Adam Smith

Adam Smith

Masasabi na nagsimula ang sistematiko at siyentipikong pag-aaral ng ekonomiks noong

huling bahagi ng ika-18 siglo. Isa sa pinakakilalang aklat na nakilala noong 1776 ang
aklat na ‘An Inquiry to the Causes and Nature of Wealth of Nation’ ni Adam Smith.

Si Adam Smith (1723-1790) ay isang pilosopo at propesor ng Ekonomiks mula sa

Scotland. Itinuturing si Smith na "Ama ng Klasikong Ekonomiks" dahil sa kaniyang
pangunguna na ipaliwanag ang mga prinsipyo ng ekonomiya at ang daan tungkol sa
pag-unlad ng isang bansa.

Layunin ni Adam Smith na malaman ang sanhi ng pagyaman at paghihirap ng

mga bansa. Ayon sa kanya maaaring yumaman ang isang bansa kung; (1)
makapaglalaan ito ng sapat na puhunan; (2) tumataas ang produktibidad ng paggawa.

Naunawaan niya na ang pagtaas ng produksiyon sa pamamagitan ng

espesyalisasyon o paghahati ng gawain ay magdudulot ng pagtaas ng produksiyon ng
isang ekonomiya.

Iminungkahi ni Smith na di-dapat makialam ang pamahalaan sa

pakikipagkalakalan at hayaan ang mga tao na magpasiya kung ano ang tunay na
makakabuti sa kanila at sa buong bansa. Ito ang konsepto ng free enterprise.

Ipinaliwanag pa ni Smith na ang pagkakaroon ng kompetisyon sa pamilihan sa

pagitan ng mga negosyante at mamimili ay makakabuti sa pangkabuong kalagayan ng
 pamumuhay ng mga tao.

Ayon kay Smith, maaaring makialam ang pamahalaan upang ayusin lamang ang
mga sistema ng pakikipagkalakalan at alisin ang anumang hadlang sa malayang
kompetisyon sa pagitan ng mga mga tao sa pamilihan.

Nagpahayag ng doktrinang Laissez Faire o Let Alone Policy

David Ricardo

Isa sa nagbigay-buhay sa pag-aaral ng ekonomiks ukol sa paggamit ng modelo na

binubuo ng magkakaugnay na mga konsepto at argumento na nagnanais na
maipaliwanag ang ilang obserbasyon ukol sa ekonomiks ay si David Ricardo (1772-
1823).

David Ricardo
Si Ricardo ay isang negosyanteng Ingles na yumaman sa stock market. Ayon
kay David Ricardo, naniniwala siyang darating ang panahon na hihina ang pag-unlad ng
mga kapitalista. Hihina ang produksiyon ng paggawa dahil kakaunti ang lupa at likas na
yaman. Lumalaki ang populasyon kasabay ng paglaki rin ng mga pangunahing
pangangailangan ng tao lalo na sa pagkain. Ang mga lupang dating hindi nagagamit ay
pakikinabangan na ng tao upang matugunan ang kaniyang mga pangangailangan. Kung
patuloy na gagamitin ang lupa, lalong bababa ang pakinabang na nakukuha dito
hanggang sa tuluyang humina ang produksyon nito.

Ayon kay Ricardo, ito ang "Batas ng Lumiliit na Dagdag na Pakinabang (Law of
Diminishing Return." Magkakaroon ng pagtaas ng upa sa lupa, pagbaba ng tubo ng
kapital, at pagtigil ng pamumuhunan na magdudulot ng suliraning pang-ekonomiya.
 Si Ricardo rin ang nagpaliwanag ukol sa batayan sa pakikipagkalakalan ng mga
bansa, ang kaisipan tungkol sa comparative advantage kung saan ang isang bansa ay
gagawa lamang ng mga produkto na higit na mababa ang gastos at ang ibang produkto
na mataas ang gastos sa paggawa ay angkatin na lamang.( tumutukoy
sa kakayahan ng isang tao o ng isang bansa upang makabuo ng
isang partikular na produkto o serbisyo sa imas mababang halaga kaysa sa ibang
bansa.)

Halimbawa: if, using machinery, a worker in one country can produce both shoes
and shirts at 6 per hour, and a worker in a country with less machinery can produce
either 2 shoes or 4 shirts in an hour, each country can gain from trade because their
internal trade-offs between shoes and shirts are different. The less-efficient country has
a comparative advantage in shirts, so it finds it more efficient to produce shirts and
trade them to the more-efficient country for shoes. Without trade, its opportunity cost
per shoe was 2 shirts; by trading, its cost per shoe can reduce to as low as 1 shirt
depending on how much trade occurs (since the more-efficient country has a 1:1 trade-
off). The more-efficient country has a comparative advantage in shoes, so it can gain in
efficiency by moving some workers from shirt-production to shoe-production and
trading some shoes for shirts. Without trade, its cost to make a shirt was 1 shoe; by
trading, its cost per shirt can go as low as 1/2 shoe depending on how much trade
occurs.

Thomas Robert Malthus

Si Thomas Malthus (1766-1834) isang Ingles na unang tumawag-pansin sa mas mabilis

na paglaki ng populasyon kaysa sa paglago ng mga pinagkukunang-yaman at ng
produksiyon.
 Thomas Malthus
Ayon kay Malthus, kung patuloy ang pagdami ng tao samantalang ang lupa
na kaniyang pinagkukunan ng pagkain ay hindi naman nadaragdagan darating ang
panahon na hindi na ito makakasapat sa kanilang mga pangangailangan.

Ayon sa kaniya kailangan ng agarang pagpaplano ng pamilya at pagpapaliban

ng tao na mag-asawa. Katulad ni Ricardo, malaki ang nagawang kontribusyon ni
Malthus upang maunawaan ang mga kadahilanan ng pagbabago ng presyo ng produkto
sa pamilihan, sahod ng mga manggagawa, at ang upa sa lupa.

Ayon sa Malthusian Theory of Population, ang populasyon ay

nagdaragdag sa isang geometric ratio,
habang ang pagtaas sa suplay ng pagkain sa isang arithmetic ration.

Ang kawalan ng
pagkakaisa ay humantong sa laganap na kahirapan at gutom, na kung
saan ay maitatama lamang sa pamamagitan ng mga natural na pamamaraan tulad
ng sakit, mataas na dami ng sanggol na
namamatay, gutom, digmaan. Ang kanyang pangunahing kontribusyon ay sa sektor ng
agrikultura.

Ayon sa teorya na ito, may dalawang hakbang upang

makontrol ang populasyon: preventative at positive check. Ang preventative na paraan
ay kontrol sa panganganak, at gumagamit ng iba't-ibang mga paraan upang kontrolin
ang kapanganakan; at positive check tulad ng natural calamities, digmaan, atbp.

Karl Marx
 Nakilala si Karl Marx (1818-83) sa kaniyang aklat na Das Kapital.

Si Marx ay isang manunulat at rebolusyonaryong Aleman.

Karl Marx

Ayon kay Marx, ang teknolohiya ang magiging lahilan ng pagsulong ng isang
bansa sa ilalim ng kapitalismo at ang kakayahan nitongkumikha ng yaman ngunit iilan
lamang ang maaaring makinabang dahil patuloy na maghihirap ang tao lalo na ing mga
manggagawa.

Ayon kay Marx, hindi babagsak asng kapitalismo ng dahil sa pagbaba ng

produksiyon at sakulangan ng mga teknolohiya na siyang paliwariag ng mga naunang
ekonomista kundi ang lubhang kailangan ay ang pagbabago sa kaugnayan ng mga tao
sa isa't-isa.

Naniniwala na dapat bigyang-pansin ang suliranin kung paano ipamamahagi ang

nagawang produkto sa pag-unlad ng ekonomiya.

Sa ilalim ng kapitalismo ay ang pagkakakani-kaniya ng bawat tao ang

pangunahing sanhing kahinaan nito. Ayon sa kaniya, maaari lamang itong mabago sa
pamamagitan ng pagpapalit ng sistema patungong sosyalismo at sa huli komunismo
kung saan lahat ng mga tao ay pantay-pantay at magkakaroon ng lipunang walang uri
o classless society.

Dagdag pa niya na nararapat lamang na kumpiskahin ang mga pribadong pag-

aari ng gamit sa produksyon at gawin itong pag-aari ng buong lipunan at alisin ang
sistemang pasahod. Ang konseptong nabuo ni Marx ukol sa tao at produksyon ay hindi
nagtagumpay sa mga maunlad na bansa. Ilan sa mga sosyalistang bansa na sumunod
sa kaisipan ni Karl Marx ay ang mga bansang China, Russia at ibang maliliit na bansa sa
Gitna at Silangang Europa.

Noong dekada 90, nagsipagbagsak ang ekonomiya ng mga bansang sosyalista at

nahirapan makabangon pa ang mga ito. Nagkaroon ng suliranin kung paano
matutugunan ang pangangailangan ng mga tao at pagtugon sa suliraning kung paano
mapapaangat ng pamahalaan ang estado ng ekonomiya ng mga nabanggit na
sosyalistang bansa.

Malaki din naman ang naitulong ng mga doktrina ni Marx sa pagbuo ng mga
samahang pang-manggagawa.

Alfred Marshall at Leon Walras

Sina Alfred Marshall (Principles of Economics, 1890) at Leon Walras (Elements

of Political Economy, 1894) ay maituturing na mga ekonomistang neoklasiko sapagka't
sumunod sila sa mga teoryang sinimulan ng mga klasikong ekonomista tulad nina
Ricardo at Smith.

Naniniwala ang mga neoklasiko sa malayang pamilihan at ganap na kompetisyon

upang bigyang kasagutan ang pangangailangan ng lipunan. Kung magkakaroon lamang
ng kondisyong nabanggit, makakamit ng lipunan ang pinakamaayos nakalagayan pang-
ekonomiya.

Ipinaliwanag din ng mga neoklasikong ekonomista na kailangan ang aktibong

pakikilahok ng pamahalaa upang bigyang solusyon ang mga suliraning pang-ekonomiya
ng bansa.

Noong 1874 at 1877 inilabas ni Leon Walras ang aklat na “Elements of Pure
Economics”, akda na nagging dahilan upang kilalaning “father of the general equilibrium
theory”.
 Leon Walras
Ang general equilibrium theory inihaharap upang ipaliwanag ang pag-
uugali ng supply, demand, at mga
presyo sa isang buong ekonomiya sa ilan o maraming merkado.

Si Alfred Marshall ay pinakamahusay na akda ng, Principles of

Economics (1890), ipinakilala sa akdang ito ang mga kaisipan ng, kabilang elasticity of
demand, surplus ng mga mamimili,, at representative firm o ang mga kinatawan
ng kompanya. Ang kanyang akda “on the theory of value” iminungkahi niya na
ang oras bilang isang kadahilanan sa pagtatasa sa cost-production principle.
 Alfred Marshall

John Maynard Keynes

Si John Maynard Keynes ay itinuturing na "Makabagong Ama ng

Makroekonomiks." Nakilala siya sa aklat na General Theory of Employment, Interest,
and Money na inilathala noong 1936.

John Maynard Keynes

Sinaliksik ni Keynes ang dahilan ng krisis ng paghina ng ekonomiya ng bansa

noong panahon ng "great depression" noong 1930.

Ayon kay Keynes, hindi laging mabisa ang pamilihan sa pagsagot sa lahat ng
suliranin ng ekonomiya ng isang bansa. Ayon sa kaniya, maaring hindi maging sapat
ang pamumuhunan sa isang ekonomiya upang patuloy na paunlarin ito.

Maaaring mabigyan ng solusyon ang suliranin kung ang pamahalaan ay

makikialam sa ptimamagitan ng tamang alituntunin sa pananalapi at pinansiyal.

Binigyang-pansin din Keynes na ang paggastos ng pamahalaan o pagbabawas ng

buwis ay magbubunga ng tiis at trabaho na siyang magpapalago sa kabuuang
ekonomiya ng isang bansa.

Thorstein Veblen
Estados Unidos, 1857-1929
Isa sa nangungunang Institutionalists, siya ay pinakamahusay para sa
kanyang teorya ng "hayag na pagkonsumo". Ayon ka Veblen, laging
may kontrahan sa pagitan ng mga negosyante at mga mamamayan sa pamamagitan ng
nagsasabi na ang lipunan ay palaging may salungatan sa pagitan ng umiiral
na kaugalian (existing norms) at bagong mga kaugalian na ginawa na likas na sa ugali
ng tao na manipulahin at alamin ang tungkol sa pisikal na mundo kung
saan namin umiiral.

Irving Fisher
Estados Unidos, 1867-1947

Sa kanyang mga akda, malinaw na gumamit siya ng “statistical data” upang ipaliwanag
ang kanyang mga pag-aaral sa ekonomiya.
 Irving Fisher
.
Francios Quensnay 1694 – 1774

Tinaguriang Confucius ng Europa. Kabilang siya sa mga pangkat ng Physiocrats

– naniniwala sa kahalagahan ng kalikasan o mga klase ng yaman ng bansa (Rule of
Nature) sa pag-unlad ng bansa.

Quesnay
Siya ay may-akda ng Tableau Economique (Economic Table) noong 1758,
na tumatalakay sa pagdaloy ng mga mahahalagang salik ng produksyon ng mga
produkto at serbisyo sa iba’ ibang sector ng ekonomiya; ayon dito, upangf magkaroon
ng balance o ekwilibriyo sa ekonomiya, kailangang gamitin ng wasto ang likas na
ayaman ng isang bansa upang umunlad.
 Physiocrats VS Merkantilista, tinuligsa ng mga merkantilista na naniniwala
sa kapangyarihan ng mahahalagang metal tulad ng ginto at pilak upang mapaunlad at
maisulong ang ekonomiya ng bansa; naniniwala din ang mga merkantilista na ang
pagakakaroon ng maraming ginto at pilak ang magiging daan sa pagyaman ng bansa

Lahat ng mga ekonomista ay nakapagbigay ng konbtribusyon sa pag-aaral ng ekonomiya.