IMPLASYON
(Inflation)
ANO ANG
IMPLASYON?
Ang implasyon ay
tumutukoy sa patuloy
na pagtaas ng
pangkalahatang presyo
ng mga pangunahing
bilihin. Maiuuri ito
batay sa iba't ibang
LEBEL O ANTAS NG
IMPLASYON
1. LOW INFLATION
Nagaganap ito kapag mas
mababa sa 1% - ang
itinataas ng presyo ng mga
pangunahing bilihin.
2. CREEPING INFLATION
- Nagaganap ito kapag
nasa 1-3% ang bilis ng
pagtaas ng presyong
naitatala kada taon.
3. GALLOPING INFLATION
- Nagaganap ito kapag ang
taas ng pagbabago ay mula
100-300%.
4. HYPERINFLATION
- Kapag hyperinflation na
ang nararanasan, badya na
ito nang mabilis na
pagbagsak ng salapi ng
isang bansa.
DEPLASYON
(depletion)
tawag sa patuloy
na pagbaba ng
pangkalahatang
presyo ng mga
pangunahing
produkto.
Kung papipiliin kayo ano
ang mas nanaisin niyo?
Deplasyon o Implasyon?
kung ito ay nasa panahon ng
kasaganaan (boom period) o
kung ito ay nasa panahon ng
paghina (bust period).
Ang mga kalagayang ito ay
iniuugnay sa implasyon.
Nasa boom period ang ekonomiya
kung may magandang kalagayan ito
gaya ng mababa ang bilang ng mga
walang hanapbuhay at mataas ang
kalidad ng kabuhayan.
Kabaligtaran naman nito ang bust period.
Magkakaroon muna ng krisis o recession.
Mararamdaman ito ng ekonomiya kapag;
1. patuloy na tumataas ang bilang ng mga
walang trabaho kaya bababa na ang
purchasing power o kakayahang
makabili bunga ng kawalan ng kita.
Kapag lumala ang recession,
dadanasin na ng ekonomiya ang
depresyon.
Recession
- Nangyayari ito kapag dalawang
magkasunod na quarter nag-decline
ang GDP ng isang bansa.
*Pangangahulugan ni Julius Shiskin sa The New York
Times noong 1974.
Pagbaba ng aktibidad ng ekonomiya
ng bansa sa loob ng ilang buwan.
Pangangahulugan ng National Bureau of Economic Research
Depression
Ang depression ay ang matagal na
panahon kung saan patuloy na humihina,
bumabagal at bumababa ang ekonomiya
ng bansa.
Ito ay isang yugto ng ekonomiya na
nangaling sa (recession). Ang depression
ay ang mas malalang yugto ng recession
low and stable
inflation
Kapag low and stable inflation
lamang ang nararanasan ng
ekonomiya, maaaring masabing
solusyon ito sa kawalan ng
hanapbuhay.
Nakasaad Ito sa teoryang binuo ni
A.W. Phillips, isang ekonomista sa
New Zealand.
- Na mas ginaganahan ang bahay-
kalakal kapag mataas ang presyo
-Ayon sa Phillip's curve, ang
ugnayan ng unemployment at
inflation ay negatibo o inverse.
Kapag mataas ang
implasyon, mababa ang
unemployment rate.
Gayundin, kapag mababa
ang implasyon, mataas
naman ang unemployment
Ito ang pinaniniwalaang
padron (pattern)
hanggang sa magkaroon ng stagflation
sa Estados Unidos noong 1970s.
May stagflation (kombinasyon ng
stagnant at inflation)
- sa ekonomiya kapag walang
pagbuti sa kabuhayan at marami ang
walang trabaho kahit patuloy na
tumataas ang presyo ng mga produkto.)
disinflati Reflati
on on
tawag kapag
pagpapabab muling tumaas
a ng ang implasyon
implasyon. pagkatapos na
ito ay mapababa
Mga
Palatandaa
n at Sanhi
ng
Implasyon
Mga Palatandaan at Sanhi
ng Implasyon
Tandaan: ang simpleng pagtaas ng presyo ay
hindi agad matatawag na implasyon.
Ang galaw ng pagtaas ay kinakailangang
patuloy na nagaganap sa lahat ng mga
pangunahing produkto o basic goods.
Ito ang mga produktong kabilang sa market
basket o basket of goods ng isang ekonomiya.
market basket o basket of
goods
-listahan ng mga
produkto o serbisyo
na binabantayan ng
pamahalaan ang
paggalaw ng presyo
Narito ang mga kaganapang
makapagbibigay ng ideya na
may suliranin na sa
implasyon.
1. Patuloy na pagtaas ng
singil sa mga pangunahing
serbisyo tulad ng tubig,
koryente, at komunikasyon
2. Pagtaas ng
halaga ng mga
hilaw na
materyales na
karaniwang
ginagamit sa iba't
ibang produksiyon
3. Pagtaas ng bilihan at
bentahan ng ginto at
pilak sa pamilihan;
nagiging mahal lamang
ang mga metal na ito
kapag bumababa ang
halaga ng salapi, bagay
na epekto ng implasyon
4. Pagdagdag ng kapasidad sa paggawa
sa mga pabrika bunga ng tumataas na
demand sa kanilang produksiyon
5. Galaw ng lebel ng
sahod; ang pagbaba o
pagtaas ng sahod ay
parehong hudyat na
maaaring magpagalaw
sa lebel ng
pangkalahatang presyo
ng mga pangunahing
6. Pagtaas ng sinisingil na buwis sa
mga bahay-kalakal;
Ano kayang Produkto
ang maaari ding
maging simula ng
patuloy na pagtaas ng
halos lahat ng
pangunahing
produkto?
petrolyo at lahat ng iba pang uri
ng panggatong
petrolyo at lahat ng iba pang uri
ng panggatong
Ito ay may kakayahang
lumikha ng
domino effect
domino effect
pagwawangis na iniuugnay sa
sunod- sunod na kaganapan
bunsod ng paggalaw o
pagbabago ng isang bagay
dahil kapag gumalaw ang presyo ng
petrolyo, langis, at gas, tiyak na
susunod ang iba pang produkto.
Ito ay dahil ang petrolyo, langis, o gas
ay kabilang sa sangkap ng lahat ng
produksiyon-kundi man sa paggawa ay
sa distribusyon ginagamit.
MGA URI NG
IMPLASYON
Demand-pull Inflation
Demand-pull Inflation
Nagaganap ito kapag ang pagnanais na bumili ay
higit sa kakayahang magtinda o mag-supply.
Kapag nagsabay-sabay ang mga mamimili,
negosyo, at gobyerno sa pagbili ng produkto o
serbisyo, nagaganap ang kakulangan sa
pamilihan.
Kung kaya, itinataas ng mga nagtitinda ang
presyo ng kanilang produkto upang mapigil ang
Cost-Push Inflation
-Kapag tumataas ang mga gastusin sa
produksiyon, sinisingil ito sa pamamagitan ng
pagtataas din ng presyo ng produkto.
Kadalasang nangyayari ito kapag humingi ng
dagdag na sahod ang mga manggagawa, tumaas
ang presyo ng langis, o naging mahal ang presyo
ng mga hilaw na sangkap at ng mga bayarin sa
utilities tulad ng tubig at koryente.
Pagdami ng Salaping nasa
Sirkulasyon
- Kaugnay itong teoryang demand-pull
kung saan lumalawak ang inflationary
gap dahil tumataas ang kakayahan ng
taong bumili kapag marami siyang
pambili.
•Nangyayari ang ganitong
sitwasyon sa panahon ng
Imported Inflation
Imported Inflation
-Kapag ang ekonomiya ay umaangkat ng
hilaw na materyales sa bansang nagdaraan
sa suliraning bunsod ng implasyon,
magiging mahal ang pagbili sa bansang ito
na magiging sanhi ng dagdag na gastusin
sa produksiyon.
Pricing Power Inflation
- Hindi man legal,
totoong mayroong
kartel sa
pamilihang
oligopolyo at mga
mapagsamantalang
negosyante sa
Pricing Power Inflation
Ang pagmamanipula ng mga ito
sapag pepresyo ay naghuhudyat ng
pagtaas ng presyo lalo pa at ang
kanilang produkto ay isa, kundi man
una, salistahan ng market basket ng
bansa,
Sectoral Inflation
- Nagaganap ito dahil sa mga
pagbabago ng presyo na pinasisimulan
sa ilang sektor ng ekonomiya.
Halimbawa, ang pagtaas ng implasyon
sa bansa sa panahong napakataas ng
presyo ng bigas ay usapin sa sektor ng
Nang naisabatas na ang rice tarrification
law, napababa na rin ang inflation rate.
mas naging
malaya na ang
ibang bansa na
mag-supply ng
bigas dito kaya
napababa na rin
Mga Epekto ng
Implasyon
Pagbaba ng halaga ng salapi o
money devaluation
- Sa patuloy na pagtaas ng presyo ng
mga bilihin, nagiging kaunti na
lamang ang nabibili sa salaping hawak
ng tao.
Pagbabago sa
distribusyon ng kita
- Sa panahon ng implasyon, mas
nakikinabang ang nangungutang
kaysa sa mga nagpapautang.
Gayundin, mas napapaboran nito ang
mga taong hindi tiyak ang kita kaysa
mga taong fixed ang suweldo.
Pag-iral ng Espekulasyon
- May mga mamamayang
nagsasamantala sa panahon ng
implasyon.
Pag-iral ng Espekulasyon
ipinupuhunan ang kanilang salapi upang
bumili ng mga produktong mabilis tumaas
ang presyo
tulad ng alahas o lupa
maaaring makalikha ito ng disekilibriyo at
sa kalaunan ay makalikha ng suliranin sa
ekonomiya.
Pagbabago ng
Nakagawiang Paggasta
Mga
Paraan ng
Paglutas
sa
PAMAHAL
AAN
Isa sa kanilang mga dapat takdaan ay ang
supply ng salapi.
Ito ay ang pagpapairal ng akmang patakaran
sa pananalapi (monetary policy).
Kapag maraming salapi ang umiikot sa
sirkulasyon, tataas ang kakayahan ng taong
makabili o ang tinatawag na purchasing
power.
Ito ang magsisimula sa demand- pull
Dapat ding isaayos ng pamahalaan ang
paghahanda ng pambansang badyet,
pangongolekta ng buwis, at paggasta na
siya namang nakapaloob sa tinatawag na
patakarang piskal (fiscal policy).
bahay-
kalakal
taasan ang kanilang produktibidad sa
pamamagitan ng paggamit ng
makabagong teknolohiya na maaaring
magpabilis at makapagparami ng
produksiyon sa mas murang paraan.
Dapat ding maitigil ang hoarding ng mga
kompanya upang maiwasan ang shortage o
kakulangan na sanhi pa rin ng pagtaas ng
presyo.
sambaha
yan
isaayos ang kanilang
pagkonsumo.
Iwasang maniwala sa
walang batayang
espekulasyon upang hindi
magsagawa ng panic buying.
Pagkomput ng
Implasyon
(Inflation Rate)
inflation rate
ay sumusukat sa bilis ng pagtaas (rate of
change) ng presyo at hindi ang pagtaas o
pagbaba ng presyo mismo.
Samakatwid, ang inflation rate ay porsiyento ng
pagbabago
Ang consumer price index o
CPI ang panukat na ginagamit
sa pagbabago ng lebel ng
presyo ng mga piling produkto
nakaraniwang kinokonsumo ng
tao.
Sa pagtutuos ng CPI, binibigyan ng iba't
ibang timbang (weight) ang bawat
grupo ng produkto o serbisyo
(commodity group) ayon sa
pagpapahalaga (relative importance) sa
produkto o serbisyo ng mga pamilya o
sambahayanng lugar na iyon.
Ang paraang ito ay batay sa Laspeyres
formula kung saan nagtatakda ng isang
batayang taon o base year para
sapaghahambing ng lebel ng presyo. Sa
paghahambing na ito.
Laspeyres formula
- tinatawag ding base- weighted
index na binuo ng ekonomistang
Aleman na si Etienne Laspeyres
Inflation Rate= CPI(present) -
CPI(previous) X1
CP|(previ 00
ous)
Purchasing Power of Peso
(PPP)
Gamit ang datos ng CPI, maaari ding
makomput ang kakayahan ng pisong
makabili ng produkto at serbisyo o tinatawag
na purchasing power of peso. Ang pormula
ay:
Ppp = 100
cpi
SALAMAT SA PAKIKINIG!!!
Inihanda ni:
Ms. Ria B. Calvelo
Guro sa Asignaturang Araling Panlipunan
