You are on page 1of 6

1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

ძველი აღთქმა — საერთო წმინდა ტექსტი (წიგნთა კრებული) იუდაიზმისა და ქრისტიანობისა.
პირველი, უძველესი ნაწილი ქრისტიანული ბიბლიისა, უძველესი ებრაული წმინდა წერილი
(ებრაული ბიბლია — თანახი).

ძველი აღთქმა, ვულგატა, გუტენბერგის ბიბლია,
ნეტარი იერონიმეს მიერ თარგმანილი ბიბლია

ტერმინის წარმომავლობა და მნიშვნელობა

ტერმინი „აღთქმა“ შეესაბამება ებრაულ სიტყვას ბერიტ ლათინურად testamentum ­
ტესტამენტუმ, ბერძნულათ კი Διαθήκη ­ დიათიკე „კავშირი, შეთანხმება, კონტრაქტი,
დაბეჭდვა ან ბეჭედის დასმა (ტესტამენტუმ) ყველაზე ნათლად მისი ლათინური გამოთქმა
გამოხატავს მის მნიშვნელობას“.

ძველაღმოსავლური წესი შეთანხმების დადებისა ორ მხარეს შორის მოცავდა მსხვერპლის
შეწირვასა და წყევლის წარმოთქმას მის დამრღვევზე. ამის შემდეგ მხარეები გაივლიდნენ
დაკლული მსხვერპლის ორ ნაწილს შორის და თავიანთ კავშირს ამტკიცებდნენ დაღვრილი
სისხლით. ამ შეთანხმების სახსოვრად დებდნენ ქვას, ან რგავდნენ ხეს, უწოდებდნენ რა მათ ცის
წინაშე მოწმეებს ამ შეთანხმებისა.

ვასალური დამოკიდებულებისგან განსხვავებით, რომელშიც იძულებითი მფარველობის მიღება
იგულისხმება, ჭეშმარიტი კავშირი ­ ეს კავშირია თანასწორთა შორის. მისი საფუძველი

https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 1/6
1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

ურთიერთპატივისცემა და ნებაყოფლობითი თანხმობაა მისი წარმომადგენელ მხარეებს შორის,
რაც განაპირობებს მათ ნებელობით თავისუფლებას და შესაძლებლობას მისი გაუქმებისა,
გაწყვეტისა, საპასუხო დამსჯელობითი სანქციების შიშის გარეშე. დაახლოებით მოცემული
პირობების მსგავსად განისაზღვრება განსაკუთრებული ხასიათი ძველ აღთქმაში ღმერთსა და
ადამიანებს შორის ურთიერთკავშირი[1]. მას საფუძველი ჯერ კიდევ სამოთხეში დაედო,
რომელიც დაირღვა ადამის ცოდვით დაცემით. ასეთივე საყოველთაო ხასიათით გამოირჩევა
აღთქმა ნოესთან, და მისი მეშვეობით, მთელს ქმნილ სამყაროსთან. რჩეული გამოცხადების
დამცველთა წრე ვიწროვდება აბრაამთან და მის შთამომავლებთან აღთქმით, სინას მთის აღთქმა
კი განსაზღვრავს საბოლოო ხასიათს ძველი აღთქმისა: ისრაელი ხდება უფლის რჩეული ერი,
რომელსაც მიეცა ქანაანის მიწა, უფლის მფარველობა და დახმარება. ისტორიული დანიშნულება
ისრაელისა ­ არა მხოლოდ „ზეციური მეუფების“ მიწაზე დამყარება, არამედ მაგალითად ყოფნა
მეზობელი ხალხებისათვის ­ სინათლედ ყოფნა წარმართთათვის. ისრაელმა დაივიწყა თავისი
დანიშნულება და მისი უფლის მიერ რჩეულობა მხოოდდამხოლოდ ეთნიკური ქედმაღლობის
საბაბად იქცა.

იესო ქრისტეს შობამდე 6 საუკუნით ადრე იერემია წინასწარმეტყველმა იწინასწარმეტყველა
ძველი, ნაციონალურ პოლიტიკური ილუზიების დანგრევა და ახალი კავშირის „დადება“
ღმერთსა და ადამიანებს შორის მხოლოდდამხოოდ სულიერ საფუძვლებზე. ქრისტიანობა
წარმოშობისთანავე ცხოვრობდა იმ რწმენით, რომ იერემიას წინასწარმეტყველება
განხორციელდა, ძველი შეთანხმება ღმერთსა და ადამიანებს შორის ერთი ერის მეშვეობით,
შეიცვალა ახალი კავშირით­აღთქმით, რომეიც დადებუია მთეს კაცობრიობასთან ძე ღმრთისას
განკაცებისა და მისი გამომხსნელობითი მსხვერპის მეშვეობით. თავად იესო ქრისტემ
საიდუმლო სერობაზე მიანიშნა განსხვავებაზე ყოფიერების ამ ორ მდგომარეობას შორის „ესე არს
სისხლი ჩემი ახლისა აღთქუმისაჲ, მრავალთათჳს დათხეული მისატევებელად ცოდვათა“[2].
ამიტომაც ბიბლია, როგორც მსოფლიო ისტორია, იყოფა ორ პერიოდად: ქრისტეს შობამდე და
ქრისტეს შობიდან, ან კიდევ ეპოქა ძველი აღთქმისა და ეპოქა ახალი აღთქმისა.[3]

ძველი აღთქმის წიგნები

ძველი აღთქმის წიგნები იყოფა კანონიკურ და არაკანონიკურ წიგნებად. მათ შორის არსებული
განსხვავება ისაა, რომ კანონიკური წიგნები უფრო ძველია, დაწერიი დაახლოებით XV­V
საუკუნეებში ქრისტეს შობამდე, არაკანონიკური წიგნები კი შედარებით გვიან IV­I საუკუნეებში
ქრისტეს შობამდე.[4]

შინაარსის მიხედვით ძველი აღთქმის წიგნებში გამოყოფენ შემდეგ კატეგორიებს:

რჯულმდებითი (დაბადება, გამოსვლა, ლევიტელთა, რიცხვთა, მეორე შჯული)

https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 2/6
1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

ისტორიული (ისუ ნავესი, მსაჯულთა, რუთისი, მეფეთა, ნეშტთა, წიგნები ეზდრასი, ნემიასი
და ესთერისა)

ზნეობრივ­დამრიგებლური (იობისი, ფსალმუნნი, წიგნები სოლომონისა)

წინასწარმეტყველური (ესაია, იერემია, ეზეკიელი, დანიელი და სხვა თორმეტი
წინასწარმეტყველის წიგნები)

https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 3/6
1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

ძველი აღთქმის წიგნები
ქართული  ლათინური  ბერძნული  სახელწოდება 
რუს. ინგლ.
დასახელება დასახელება დასახელება თანახში
დაბადება (დაბ.) Genesis Γένεσις Быт. Gen ‫אשׁית‬
ִ ‫ְבּ ֵר‬
გამოსვლა (გამ.) Exodus Ἔξοδος Исх. Ex ‫ְשׁמוֹת‬
ლევიანნი (ლევ.) Leviticus Λευϊτικòν Лев. Lev ‫וַיִּ ְק ָרא‬
რიცხვნი (რიცხ.) Numeri Ἀριθμοὶ Чис. Num ‫ְבּ ִמ ְדבַּ ר‬
მეორე რჯული (რჯლ.) Deuteronomium Δευτερονόμιον Втор. Deut ‫ְדּבָ ִרים‬

იესო ნავეს ძე (იესო) Iosue Ἰησοῦς Нав. Josh ַ‫יְהוֹשֻׁ ﬠ‬


მსაჯულნი (მსაჯ.) Iudicum Κριταὶ Суд. Judg ‫שׁוֹפ ִטים‬
ְ
რუთი (რუთ.) Ruth Ροὺθ Руф. Ruth ‫רוּת‬
პირველი მეფეთა (1 მეფ.) I Samuelis Βασιλειων Αʹ 1Цар 1Sam ‫א׳‬ ‫ְשׁמוּאֵ ל‬
წიგნი მეორე მეფეთა (2
II Samuelis Βασιλειων Βʹ 2Цар 2Sam ‫ב׳‬ ‫ְשׁמוּאֵ ל‬
მეფ.)
წიგნი მესამე მეფეთა (3
I Regum Βασιλειων Γʹ 3Цар 1Kings ‫א׳‬ ‫ְמלָ כִ ים‬
მეფ.)
წიგნი მეოთხე მეფეთა (4
II Regum Βασιλειων Δʹ 4Цар 2Kings ‫ב׳‬ ‫ְמלָ כִ ים‬
მეფ.)
Παραλειπομένων
პირველი ნეშტთა (1 ნეშტ.) I Paralipomenon 1Пар 1Chron ‫א׳‬ ‫הַ יּ ִָמים‬ ‫ִדּ ְב ֵרי‬
Αʹ
წიგნი მეორე ნეშტთა (2 Παραλειπομένων
II Paralipomenon 2Пар 2Chron ‫ב׳‬ ‫הַ יּ ִָמים‬ ‫ִדּ ְב ֵרי‬
ნეშტ.) Βʹ
პირველი ეზრა (1 ეზრ.) Esdrae Ἒσδρας Езд Ezra ‫ﬠֶ זְ ָרא‬
ნეემია (ნეემ.) Nehemiae Νεεμιας Неем Neh ‫נְ חֶ ְמיָה‬
ტობითი (ტობ.) Tobias Τωβιθ Тов Tob ‫טובי‬
ივდითი (ივდ.) Judith Ιουδίθ Иудифь Judith ‫ְהוּדית‬
ִ ‫י‬
ესთერი (ესთ.) Esther Ἐσθὴρ Есф Esther ‫אֶ ְס ֵתּר‬
იობი (იობ.) Iob Ἰῶβ Иов Job ‫ִאיּוֹב‬
Пс /
ფსალმუნნი (ფსალმ.) Psalmorum Ψαλμοὶ Ps ‫ְתּ ִה ִלּים‬
Псал
იგავნი სოლომონისა (იგავ.) Proverbiorum Παροιμιαι Прит Prov ‫ִמ ְשׁלֵ י‬
ეკლესიასტე (ეკლ.) Ecclesiasticus Ἐκκλησιαστὴς Екк Eccles ‫קֹ הֶ לֶ ת‬
ქებათა­ქება სოლომონისა Canticum ᾎσμα Песн Song ‫הַ ִשּׁ ִירים‬ ‫ִשׁיר‬
https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 4/6
1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

(ქებ.) Canticorum
ესაია წინასწარმეტყველი Ис /
Isaiae Ἠσαΐας Is ‫ְשׁ ְﬠיָהוּ‬
ַ ‫י‬
(ეს.) Исаи
იერემია წინასწარმეტყველი
Ieremiae Ιερεμίας Иер Jer ‫י ְִר ְמיָהוּ‬
(იერ.)
გოდება იერემიასი (გოდ.) Lamentationes Θρῆνοι Плач Lam ‫אֵ יכָה‬
ეზეკიელ
Ezechielis Ἰεζεκιὴλ Иез Ezek ‫יְחֶ זְ ֵקאל‬
წინასწარმეტყველი (ეზეკ.)
დანიელ წინასწარმეტყველი
Danielis Δανιὴλ Дан Dan ‫ָדּנִ יֵּאל‬
(დან.)
ოსია წინასწარმეტყველი
Osee Ὡσηὲ Ос Hos ַ‫הוֹשׁﬠ‬
ֵ
(ოს.)
იოველ წინასწარმეტყველი
Ioel Ἰωὴλ Иоил Joel ‫יוֹאֵ ל‬
(იოვ.)
ამოს წინასწარმეტყველი
Amos Ἀμὼς Амос Amos ‫ﬠָ מוֹס‬
(ამოს)
აბდია წინასწარმეტყველი
Abdiae Ἀβδιοὺ Авд Obad ‫עֹ בַ ְדיָה‬
(აბდ.)
იონა წინასწარმეტყველი
Ionae Ἰωνᾶς Иона Jon ‫יוֹנָה‬
(იონ.)
მიქა წინასწარმეტყველი
Michaeae Μιχαίας Мих Mic ‫ִמיכָה‬
(მიქ.)
ნაუმ წინასწარმეტყველი
Nahum Ναοὺμ Наум Nahum ‫נַחוּם‬
(ნაუმ.)
აბაკუმ წინასწარმეტყველი
Habacuc Αμβακοὺμ Авв Hab ‫חֲ בַ קּוּק‬
(აბაკ.)
სოფონია
Sophoniae Σοφονίας Соф Zeph ‫צְ פַ נְ יָה‬
წინასწარმეტყველი (სოფ.)
ანგია წინასწარმეტყველი
Aggaei Ἁγγαῖος Агг Hag ‫חַ גַּי‬
(ანგ.)
ზაქარია წინასწარმეტყველი
Zachariae Ζαχαρίας Зах Zech ‫זְ כ ְַריָה‬
(ზაქ.)
მალაქია წინასწარმეტყველი
Malachiae Μαλαχίας Мал Mal ‫ַמ ְלאָ כִ י‬
(მალ.)

https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 5/6
1/28/2018 ძველი აღთქმა ­ ვიკიპედია

სქოლიო

1. ↑ ქრისტიანული მოძღვრების თანახმად ადამიანი თავისუფალია (ნების თავისუფლება), და ამ
ნებელობის მეშვეობით ის თავად წყვეტს, იყოს ღმერთთან თუ განუდგეს მათ, იცხოვროს მისი
მცნებების მიხედვით, თუ საკუთარი ნების მიხედვით. არც ჯოჯოხეთია ღმერთის მიერ
დაწესებული სასჯელი, სანაცვლო საზღაური ადამიანთა განდგომაზე (ღმერთი აბსოლუტური
სიკეთეა), არამედ ადამიანები, რომლებიც ღმერთთან მყოფობისათვის არიან შექმნილნი (ეს არის
მათი ბუნებრივი მდგომარეობა), თავიანთი განდგომით გამოეყოფიან ამ სიკეთეს (სამოთხეს),
თავიანთ ბუნებრივ მდგომარეობას და ხვდებიან ჯოჯოხეთში. ანუ ჯოჯოხეთი არის ადამიანის
ბუნებრივი მდგომარეობის დარღვევა, მიერ განხორციელებული არასწორი ნებელობითი
არჩევანის შედეგი და არა უფლის სასჯელი – ადამიანი თავად ისჯის საკუთარ თავს

2. ↑ /მთ.26,28

3. ↑ / Ветхий Завет

4. ↑ / О книгах канонических и неканонических

Last edited 9 months ago by Otogi

https://ka.m.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%97%E1%83%A5%… 6/6

You might also like