Mga Katutubong Sayaw

Sinasabing nagmula sa ibong ³Tikling" ang katutubong sayaw na ³Tinikling" na pinauso ng mga magsasaka sa lalawigan ng Leyte noong panahon ng pananakop ng Kastila. Batay sa mga kuwento, ginaya ng mga magsasaka ang kilos ng ³tikling" kapag nahuhuli nila ito sa inilatag na patibong na gawa sa kawayan sa bukid. Ngunit bukod sa ibong ³tikling," mayroon din kuwento na ang ³tinikling" ay isang paraan ng parusa noon ng mga Kastila sa mga ³tinatamad" na manggagawa noon sa bukid. Ang tinikling ay katutubong sayaw sa Pilipinas kung saan ang nagsasayaw ay kailangan umindak sa pinag-uuntog na dalawang mahabang kawayan. Kailangan maging mabilis ang mga paa ng sumasayaw upang hindi maipit sa kawayan.

Maninimbang siya ng isang tinggoy sa ibabaw ng ulo at dalawang tinggoy sa mga kamay. . Para sayawin ang pandanggo sa ilaw.Ang sayaw na Pandanggo sa Ilaw ay katutubo sa Lubang at Mindoro. pero hindi humahawak ang daliri ng mananayaw. kailangan niya ng magandang bikas at mahusay na panimbang. May tatlong tinggoy ang nagsasayaw na babae.

Ang mga tumatakbo naman ang magiging tayakung sakaling mayroon isa sa kanila ang mahuli ng kabilang kupunan. Ang taya na nakatayo sa linya sa gitna ay maaring tumawid sa mga iba pang linyang ginuhit kaya't napapadali ang pagkakataon na mahuhuli ang kalahok ng kabilang grupo. Dapat ay pantay ang bilang ng miyembro ng bawat kuponan.Mga Katutubong Laro Ang Harang-Taga o mas kilala sa tawag na Patintero ay maaring laruin ng tatlo hanggang limang manlalaro sa bawat koponan. Kapag mayroong nakatawid at nakabalik sa kupunan na hindi nahuhuli ng mga taya ay madaragdagan ng puntos ang kanyang kupunan. Dapat makatawid at makabalik ang mga kalahok ng kabilang grupo na hindi nahuhuli ng tayang grupo. . Kailangan munang gumuhit ng dalawa o apat na parisukat dipende sa dami ng manlalaro sa bawat kuponan bago mag-umpisa ang laro. Ang bawat kalahok ng isang kupunan ay tatayo sa likod ng mga linyang ginuhit. Ang unang kupunan na makakuha sa pinagusapang dami ng puntos ay siyang magwawagi.

Magsisimulang magsipagtalon ang bawat miyembro ng kabilang koponan sa "tinik". na kung tawagin ay "Nanay". Kung sakali't walang tumama sa "tinik" ay daragdagan ang pagpapataong ng mga kamay hanggang tumaas ang tinik . at mamili kung sino sa dalawang koponan ang mag-uumpisa ng laro. na nilalaro ng dalawang koponan na may parehas na bilang. Makatapos mamili ng "Nanay". Dalawang manlalarong magkaharap ang pagdirikitin ang kanilang mga talampakang magsisilbing "tinik". Ang bawat koponan ay mamimili ng pinuno na malimit na kakayahang pinakamataas tumalon sa grupo. hanggang makatalon ang huling kasapi.Ang Luksong Tinik ay isa sa mga popular na larong Filipino.

sigadilyas at mani Sitaw. kahit munti Ang halaman doon ay sari-sari. bataw. Kundol. mustasa. Singkamas at talong. upo¶t kalabasa At saka mayroon pang labanos. Kadtong kadikloman ako nangalagkalag Si sakong pagheling pasiring sa itaas Naheling ko simong lawog maliwanag. Bahay Kubo Bahay kubo. kamatis. . sibuyas. patani. bawang at luya sa paligid-ligid ay puro linga. patola.Mga Katutubong Awit Sarong Banggi Sarung banggi sa higdaan Nakadangog ako hinuni nin sarung gamgam Sa luba ko katorogan Bako kundi simong boses iyo palan Dagos ako bangon si sakuyang mata binuklat. Paruparong Bukid Paruparong bukid na lilipad-lipad Sa gitna ng daan papagapagaspas Isang bara ang tapis Isang dangkal ang manggas Ang sayang de kola Isang piyesa ang sayad May payneta pa siya ² uy! May suklay pa mandin ² uy! Nagwas de-ohetes ang palalabasin Haharap sa altar at mananalamin At saka lalakad na pakendeng-kendeng.

. ilukat mo man Ta bentanan ikalumbaban Ta kitaec ta kinayawan ay matayakan no din accaasyan A sino ka nga aglabas-laabs Toy jardin ko pagay-ayamak Ammon ngarud a balasangak Sabang ti liryo di pay pagukrad . sasabihin pa kay inang ng malaman Binata¶y nagtampo at ang wika Ikaw pala¶y ganyan Akala ko¶y tapat at ako¶y minamahal Ang dahal ang dalaga naman ay biglang umiyak Luha ay tumulo sa dibdib pumatol binata¶y naawa.] Manang Biday Manang Biday..Lawiswis Kawayan Sabi ng binata. Halina oh! Hirang Magpasyal tayo as Lawiswis kawayan Pugad ng pag-ibig at kaligayahan Ang mga puso ay pilit nang magmamahalan sabi ng binata Ang dalaga naman ay ibig pang umayaw. [.

kung sino¶ng kahalimbawa. sa pantay rin aanod Ang tubig ma¶y malalim. Mga Halimbawa ng Dalit Ang sugat ay kung tinanggap.Mga Katutubong Tula Mga Halimbawa ng Tanaga Mataas man ang bundok. Ang aayaw at di mayag. Ipinagtatanong ko nga. maliwag paghanapin. nasa kati nagigiwa. mantay man sa bacood. . µdi daramdamin ang antak. galos lamang magnanaknak Ang palad kong nasakuna. yamang mapagtaluktok. malilirip kung libdin. Itong budhing magaling.

Sagot: Sampayan . pito ang butas Sagot : Ulo 2. darak ang nakakamot. Isang bayabas. Di-matingalang bundok. hindi pari.Mga Bugtong 1. Sagot : Banig 3. Kinain na¶t naubos nabubuo pang lubos Sagot : Buwan 4. nagsusuot ng sari-sari. Bumbong kung liwanag kung gabi ay dagat. Sagot : Balakubak 5. Hindi hari.

Matabang man ang paninda. Walang paku-pakundangan. May pakpak ang balita. ay wala ring lakas kapag nag-iisa 2.Mga Salawikain Mga Salawikain patungkol sa pakikisama. dukha sa sarili Mga Salawikain patungkol sa kabutihan. kung matinik ay malalim Mga salawikain patungkol sa mga pangako at sa kawalan ng kaya. nasusubok sa gipitan 4. Pagsasama ng tapat. Bago mo sikaping gumawa ng mabuti. pagpapakumbaba at pag-ingat. ay higit na mabisa kaysa pahayag na dakila 6. Magbiro ka sa lasing. Ang lumalakad ng matulin. susukot-sukot sa harap ng dayo 9. Ang mabigat gumagaan pag napagtutuwangan . pagsasama ng maluwat 4. kagandahang asal. kundi sa kapwa pare 8. kabaitan. sa likod paglibak 2. walang pagpapahalaga sa sarili Gaano man ang iyon lakas. kailangan mo munang igayak ang sarili 10. huwag sa bagong gising 9. paglukso ay patay Kasama sa gayak. Ang ibinabait ng bata. 1. parang ibong walang pakpak Ang hindi tumupad sa sinabi. Matapang sa kapwa Pilipino. Puri sa harap. daig ka ng munting lagnat Ang maniwala sa sabi-sabi'y walang bait sa sarili Mga salawikain patungkol sa pagkakaisa at pagtutulungan. sa tunay na kaibigan 7. Kapag tunay ang anyaya. lilitaw pagdating ng takdang panahon 7. 5. sinasamahan ng hila 6. Mag-aral kang mamaluktot habang maigsi ang kumot 11. sa matanda nagmula 8. may tainga ang lupa 12. matinin man ay mababaw. Ang mabuting halimbawa. matamis naman ang anyaya 5. 2. 4. Kaya matibay ang walis. 1. Buhay-alamang. Ang lumalakad ng marahan. Sagana sa puri. 6. 1. pakikipag-kaibigan at pakikipagkapwa tao. palibhasa'y nabibigkis 3. Ang magandang asal ay kaban ng yaman 3. Ang taong tamad. sa matanda nagmula 2. Ang ibinabait ng bata. 1. di kasama sa lakad Ang tao na walang pilak. Ang katotohana'y kahit na ibaon. Kaibigan kung meron. Ang tunay mong kaibigan. Hindi sasama ang pare. Anuman ang tibay ng piling abaka. Kung wala'y sitsaron 3. Ang may malinis na kalooban ay walang kinatatakutan 5. kadalasa'y salat 10. 3.

13. 2. pagkatapos nakatunganga. Pagkapawi ng ulap. 3. daig ang pitong biyahe 6. 5. ay di bubukol. Ang lihim na katapangan ay siyang pakikinabangan Sa larangan ng digmaan. tayong lahat ay arkitekto ng sariling kapalaran Mga salawikain patungkol sa kagitingan at katapangan. Ang magalang na sagot ay nakakapawi ng poot. 6. mahirap magpakatao. 2. 1. Ano man ang gagawin. magtiis na mamaluktot Pag may hirap. Madali ang maging tao. 4. 2. Minsan man at kong golpe. 1. Ang tunay na anyaya. nag-iibayo ang tapang Nawala ang ari. ngunit ang buong-loob ay iilan Ang bayaning masugatan. 5. walang hinayang magtapon. 4.maraming maililigpit. 3.. 8. may kasiyahan Kung aakyat ka nga't mahuhulog naman. Hanggang maiksi ang kumot. nakikilala ang tapang Marami ang matapang sa bilang. Ako ang nagbayo ako ang nagsaing saka ng maluto'y iba ang kumain. . makapitong iisipin. 1. hindi natatakot sa pana-panaan Kapag pinangatawanan. 7. mabuting sa lupa'y mamulot na lamang 6.. 3.dala hanggang pagtanda. Ang lakas ay daig ng paraan 5. 10. 7. sapilitang makakamtan Mga salawikain patungkol sa pagtitiis. Kapag ang tao'y matipid. Pag di ukol. Nasa Diyos ang awa. 6. lumilitaw ang liwanag Iba pang salawikain. sinasamahan ng hila. 9. 11. 4. ikaw o kahit sinumang nilalang. Ang hindi napagod magtipon. 12. ngunit hindi ang lahi Ang lalaking tunay na matapang. 5. Kung sino ang masalita ay siyang kulang sa gawa. Ubus-ubos biyaya. Ang gawa sa pagkabata. Daig ng maagap ang taong masipag.nasa tao ang gawa.4. may ginhawa Walang ligaya sa lupa na di dinilig ng luha Pag may kalungkutan. Ako.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful