You are on page 1of 13

TIBBİ ÖNEKLERDEN ÖRNEKLER DERS NOTLARI

A- Yunanca olumsuzluk öneki
Atom: tomos bölmek

Akro-Yunanca Uç
Akropolis Akronim: Uçlardan yapılan isim Akrofobi: fobia korku>yüksekten korkmak Akrostiş

Amfi-Yunanca her iki
Amfibi Amfitiyatro Amfora

Ana- Yunanca yukarı, ileri
Anabolizma Analiz: lysis eritme Anatomi: tomos bölmek Anadolu: Yunanca tellein kalkmak, kaldırmak. Güneşin doğduğu yer.

Bi- Latince iki
Bipolar: Polus kutup Bifokal: Fokus odak Bisiklet: siklus daire, -ette: küçültme eki Bisküvit: Fransızca cuire pişirmek’ten iki kere pişirilmiş Bisturi: Kökeni belli değil Bis

Oto-Yunanca auto kendi kendine
Otomobil. Latince mobilis hareket Otomatik: Yunanca mathos düşünce, irade, istem Otonom sinir sistemi Otopsi: opseia görmek>kendi gözüyle görmek Otomotiv Otizm: Kendisinden başkasıyla ilgilenmeyen

Örn. graphein yazmak Otoyol Dia-Yunanca. içinden.ortodimetilbenzen. metadimetil-benzen). içinden. Benzen halkasında para (komşu) konumundan daha ileri bir pozisyona yerleşme (örn. (bir çok şeyin arasından) tanımak. karşıdan karşıya Diafragma. düz.Otonom: Yunanca nomos kanun>kendi başına buyruk anamında Otokritik Otokrasi Yunanca krates güç (Hippokrates. (Yunanca gnosis=tanıma). (pedi=Yunanca çocuk) Dik. üst Metabolizma: Bolein atmak Metamorfoz: Biçim değişikliğinin tür değişikliği düzeyinde olması (tırtıldan kelebek oluşması) Metafaz: Hücre bölünmesinin (mitoz) profazdan sonraki aşaması Metastaz: İleride durma Metafizik: Beden ötesi (fizik= beden.Yunanca. demokrasi) Otobiyografi: Bios yaşam. yukarı. arasından bölen Diagnosis. fizik muayene= beden muayenesi). düzgün çocuk Orto-: Organik kimyada önek (Benzen halkasında tam karşıda). Ortodonti. parçalara ayırmak). düzgün diş Ortodoks. sempatik sisteme komşu . doğruya (hristiyanlığın aslına) inanan PARA-Yunanca komşu Paralel (allel=diğer) birbirine komşu Parasempatik. doğru. ruhlar alemi Metaanaliz: Çalışmaların çalışması Metafor Meta-: Kimyasal önek. doğru Ortoped. öte. büyük Megafon Megakupon Megafırsat Megastar META-Yunanca ileri. (Yunanca phragmein=bölmek. düz. dev. ORTO-Yunanca dik. teşhis etmek Diabetes Diagonal Dialektik Dialog Diametre Dializ Diaspora MEGA.Arasından.

sitos=besin). taraflı. tümü Panamerican Pantürkizm Pankreas: (kreas:et). beraber. daha önce. Parazit.Para-: Organik kimyada önek (Benzen halkasında yanında). Uzak. son Telefon Telepati Televizyon (visare= görmek) Teleskop Telomer Telofaz Telekonferans Telesekreter Telekomunikasyon Aristoteles PAN-Yunanca. önünde Prefix Prehistorik Prematur Premedikasyon PRO-Yunanca bir yere yönelik. eşit Koalisyon Kolleksiyon Kolej Kombine . Hepsi. Örn. İlk Protoplazma Proton Prototip Protokol Protein TELE-Yunanca.önce. (Yunanca. hepsi et Panoromik KO(N).Latince bir. öne doğru Project: Öne atmak Prospectus: Önceden bakmak Prostat: Önde duran Protez PROTO-Yunanca. başkasının besinini yiyen PRE-Yunanca.paradimetilbenzen.

bir kısım alma Deflasyon Deforme Defrost Degaj Dejenere Deklarasyon Dekoder Dekolte Dekor Demonte Deodoran Departman Depresyon Destroyer Deşarj Detay Detektif Deterjan Dezenfektan .Komplike Konçerto Kondansatör Konferans Kongre Konsantrasyon Konservatuar Konsolide Konstrüksiyon Kontenjan Kooperatif Koordinat Korelasyon DE.Latince bir şeyden çıkma. ayrılma.

cilik. yanlısı olmak anlamında sonek . Romantizm Atletizm Erotizm Kapitalizm taraftarı. akıl ile kavrama.TIBBİ SONEKLERDEN ÖRNEKLER DERS NOTLARI -Loji. içinden -Fer.Yunanca logos (bilimsel) söz.Yunanca latince’ca –fer taşımak Kalorifer: Latince calor sıcaklık ve fere taşımak’tan sıcaklık taşıyan Transfer: Latince trans karşıya’dan karşıya taşıma -İzm. >1000 kelime Antropoloji Biyoloji Fizyoloji Hematoloji Jeoloji Kardiyoloji Mineraloji Mitoloji Patoloji Psikoloji Teknoloji Teoloji -Lit-Yunanca lithos taş Elektrolit: Yunanca elektron kehribar Metabolit: Yunanca metabol öteye atmak -Liz-Yunanca lysis erime Analiz: iler derecede eritmek Elektroliz: Yunanca elektron kehribar Kataliz: Yunanca kata aşağıya doğru Hemoliz: Yunanca hema kan Hidroliz: Yunanca hidro su’dan suda erime Dializ: Yunanca dia arasından.

Nöralji Miyalji Artralji Nostalji Analjezik -Arşi Yunanca arkos lider.phylos sevmek Asidofil: Asit madde ile birleşen (baz) Bazofil: Hemofili: Philipp: Fil + Hippos: at: Atları seven Philadelphia: Delphos: Kardeş + ia: ülke Filantropy: İnsan sever Filarmon: Yunanca harmonia uyum Filozof: Yunanca sophia bilgelik. kelimeleri sevme Bibliyofil: Yunanca biblos kitap’tan kitap sevme Hidrofil: Yunanca hidro su’dan hidrofil pamuk -Alji Yunanca algos ağrı.Faşizm Sosyalizm Egoizm Fetişizm İdealizm Marksizm Metabolizma Narsizm Nazizm Fotosensitizm Postmodernizm -İst-ci. kutsal bilgi Filoloji: Yunanca logos bilgi. şef Hiyerarşi: Yunanca hieros kutsal > kutsal iktidar Monoarşi Oligarşi Anarşi . taraftarı anlamında sonek Yukarıdaki örnekler -Fil-Yunanca.

bir fenomenin.-Siyon (syon) Latince eylemi isim yapan ek Aksiyon: Latince actus eylem Fonksiyon: Kondisyon: Reaksiyon İstasyon Respirasyon Klassifikasyon Organizasyon Animasyon -Nomos Yunanca kanun. akibet. tahmin Diagnoz: Öne atmak -İn 1832(?)’de yapılan bir kimya kongresinde madde ismi yapmak için kullanılması kararlaştırılmış sonek Aspirin: Asetil Spir (Söğüt ağacı) Säure (asit) in: madde Protein: ilk madde Albumin -Oz Şeker isimleri için kullanılan sonek Glikoz: Yunanca glycos tatlı şarap Fruktoz: Latince fructus meyve Galaktoz: Yunanca galaktos süt . adet Ekonomi: Yunanca eco ev Astronomi: Yunanca astron yıldız Gastronomi: Yunanca gastros mide Otonomi -Nim Yunanca onyma isim Anonim: An olumsuzluk eki> isimsiz Sinonim: Yunanca syn benzer Antonim: Zıt manalı isim (büyük küçük’ün antonimi) Akronim: Kelimlerin baş harflerinden yapılan isim Eponim: Epo üstünde. bilinme Prognoz: Önceden bilme. bir varlığın onu bulan kişinin adıyla anılması (Murphy kanunu) Ortonomer: Köken aldığı anlam ile ifade ettiği anlamın ayni olduğu kelime Misnomer: Anlam kayması olmuş kelime -Gnosis Yunanca gnosis bilme.

Graf Yunanca graphein yazmak Telegraf. elektrokardiyograf Radyograf . Telegram Elektrokardiogram.-Mer Yunanca meros birim Polimer Dimer Monomer İzomer: Yunanca iso eşit -İyum 1) Latince yer anlamında Stadyum Podyum 2)Element isimleri için kullanılan sonek Kalsiyum Potasyum -Jen 1)Yunanca genesis yapmak. meydana getirmek Hidrojen Oksijen Androjen Östrojen Antijen Jenerator Genesis: Kutsal kitaplarda evrenin yaratılışı Erojen Halojen Homojen Hallusinojen İyatrojenik Fotojenik 2)Bir maddenin bir önceki hali Fibrinojen > fibrin Glikojen > glikoz -Ella Küçültme eki Şokella Tadelle Sindrella Kampanella Lamel Nutella Gabriella -Gram.

ilgili Andropoid -Podus Yunanca ayak Artropod: Eklem bacaklı Pseudopod: Yunanca pseud yalancı Ahtapod: Latince octo sekiz Sonekler ve örnekler zaman içinde arttırılacaktır . sclerosis sertleşme -Om. Yunanca tomos bölmek Gastrotomi -ektomi Cerrahide bir organı çıkartmak anlamında Gastrektomi -ektazi içi boş bir organın genişlemesi Bronşektazi -Oz: Yunanca –osis durum.Fotograf Program Antibiyogram Biblografi: Yunanca biblos kitap -Som Latince soma cisim Kromozom Liposom Lizozom Mikrozom -tomi Cerrahide bir organı kesmek anlamında. birikme. yığılma anlamında Tüberküloz Narkoz: Yunanca mitolojik figürü narcissos’un adından Silikoz Ateroskleroz Yunanca athero yulaf. Oma Tümör anlamında Sarkom: Latince sarkus et -Az Enzim isimlerinin yapımında kullanılan sonek Polimeraz Poyraz  -Oid Yunanca oides benzer.

hemen. Ham aynı. şir süt. Ayni sütü emmiş. Tabibe Kadın hekim. Hemcins. bilge. hasta olmama durumu. Dühuliye ayni sözcükten geliyor. Operatio işlem. Ameliyat Arapça amel iş. emek vermek. yaraları tedavi eden. filozof. amele işçi Müdahale Arapça dahil olmak< dühul girmek. tabip. Tababet Hekimlik mesleği Hekim Arapça hikmet sahibi. artık kullanılmıyor. Hemşire Hamşira’dan geliyor. Sinister Latince uğursuz. Ayrıca opera. hemfikir de benzer yapıdadır. sol ise kötü. eylem. iş yapmak. Cerrah Arapça cerh yara’dan yara ile uğraşan. kökü bilme. Hastalıksız olma durumu. anlama. askeri operasyon ayni kökten gelmektedir. Operasyon Latince opus iş. Amel barsak işi(?). Sağlık İyi olma. özellikle kız kardeş. eser.TOPLUMDA ÇOK BİLİNEN TIBBİ KELİMELERİN AÇIKLAMALARI DERS NOTLARI Tıp Arapça tıp kelimesinden gelmektedir. Kardeş. Sıhhat Arapça shh sağlıklı olma. doğru olma. Latincesi sana. Tabip Arapça tıptan geliyor. Karşılığı girişim. ameliye. . Hkm kökü bilme. Tbb. uğursuz anlamına gelir. Operari iş görmek. Sağ çeşitli dillerde ve inançlarda iyi. Tabib kelimesinin son harfi yumuşayarak p olmuştur. ameliyat.

Sanatoryum. geçindirme. Yunanca kline yatak. dahili. unsur. Klinik Yataklı tedavi yeri. tarafında Latince fateri konuşmak. Eski Yunanca klino-eğilimli olmak. Almanca revier sınırları belirli olan saha. yer. ulu ve saygıdeğer kimse. hoca. Yunanca polis şehir. Eczane Ecza Arapça ilaç (birim. mal sahibi. Klinik yatakla ilgili. yatan hastalarla ilgili. İaşeli revir Arapça iaşa yaşatma. devlet. intörn Latince internus iç. Üniversitede öğretmen. yani yatırılmadan tedavi edildiği kurum. kimyasal madde <cüz) + hane. hastalarla ilgili. Farsça xana ev. senatoryum Latince sana sağlık. konut. Doktrin öğreti. Latince assitere yardımcı olmak. Hastane içinde ve doktor gözetiminde çalışan tıp öğrencisi. Doçent Latince docere öğretmekten öğretici. yemek. ruhsatı. Asistan Yardımcı. yanında. 2. hastane. Hastalara yemek verilen revir (full pansiyon). Yunanca kline yatak hastaneden şehir hastanesi. Revir İlkönce askeriyede sağlık birimi anlamında kullanılıp daha sonra kurum içi sağlık hizmeti veren birimlere denmiştir. Poliklinik Hastaların ayaktan. Hasta Farsça xasta yaralı Hastane Hasta + hane. alan. assistant yardımcı. Medrese döneminden kalma bir alışkanlıkla üniversitede öğretim üyelerine hoca denmektedir. doktora sahibi. yamak. İntern. -ium yer. evin büyüğü. 1. üniversitede hocalık beratına sahip kimse. tabip. Profesör Pro lehine. İklim ve klima kelimeleri de ayni kökendendir. konak. Sağlıkevi>tüberkülozlu(veremli) hastaların sağlıklarına kavuşmaları için uzun süre bakımlarının yapıldığı yer Doktor Latince docere öğretmek. Hoca Farsça aca efendi. Doktor öğretmen. ağa. . Doktora üniversitede hocalık yapma hakkı. gereksinme.

Tablet Fransızca table masa. Tarabya da tedavi yeri demek.kabul etmek. capt.Dispanser Latince dis ayrı + pensare tartmak. kolay. Verem Savaş Dispanseri. Semptom Yunanca syn birlikte. Hekimlikle ve hekimle ilgili. Sendrom Yunanca syn birlikte. tedavi etmek. mederi ilgilenmek. iltihaplanmak.önceden. fakülte yetenek beceri. makbuz > İtalyanca ricetta reçete.geri + capere. yemek tarifi. facilis yapılabilir. tutmak> Latince recipere. Üniversitede bölüm. tartmaktan Fransızca panser hastaya bakmak pansement bakım. Prospektüs Yunanca pro. teslim almak>Latince recepta alındı. Lezyon Latince laedere yaralamak. dromos koşmak. levha>küçük levha. recept. Medikal Latince medicus hekim. tıpla ilgili Reçete Latince re. Hastalık arazı. . SSK Dispanseri. hasar vermek’tan doku hasarı Anestezi Yunanca an olumsuzluk öneki + esthesia his Protez Yunanca pro öne. Tabela da ayni kökten gelir.almak. İnfeksiyon Latince in. Bulaşmak. kaygılanmak. Sıtma Savaş Dispanseri.içinde ve Latince facere yapmak. Latince spectare bakmak Terapi Yunanca therapeia tedavi’den. başına gelmek. Belirtilerin birlikte olması. thesis koymak> önene koymak. İlaç dağıtmak > ilaç dağıtılan yer. önüne. eklemek>yapay organ Kanser Yunanca karsinom yengeç > Latince cancer yengeç. Pansuman Latince pensare düşünmek. Fakülte Latince facere yapmak (>faktör). ptosis düşmek.

Vitamin Latince vita hayat> hayati öneme sahip aminler manasında . Kolesterol Yunanca kole safra + stear katı yağ. makattan kan gelmesi. Kalbi taç biçiminde. hemorroid.Kür Latince cura dikkat.önde. ilgilenmeden Fransızca cure tedavi Endikasyon Latince index işaret parmağından indicare işaret parmağı ile göstermek Komplikasyon Latince com birlikte. Prostat Yunanca pro. ergos iş Mayasıl Arapça ma yasıl akan şey. Tıbbi bakımdan anlamı belirsizdir. Akıntılı lezyonlara halk tarafından verilen genel bir ad. kolera aynı kökten gelmektedir. Melankoli.farklı. Latince stasis durma> önde duran Allerji Yunanca allos. bir araya + plicare katlamaktan karmaşık hale getirmek Koroner Latince corona taç. Sel de ayni kökten gelir.