Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Bilim Ve Teknik - Devridaim Makineleri

Bilim Ve Teknik - Devridaim Makineleri

Ratings: (0)|Views: 103 |Likes:
Published by hyperpostulate

More info:

Categories:Types, Research, Science
Published by: hyperpostulate on Jul 12, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/27/2010

pdf

text

original

 
Newton yasalar› bir cismin, relativistik olma- yan h›zlardaki davran›fl›n› betimler. Birinci yasa;üzerindeki net kuvvet s›f›r olan bir cismin sabith›zla hareket etti¤ini, ikincisi; üzerinde
F
kuvve-ti bulunan bir cismin
F
=m
a
iliflkisine göre ivme-lendi¤ini, üçüncüsüyse; iki cisimden birincisin di-¤erine
F
12
kuvveti uyguluyor olmas› halinde,ikincisinin de birincisine, ters yönde ve eflit bü- yüklükte bir
F
21
=-
F
12
kuvveti uygulad›¤›n› söy-ler. Bu üçüncü yasan›n, “etki eflittir tepki” flek-linde dile getirildi¤i de olur.Termodinamik yasalar›ysa, çok say›da parça-c›ktan oluflan sistemlerin ‘istatiktiksel’ ortalamadavran›fllar›yla ilgilidir. ‘S›f›r›nc›’ denilen yasa,çok basit olarak; A, B, C gibi üç cisimden, A’n›nB, B’nin de C ile ayn› s›cakl›kta olmas› halin-de, A’n›n C ile ayn› s›cakl›kta (termo-dinamik dengede) olmas› ge-rekti¤ini, yani termodinamikdenge durumunun ‘geçiflmeözelli¤i’ne sahip oldu¤unusöyler. Birinci yasa, farkl›flekillerde dile getirilebil-mekle beraber, yal›t›lm›flbir sistemdeki toplamenerjinin korunumu ilke-sine eflde¤erdir. ‹kinci yasaysa, yal›t›lm›fl sis-temlerde; düzensizli¤inbir ölçüsü olan entropi-nin zamanla azalamayaca-¤›n›, kendili¤inden yer alansüreçlerde art›p di¤erlerindeayn› kald›¤›n›, fakat mikros-kopik sistemlerde entropi sap-malar›n›n olabildi¤ini belirtir. Birde üçüncü yasa vard›r ki bu; s›cak-l›k mutlak s›f›ra yaklaflt›¤›nda, sis-tem entropisi sabit bir de¤ere ulafl›r-ken tüm süreçlerin dur-du¤unu, dolay›s›yla bircismi mutlak s›f›ra ka-dar so¤utman›n s›n›rs›zzor oldu¤unu söyler.‹nsan›n do¤a hakk›ndatüretti¤i tüm di¤er yasa-lar gibi bu yasalar da; ku-ramsal olarak ispat-lanm›fl ‘teorem’lerolmay›p, gözlemle-rin ard›ndan ‘geribak›fl’la türetil-mifllerdir. Gerçi geçerlilikleri do¤rultusunda, üças›rdan fazlad›r uygulanmakta olmalar› sayesindeo kadar çok kan›t birikmifltir ki; bugün varolanteknolojik medeniyetimizin hemen tamam›n›n, bu yasalar›n geçerlili¤i üzerine infla edilmifl oldu¤usöylenebilir. Fakat yine de, yeni baz› koflullar al-t›nda geçerli olmamalar› olas›l›¤› hala vard›r. Ni-tekim, geçen yüzy›l›n bafllar›nda Newton yasalar›-n›n, ›fl›k h›z›na yak›n h›zlarda geçerli olmad›klar›farkedilmifl ve Einstein’›n görelilik kuram› do¤-rultusunda de¤ifltirilerek, bu yüksek h›zlarda dageçerli olan bugünkü hallerine getirilmeleri ge-rekmifltir. Bu geliflmeye paralel olarak; termodi-nami¤in birinci yasas›n› oluflturan enerjinin koru-numu ilkesi, kütlenin enerjiye eflde¤erli¤ini(
E=
mc
2
) de kapsayacak biçimde geniflletilmifl-tir.Termodinamik yasalar›, Newton yasalar›n›nzorunlu birer sonucu de¤ildirler. Bu nedenle olsagerek, pek seyrek olmayarak; bu yasalar›n etra-f›ndan dolan›larak, sunduklar› k›s›tlar›n afl›labile-ce¤i yan›lg›s›na düflüldü¤ü olur. Sürtünme kay›p-lar› da gözard› edilince, sonuç bir ‘devr-i daimmakinesi’dir. Halbuki bilim insanlar› termodina-mik yasalar›n›; gaz, s›v› veya kat›; büyük ölçeklimakroskopik sistemlerin analizinde s›k s›k kulla-n›rlar. Bunu yaparken; asl›nda bir yandan da ya-salar›, bir bak›ma s›nava tabi tutmakta olup, bu-nun fark›ndad›rlar. Hatta bazen kendileri, yasala-ra ayk›r› görünen tasar›m önerileri üretip, arala-r›nda tart›fl›r ve tasar›m hatas›n›n belirlenmesi s›-ras›nda, gözden kaçan fizik ilkelerinin daha i- yi anlafl›lmas›n› sa¤lamaya çal›fl›rlar. Bunund›fl›nda, geçmiflteki uygulamalar›n›n istis-nas›z biçimde, deney ve gözlemlerleuyumlu sonuçlar vermifl olmas›ndandolay›, yasalara karfl› güven dolubir gönül rahatl›¤› içerisindedirler.Dolay›s›yla, yasalara uymayan birtasar›mla karfl›laflt›klar›nda, ta-sar›m› ellerinin tersiyle kenara i-tip, ayr›nt›lar›na girmeye gerekgörmeksizin, reddederler.Bu yaz›daki amac›m›z, butürden birkaç tasar›m› ele al›p;neden geçersiz olduklar›n›, savu-nulduklar› biçimde neden çal›fla-mayacaklar›n› aç›klamaya çal›flmak.Baz›lar› Newton yasalar›n›n henüzbilinmedi¤i, ya da henüz yeterinceiyi anlafl›lmad›¤› dönemlerdeki hatal›analizlerin ürünü olup, baz›lar› da uzmanlartaraf›ndan haz›rlanm›fl flafl›rt›c› örnekler niteli-¤inde. Önce yan›lt›c› biçimleriyle sunulup, ar-d›ndan hatalar› ay›k-lanacak.Hepsininde, bulan›kkalm›fl baz›noktalar› berrak-laflt›ran,e¤itici yanlar› var.
46Ocak 2005
B‹L‹M
ve
TEKN‹K 
DEVR-i DA‹MMAK‹NeLeRi
Nas›l Çal›flmaz?
 
 Yerçekimi Kuvvetine Dayal› Tasar›mlar:
1.
Hollandal› matematikçi ve mühendis SimonStevin (1548-1620) mekanik ilkeleri üzerinde ça-l›flm›fl ve çok say›da devr-i daim makinesi tasar›-m›n› incelemifl. En fazla ilgisini çekmifl olan altta-ki tasar›mda; bir zincire eflit aral›klarla (d) dizil-mifl olan eflit a¤›rl›klar (m), üçgen kesitli sürtün-mesiz bir rampan›n etraf›ndan dolan›yor. E¤imidaha dik olan rampadaki kütlelere etki eden yer-çekimi kuvvetinin daha büyük olaca¤› düflüncesiy-le, zincirin saat yönünde dönmesi bekleniyor. Ka-zand›¤› kinetik enerji yararl› ifle dönüfltürülebilir-se, zincir tekrar dönmeye bafllayacak ve sistem,sürekli enerji üreten bir devr-i daim makinesioluflturacakt›r.Zaman›nda epeyce tart›fl›lm›fl olan bu tasar›m-daki hatay›, Newton’un ikinci yasas›n› kullanarakgöstermek mümkün. Çünkü, x rampas›ndaki küt-lelerin a¤›rl›¤›n›n (mgx/d) rampaya paralel olanbilefleni (mgx/d)sinA, di¤er rampadakilerinki de(mgy/d)sinC’dir. Halbuki öte yandan, sinA=h/x ve sinC=h/y oldu¤undan, bu bileflenlerin ikisi demgh/d’ye, dolay›s›yla birbirine eflit olur. Bafllan-g›çta e¤er dura¤ansa, zincirin harekete geçmesimümkün de¤ildir. Yok, e¤er bafllang›çta bir itkiy-le harekete geçirilmiflse; sürtünmenin gözard›edilmifl olmas› nedeniyle, hareketine sabit h›zladevam eder. Ancak sistemden enerji al›nmaya kal-k›fl›ld›¤›nda, kinetik enerjisi azal›r ve tükendi¤in-de durur.Stevin bu problemi, Newton yasalar›n›n bilin-medi¤i bir dönemde irdelerken, ‘sanal ifl’ (‘virtu-al work’) ilkesini keflfetmifltir. ‹lkeyi flöyle aç›kla-mak mümkün: Herhangi bir sistemi ele al›p, d›fla-r›dan üzerine uygulanan tüm kuvvetlere ve dönmemomentlerine bakal›m. Sonra da sistemin, olas›bir hareket biçimi çerçevesinde, az biraz, ‘diferan-siyel’ bir miktarda hareket etti¤ini veya döndü¤ü-nü varsayal›m. E¤er bu ‘sanal’ hareketi s›ras›nda,sistemin üzerindeki kuvvetlerin veya dönme mo-mentlerinin yapt›¤› ifllerin toplam› s›f›rsa, sistembu hareketinden dolay› enerji kazanamaz. Sonuçolarak bu hareketi de yapmaz: Niye yaps›n ki? E-¤er sanal ifl miktar› negatifse, sistemin hareketetmesi için, tam tersine, d›flar›dan üzerine ifl ya-p›lmas› gerekir. Dolay›s›yla; sistemin hareketegeçmesi için, sanal ifl miktar›n›n pozitif olmas› ge-rekir; ki sistem, hareketi için gerekli olan, hare-ketinin temsil etti¤i kinetik enerjiyi kazanabilsin.‹lke, döngüsel hareket tasar›mlar› için, bir periyotüzerinden kullan›lmak durumundad›r.Dikkatli incelemeleriyle, statik sistemlerin ka-rarl›l›k analizinde bugün dahi hâlâ s›kça kullan›-lan sanal ifl ilkesini ayd›nlanma ça¤› öncesinin ala-cakaranl›¤›nda keflfetmifl olan Stevin’in an›s›na, yukar›daki flekil mezar tafl›na kaz›nm›flt›r.
2.
Üstteki flekilde bir ‘kütleçekimi makinesi’çizimi görülüyor. Burada, dönme eksenine görekaym›fl konumdaki bir kütle, bafllang›çta, diyelimen üst noktada bulunuyor. Bize göre hafifçe sa¤-daki bir A noktas›na kayd›r›lmas› halinde, yerçeki-minin etkisiyle saat yönünde dönmeye bafllayacak-t›r. B noktas›na kadar kuvvet hep dikey oldu¤un-dan, bu kuvvetin her an için, kütlenin hareketi yö-nünde bir bilefleni vard›r ve bu bileflen kütle üze-rinde, ‘kuvvet çarp› yol’ kadar pozitif ifl yapar. Do-lay›s›yla kütle, en alt B noktas›na inene kadar ki-netik enerji kazanacakt›r. Kazand›¤› kinetik ener- ji, ‘düfler’ken kaybetti¤i kütleçekimsel potansiyelenerji, yani mgh kadard›r. Kütle bu kinetik ener- jiyle bafllayarak, dairenin sol yar›s›nda da dönme-sine devam eder. Fakat bu yar›da, yine afla¤›yado¤ru olan kuvvetin hareket do¤rultusundaki bile-fleni bu sefer harekete ters yönde oldu¤undan,kütle üzerinde yap›lan ifl negatiftir. Kütle art›k ya- vafllamaktad›r ve sürtünme kay›plar›n›n olmad›¤› varsay›l›rsa, tekrar A noktas›na geldi¤inde durur.Çünkü, B noktas›na göre yüksekli¤i tekrar h kadarartm›fl ve B noktas›ndayken sahip oldu¤u mgh ka-darl›k kinetik enerji, ayn› miktarda potansiyelenerjiye dönüflmüfltür. Kütle bu sefer de saatintersi yönde dönme e¤ilimine girer ve buraya kadarizlemifl oldu¤u patikay› tersinden izler. T›pk› birsarkaç gibi, sa¤a sola sal›n›p duracak ve bu peri- yodik hareketini, sürtünme kayb› yoklu¤unda sür-dürecektir. Bafllang›çta itilerek, diyelim saat yö-nünde bir dönme kinetik enerjisinin verilmesi ha-lindeyse, kütle; düflerken daha da h›zlan›p, yükse-lirken yavafllayacak ve tur üzerinden ortalama ki-netik enerjisi ayn› kalmak kayd›yla, hep ayn› yön-de dönüp duracakt›r. Bu tasar›m belli ki; enerjiyikoruyan, gerçek bir ‘devr-i daim makinesi’ olufltur-makta ve net enerji üretmesi olanaks›z. Fakat, ün-lü ‹ngiliz fizikçisi Paul A.M. Dirac’›n 1930’lu y›llar-da, evrensel sabitlerin evrenin yafl›na ba¤l› olarakzamanla de¤iflebilece¤i ve bu arada kütleçekimisabiti g’nin azalmakta oldu¤u, hatta 10 milyar y›lsonra flimdikinin yar› de¤erine sahip olaca¤› yö-nündeki kuramsal spekülatif düflünceleri, bu tasa-r›mdan net enerji üretilebilece¤ine dair ak›l jim-nastiklerine yol açt›. Gerçekten de, e¤er g sabitizamanla azal›yorsa, bu kütle ne yapar?Kütlenin bafllang›çta yine, en üst noktan›n he-men sa¤›ndaki A noktas›nda bulundu¤unu ve t=0an›nda, s›f›r h›zla serbest b›rak›ld›¤›n› varsayal›m.Bir önceki, yani g’nin sabit oldu¤u durumdaki gi-bi; B noktas›na inene kadar h›zlanacak, fakat gart›k zamanla azalmakta oldu¤undan, B noktas›-na vard›¤›nda, önceki duruma göre daha az kine-tik enerji kazanm›fl olacakt›r. Sol yar›dan yukar›ç›karken ise, sürekli yavafllar. Fakat A noktas›na varana kadarki kinetik enerji kayb›; g sabiti kütlesa¤ yar›dayken azalm›fl bulundu¤undan ve hâlâ daazalmakta oldu¤undan, B noktas›ndaki kinetikenerji miktar›ndan daha azd›r. Kütle sonuç ola-rak, A noktas›n› bir miktar kinetik enerjiyle aflar.Tam o s›rada bu kinetik enerjisi al›n›p kullan›la-cak olsa, kütle yine s›f›r bafllang›ç h›z›yla düflme- ye bafllayacak ve tekrar A noktas›na döndü¤ünde,bir miktar kinetik enerji daha kazanm›fl olacakt›r.Bu da al›nabilir ve kütle, hareketine devam eder.Burada, kesintili olarak da olsa, s›n›rs›z enerjiüretebilecek bir sistem var gibidir. Çünkü, kütle-nin hareketinin her döngüsünde bir miktar enerjielde ediliyor ve hareket, g sabitinin devaml› aza-l›p sonsuz sürede s›f›rland›¤› varsay›m›yla, sonsu-za kadar devam edebiliyor.Burada, kütlenin daire etraf›nda turlar at›pduraca¤› ve her turun sonunda kütleden bir mik-tar enerji al›nabilece¤i do¤ru. Analizdeki hata,Grek düflünürü Zeno’nun ad›yla bilinen ikilemdeoldu¤u gibi; sonsuz say›da pozitif terimden olu-flan her toplam›n sonsuza gitti¤i yan›lg›s›nda ya-t›yor. Halbuki, böyle bir toplam›n sonucu öyle ol-mak zorunda de¤il. Nitekim, bu tasar›m›n kurgu-suna bakarken, g’nin zamanla azalma h›z›n›n sa-bit oldu¤unu varsayal›m. fiöyle ki; birinci turdag’nin, kütle A’dan B’ye inene ve B’den tekrar A’- ya ç›kana kadarki ‘yol a¤›rl›kl› ortalama’ de¤er-leri aras›ndaki fark
g
1
olsun: ‹kinci turdaki
g
2
, üçüncü turdaki
g
3
 vb... Bu durumda, küt-lenin i’nci turda A’dan B’ye inerken kazand›¤›kinetik enerjiyle, B’den A’ya ç›karken kaybetti¤ikinetik enerji aras›ndaki fark, m
g
i
h kadar ola-cakt›r. Dolay›s›yla, turun sonunda A noktas›naulaflt›¤›nda sahip oldu¤u kinetik enerji, turunbafllang›c›ndakinden m
g
i
h kadar daha fazlad›r.Ancak, tur sonlar›ndaki bu kinetik enerji art›flla-r›, g’deki azalmalar›n toplam› g’yi bulana, yani
Σ
(
g
i
)=g olana kadar devam eder. Dolay›s›yla;sistemden al›nabilecek toplam enerji miktar›,m
g
i
h’lerin toplam›, yani
Σ
m(
g
i
)h=mgh kadarolur. Bu da, kütlenin bafllang›çta, B noktas›nagöre sahip oldu¤u potansiyel enerjiye eflittir.
g
i
’lar› istedi¤imiz kadar küçülterek, döngü sa- y›s›n› istedi¤imiz kadar art›rabiliriz, bu do¤ru.Fakat sonuç de¤iflmez.
47Ocak 2005
B‹L‹M
ve
TEKN‹K 
Kütleçekimi makinesi
 
Hidrostatik Kuvvetler:
1.
Bu, 18. yüzy›l›n ortalar›ndan kalma bir ta-sar›m. Su dolu silindir fleklindeki bir tank›n için-de, içi bofl küreler var. Kürelerin her biri, birerkolla, tank›n d›fl›ndaki birer kütleye ba¤l›. Tasa-r›m sa¤ üstteki flekilde gösterildi¤i gibi; tek birkol ve kolun iki ucuna ba¤lanm›fl bir kütle ile içibofl bir küre çiftine indirgenebilir. Kürenin hacmi ve kütle öyle seçilmifl ki; kol dikey durumda vekütle üstte, yani düzenek 1. konumdayken, suyunküre üzerindeki kald›rma kuvveti, kütleyi ancakkald›rabilecek kadar. Durum buyken, kütleye solado¤ru hafif bir itme uyguland›¤›nda; kütle saatintersi yönde ‘düflme’ye bafllayacak ve izleyen turunikinci yar›s›nda da, sa¤dan yukar›ya do¤ru yükse-lecektir. Dolay›s›yla sistem, turun ilk yar›s›nda ki-netik enerji kazan›r, ikinci yar›daysa yavafllar.Dikkat edilecek olursa, kald›rma kuvvetinin seçil-mifl olan büyüklü¤ü nedeniyle, kol; ilk 90 derece-lik dönme s›ras›nda, tümüyle d›flar›da kalmak zo-rundad›r. ‹kinci 90 derecelik dönmenin bafl›ndaiçeriye girmeye bafllar ve sonunda tümüyle içerigirmifl olur. Üçüncü çeyrek s›ras›nda, keza kald›r-ma kuvvetinin büyüklü¤ü nedeniyle, tümüyle içe-ride kalmak zorundad›r. Son çeyrek s›ras›nda d›-flar› ç›kmaya bafllar ve sonunda, 1 numaral› konu-ma döner. Önemli olan flu ki; kol birinci çeyrektetümüyle d›flar›da, üçüncü çeyrekte tümüyle içeri-dedir. ‹kinci ve dördüncü çeyreklerdeyse kolunkonumu, birbirinin tersi seyirler izler: ‹kinci çey-re¤in bafl›nda tümüyle d›flar›da ve sonunda tü-müyle içerideyken, dördüncü çeyre¤in bafl›nda tü-müyle içeride ve sonunda tümüyle d›flar›dad›r. U-zun sözün k›sas›; kütlenin a¤›rl›¤›n›n ilk çeyrekte-ki moment kolu, üçüncü çeyrektekinden dahauzundur ve dolay›s›yla, tank›n üzerinde uygulad›-¤› dönme momenti daha büyük olur. Sistem ilkçeyrekte, üçüncü çeyrekte kaybedece¤inden dahafazla dönme kinetik enerjisi kazan›r. Di¤er ikiçeyrekteki kazanç ve kay›p birbirini götürece¤in-den, aç›sal ivmelenerek h›zlan›r. Öyle mi?..Sürtünmesiz hareket ve s›zd›rmazl›k güvence-si verilse bile, bu sistem iddia edildi¤i gibi çal›fl-maz. Çünkü, birinci çeyrekte üçüncü çeyre¤e gö-re; a¤›rl›¤›n moment kolunun daha uzun oldu¤udo¤ru, fakat tanka uygulanan toplam dönme mo-mentinin daha büyük oldu¤u varsay›m› yanl›flt›r. Yap›lan analizde dikkatler, d›flar›daki kütle üze-rinde toplan›rken, içerideki küre gözden kaç›r›l-m›fl. Halbuki kütlenin yan›nda kürenin de, sistemüzerindeki dönme momentine katk›s› vard›r vede¤iflik konumlarda, bu iki etken birbirini denge-ler.Bunu görebilmek için alttaki flekildeki, ikinci ve dördüncü konumlara bakal›m. Kütle m, küre-nin hacmi V olsun. Kütlenin a¤›rl›k merkezinintank yüzeyine olan uzakl›¤›na d diyelim; kürenin yar›çap›na r, tank›nkine de R. Kütle üzerindeki yerçekimi kuvveti mg büyüklü¤ünde olup, afla¤›- ya do¤rudur. Suyun küre üzerindeki kald›rmakuvvetiyse, kürenin hacmi kadar suyun a¤›rl›¤›naeflit, yani
ρ
s
Vg olup, yukar›ya do¤rudur. Dolay›-s›yla, bu iki kuvvetin tanka uygulad›klar› dönmemomentleri, ikinci konumda z›t, dördüncü ko-numdaysa ayn› yöndedirler. Örne¤in ikinci ko-numda m kütlesi ile kürenin tank üzerinde, tan-k›n merkezi etraf›nda ve saatin tersi yönde uygu-lad›klar› dönme momentlerinin toplam büyüklü-¤ü; M
1
=F
m
(d+R)-F
k
(R-r)=mg(d+R)-
ρ
s
Vg(R-r) olur.‹kincisindeyse bu toplam saat yönünde olup, bü- yüklü¤ü; M
2
=F
m
(d+2r-R)+F
k
(R-r)= mg(d+2r-R)+
ρ
s
Vg(R-r)’dir. M
1
>M
2
olmas› için; mg(d+R)-
ρ
s
Vg(R-r)>mg(d+2r-R)+
ρ
s
Vg(R-r), yani mgR-
ρ
s
Vg(R-r)>mg(2r-R)+
ρ
s
Vg(R-r) ya da mg2(R-r)>2
ρ
s
Vg(R-r)olmas› gerekir. Bu da, mg>
ρ
s
Vg olmas›n› gerek-tirir. Halbuki bu sonuç, bafllang›çta yap›lm›fl o-lan; suyun küre üzerindeki kald›rma kuvvetinin mkütlesini kald›rmaya yeterli oldu¤u varsay›m›yla(
ρ
s
Vg>mg) çeliflir.
2.
Suyun kald›rma kuvvetinden esinlenmifl,çok daha basit motor tasar›mlar› da var. Bunlar-dan, 1906 y›l›nda ad› bilinmeyen bir tasar›mc› ta-raf›ndan ortaya at›lan fikir, afla¤›daki flekilde gö-rülüyor. ‹yice ya¤lanm›fl bir pamuk ipli¤i, yukar›-da bir makaran›n etraf›ndan dolan›yor ve J fleklin-deki, içi su dolu bir tüpten geçiyor. Tüpün iki u-cu da aç›k olmakla beraber, soldakinin a¤z› daral-t›lm›fl ve ip bu a¤›zdan, sürtünmesizce ve s›z›nt›- ya yol açmaks›z›n geçebiliyor. ‹ddia flu: ‹pin suyuniçinden geçen k›sm›n›n sa¤ taraftaki fazlal›l›¤›, kibu A uzunlu¤u olarak gösterilmifl, suyun kald›rmakuvvetine tabi. Halbuki A uzunlu¤unun sol taraf-taki karfl›l›¤›, böyle bir kald›rma kuvvetinden yok-sun ve sadece yerçekiminin etkisi alt›nda. Dolay›-s›yla, ip sa¤ tarafta yukar› do¤ru kald›r›l›rken, soltarafta afla¤›ya do¤ru çekilir ve makara döner.Makaran›n kazand›¤› dönme kinetik enerjisi, ek-senine ba¤l› bir jeneratörde elektri¤e dönüfltürül-se bile, makara tekrar dönmeye bafllayacakt›r, vs.Bu analizdeki hata, suyun bu ip üzerinde kal-d›rma kuvveti uygulayabildi¤i varsay›m›d›r. Hal-buki bu tasar›m, ayn› flekilde sa¤da görülenle efl-de¤erdir ve kab›n içine, örne¤in c›va gibi çok da-ha yo¤un bir s›v› konsa bile, ip üzerinde kald›r-ma kuvveti uygulayamaz. Çünkü, ipin s›v› içindengeçen k›sm›, s›v›ya ‘batm›fl’ de¤ildir ve Arflimedilkesi, burada kullan›lamaz. Bir baflka anlat›mla,silindir fleklindeki ipin d›fl yan yüzeyine s›v› tara-f›ndan uygulanan bas›nç, hep bu yüzeye dik, ya-ni yatay düzlem üzerindedir. Oluflan yatay kuvvet-ler birbirini götürür. Silindirin alt (ve üst) yüze- yindeyse, s›v› yoktur. Dolay›s›yla da, herhangi birdikey bileflen, yani kald›rma kuvveti oluflamaz.Tabii, bir devr-i daim makinesi keflfetmifl ol-du¤u iddias›nda bulunanlar›n tasar›mlar›, her nekadar ilke temelinde böyle olsalar da, bu kadarbasit olmuyorlar. Tasar›mc› genellikle, sistemde-ki zay›f bir noktay› belirledi¤inde, bunu ortadan
48Ocak 2005
B‹L‹M
ve
TEKN‹K 

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
steve_y liked this
loginname400 liked this
718elx_1 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->