PANG- ARAW-ARAW Paaralan OSMENA COLLEGES Baitang GRADE 8

NA BANGHAY- Guro JENNYVEB S. DERUDAR Asignatura FILIPINO

ARALIN Petsa ng Pagtuturo at Oras TTHS- 7:00 AM- 4:00 PM Markahan IKALAWANG MARKAHAN

I. Layunin
A. Pamantayang Pangnilalaman Natutukoy ang denotatibo at konotatibong kahulugan.
B. Pamantayan sa Pagganap Nagagamit ang denotatibo at konotatibong kahulugan sa pagbuo ng isang sanaysay.
C. Mga Kasanayan sa Pagkatuto( Isulat ang Code Naibibigay ang denotatibo at konotatibong kahulugan. Kasingkahulugan at kasalungat na kahulugan ng malalim na salitang ginamit
ng Bawat Kasanayan) sa akda. F8PT-IIe-25
II. Paksa/Nilalaman Denotatibo at Konotatibong Pagpapakahulugan
III. Mga Kagamitang Panturo
A. Sanggunian
 Mga Pahina mula sa Gabay ng Guro Panitikang Asyano, Fil9-Q1-W1Cpdf
 Mga pahina mula sa Modyul para sa Mag-aaral
 Karagdagang Kagamitan sa pagkatuto Laptop, Projector, Powerpoint presentation (PPT)
 Mga Pahina sa Teksbuk
B. IBA PANG KAGAMITANG PANTURO
IV. PAMAMARAN GAWAING-GURO GAWAING- MAG-AARAL
A. Balik-aral sa nakaraang aralin at/o pagsisimula  Panimulang Gawain
ng bagong aralin (Panalangin)  (Pupunta sa harapan si Nestor para sa panalangin)
Bago tayo mag umpisa mga bata, tumayo na muna ang Panalangin:
lahat para sa panalangin. Mahal na Diyos, hinihiling namin ang inyong
gabay at tulong sa pagsisimula ngayung araw na ito.
Bago tayo maupo pakitignan po muna kung may basura Mangyaring gabayan niyo kami sa tamang direksiyon,
sa ilalim ng ating upuan. At pakitapon na din sa ating tulungan kaming maunawaan ang aming mga aralin at
basurahan. bigyan niyo po kami ng lakas upang malampasan ang
anumang hamon na aming kinakaharap. Pagpalain ang
aking mga guro at kaibigan, at nawa ang araw na ito ay
mapuno ng karunungan, kabaitan at tagumpay. Sa
 Pagbati pangalan ni Hesukristo. Amen.
Magandang umaga sa inyong lahat!  Magandang umaga din po guro!
Kumusta?  Mabuti naman po guro!
May liban ba sa ating klase ngayun?  (attendance checker) Anna: Wala po guro, lahat po ay
Mahusay! Ako’y nagagalak at narito ang lahat. narito ngayun.
 Balik-aral
Atin munang balikan ang ating nakaraang talakayan,  Ang ating tinalakay po nuong nakaraang lunes ay
tungkol saan nga ang ating tinalakay? tungkol po sa gampanin ng sarsuwela sa pagpapataas
Mabuti at naaalala pa ninyo ang ating tinalakay. ng kamalayan ng mga Pilipino.
 Pagganyak
 Bago tayo tumungo sa bagong aralin, ako’y may (sabay-sabay na babasahin ng mga mag-aaral ang
inihandang gawain na inyo munang sasagutan. panuto.)
Pakibasa po ng panuto.  Hanap-Salita!
Panuto: Hanapin ang sampung (10) salita na makikita sa
 Hahatiin ko kayo sa dalawang pangkat. Ang bawat crossword puzzle.
pangkat ay tulong tulong na hahanapin ang (10)
sampung salita na kailangan niyong makita sa loob ng (2)
dalawang minuto. At pakatapos ay isusulat niyo ito sa
sagutang papel. Handa na ba ang lahat?
(dalawang minuto na ang lumipas)
Pakisulat na po ng inyong mga nakitang salita sa loob ng
kahon.
Pakitaas na ng kamay ang tapos na.
Okay, tignan nga natin kung nakuha ninyo ang sampung
salita.
1. Konotatibo
2. Denotatibo
3. Salita
4. Malalim
5. Kahulugan

May nakakuha ba ng sampung mga salita?

Anong pangkat?  Unang pangkat po.
 Pangalawang pangkat din po, guro!
Magaling!
Pamilyar ba kayo sa mga salitang yan?
 Medyo lang po
Ngayun, atin nang alamin kung ano nga ba ang
koneksyon ng mga salitang ito sa ating aralin.
 Halina’t ating tuklasin ang bagong talakayan!

B. Paghahabi sa layunin ng aralin Bago tayo tumungo sa ating talakayan, narito muna ang ating  (Sabay-sabay na babasahin ng mga mag aaral ang
mga layunin. Pakibasa po sabay- sabay. layunin.)

Pagkatapos ng aralin ang mga mag aaral ay inaasahang:

 Natutukoy ang denotatibo at konotatibong kahulugan
 Nagagamit ang denotatibo at konotatibong kahulugan sa
pagbuo ng isang sanaysay.
 Naibibigay ang denotatibo at konotatibong kahulugan.
 Kasingkahulugan at kasalungat na kahulugan ng malalim
na salitang ginamit sa akda. F8PT-IIe-25

 Gabay na kaalaman
Ang pagbibigay kahulugan sa isang salita o sa isang
bagay ay hindi lamang nakabatay sa isa. Maaaring
magkaroon ito ng dalawa o higit pang kahulugan
depende sa kung paano ito inaalisa, sinusuri at
ginagamit.
May pagkakataon na nabibigyan ng kaukulang kahulugan
ang salita o bagay basi sa pananaw, karanasan at maging
sa sitwasyon ng buhay. Paano nga ba nailalapat sa
sariling sitwasyon ang denotatibo at konotatibong
pagpapakahulugan?
Tara na’t ating alamin ang iba’t ibang
pagpapakahulugan!
 Alamin!
Ano ang Denotatibo?
Ang DENOTATIBO ay ang literal na kahulugan ng salita o
parirala.
Tumutukoy ito sa kahulugan ng salita na matatagpuan sa
diksyunaryo.
HALIMBAWA:
Nakakapaso sa balat ang sikat ng araw sa sobrang init.
Araw- nagbibigay ng init at liwanag sa kalangitan.
Naku! Bakit may ahas sa likod ng bakuran?
Denotatibong Pagpapakahulugan:
Ahas- Mabangis na hayop na gumagapang
Paborito ko ang pulang rosas.
Denotatibong Pagpapakahulugan:  Opo, guro!
Pulang rosas-uri ng rosas na kulay pula.  Ang denotatibong pagpapakahulugan ay tumutukoy sa
hayag na kahulugan ng salita, ibig sabihin hindi
 Naunawaan po ba ang ibig sabihin ng denotatibo? nakatago ang nais ipahiwatig ng nagsasalita.
 Ano ba ang tinutukoy sa denotatibo?

 Tama! Dahil and denotatibong pagpapakahulugan ay

nagtataglay lamang ng literal na kahulugan ng salita.
Ano naman kaya ang konotatibong pagpapakahulugan?
 Alamin!
Ano ang Konotatibo?
Ang KONOTATIBO ay nakabatay sa kung paano
ginagamit ang salita sa pangungusap.
Tumutukoy ito sa ekstrang kahulugan na ikinakabit sa
isang salita, maaaring mag iba-iba ayon sa saloobin,
karanasan, at sitwasyon ng isang tao.
HALIMBAWA:
Sa iyong pagdating ay muling sumikat ang araw sa aking
puso.
Konotatibong Pagpapakahulugan:
Araw- muling umibig/ nagmahal muli
Sa ating lima, siya ang ahas sa ating grupo.  Hindi po guro.
Konotatibong Pagpapakahulugan:  Ang konotatibong pagpapakahulugan po ay tumutukoy
Ahas-traydor, taksil, pekeng kaibigan sa mga salitang kinakabitan ng mga simbolo o pahiwatig
 Ang konotatibo ba ay nakabatay sa diksyunaryo? na may ekstrang kahulugan.
 Ano ba ang kahulugan ng konotatibo, basi sa mga
halimbawa?
 Tama! Dahil ang konotatibong pagpapakahulugan ay
nagbibigay ng hindi hayag na mga bokabularyo kundi
ito’y mga salitang may malalim pang mga kahulugan.

 Ngayun, atin naman alamin ang iba’t-iba pang mga (babasahin ng mga mag aaral ang mga halimbawa)
halimbawa nito.

MGA HALIMBAWA NG KONOTATIBO AT DENOTATIBO

NA PAGPAPAKAHULUGAN:
Bola
Denotatibo: laruang hugis bilog
Konotatibo: pambibiro, matatamis na salita
Papel
Denotatibo: bagay na sinusulatan
Konotatibo: ginagampanan
Ahas
Denotatibo: isang uri ng hayop na gumagapang
Konotatibo: traydor, taksil, pekeng kaibigan
Bulaklak
Denotatibo: bahagi ng halaman
Konotatibo: Kababaihan
 Ilaw
Denotatibo: Liwanag
Konotatibo: Nanay, ina ng tahanan
Ngayun atin naman alamin ang kahalagahan sa pag-
unawa sa denotatibo at konotatibong
pagpapakahulugan

 Kahalagahan ng pag-unawa sa denotatibo at konotatibo

Ang wastong pag unawa sa denotatibo at konotatibo ay
mahalaga sa mga sumusunod na aspeto ng wika at
komunikasyon:
 Epektibong komunikasyon- Ang paggamit ng tamang
kahulugan, maging ito denotatibo o konotatibo, ay
nagpapabuti ng komunikasyon. Ito ay nagbibigay-linaw
sa mensahe na nais nating iparating.
 Pagpapahayag ng Damdamin- Sa pamamagitan ng
konotasyon, mas magaan nating mailalabas ang ating
damdamin. Ang mga salitang may mga malalim na
kahulugan o emosyon ay nagbibigay-buhay sa ating
pahayag.
 Kultura at Lipunan- Ang konotasyon ay may malalim na
ugnayan sa kultura at Lipunan. Ito ay nagpapakita ng
kung paano iniuugma ng isang pangkat ng tao ang mga
kahulugan ng mga salita sa kanilang kultura
 Malikhaing Pagsusulat- Sa pagsusulat ng mga akdang
pampanitikan, ang paggamit ng konotasyon ay
nagpapalaganap ng kakaibang mga layer ng kahulugan
sa mga teksto.
 Tanong: ang denotatibo at konotatibo ba ay nagtataglay
ng epektibong komunikasyon? Bakit?

 Nagpapahayag ba ito ng damdamin?

 May ugnayan ba ito sa kultura at Lipunan?

 MAHALAGANG KAALAMAN NA DAPAT TANDAAN:

 Ang denotatibo ay ang paraan ng pagpapakahulugan
kapag ito ay tumutukoy sa literal na konsepto ng isang
bagay, tao, lugar o pangyayari at karaniwang makikita sa
diksyunaryo ang ganitong uri ng kahulugan.
Samantalang ang konotatibo ay paraan ng
pagpapakahulugan kapag nagtataglay ng mga emosyon
o pansaloobing pahiwatig. Subhektibo ang ganitong
paraan ng pagpapakahulugan o maaaring hindi hayag o
may iniuugnay pang ibang kahulugan. Sa madaling salita,
ang konotatibo ay mga salita sa pangungusap na
nakabatay ang kahulugan sa konteksto o gamit nito sa
pahayag.

C. Pag-uugnay ng mga halimbawa sa bagong aralin

 Sa puntong ito, magkakaroon tayo ng maikling aktibidad.
Tignan natin kung may natutunan kayo sa ating
diskusyon. (Pakibasa ang panuto sa ating gawain)  (babasahin ng mag aaral ang panuto)
 Handa na ba kayo?  Opo, guro! (Isasagawa ng mga mag aaral ang gawain.)
 Panuto: Tukuyin ang bawat pangungusap kung ito ba ay
nagtataglay ng DENOTATIBO o KONOTATIBO na
pagpapakahulugan.

1. Isang malaking bundok ang nawala sa aking dibdib

nang dinggin ng Diyos ang aking panalangin.
2. Kupas na ang mga larawan naming magkakaibigan
noong hayskul.
3. Nag-aapoy ang kalooban ni Lucas nang umuwing
talunan kaya’t napagbuhatan nito ng kamay ang
asawa.
 Para sa #1 ano ang salitang may salungguhit?
 Konotatibo po, guro!
 Tama! Ito ay konotatibo dahil ang bundok ay tumutukoy
 Yehey!
sa nakatagong kahulugan na pasanin/problema sa
kaniyang buhay.
 Ano naman ang ginamit na pagpapakahulugan sa #2?
 Denotatibo po, guro!
 Bakit denotatibo?
 Dahil ang salitang larawan ay may literal na kahulugan
 Mahusay! sa pangungusap.
 Ano naman ang sagot sa #3?  Konotatibo po.
 Magaling!
 Ngayun alam niyo na ang pagkakaiba ng denotasyon at
 konotasyon. Madali nalang ninyong mauunawaan ang
pagbabago ng kahulugan ng bawat pangungusap

D. Pagtatalakay ng bagong konsepto at paglalahad

ng bagong kasanayan #1  Mula sa ating tinalakay, ano sa palagay niyo ang  (magbibigay ang mga mag-aaral ng mga sagot)
mangyayari kung walang denotatibo at konotatibong
pagpapakahulugan?  Magiging walang saysay ang epektibong komunikasyon.
 Mahusay! Ano pa?  Hindi po natin mauunawaan kung ang pangungusap ba
 Tama! ay pormal o di-pormal.
 Kaya mahalagang malaman natin ang wastong gamit ng
denotasyon at konotasyon upang magkaroon tayo ng
malalim na pag-unawa sa kahalagahan ng Wika.
Paglinang sa Kabihasaan
E. (Tungo sa Formative Assessment Maghanda ng isang buong papel at sagutan ang maikling
pagsusulit.
Panuto: Tukuyin kung ang mga salita sa ibaba ay may
kahulugang DENOTATIBO o KONOTATIBO.

1. Buwaya-ganid,sakim, makasarili
2. Nagsusunog ng kilay- sinusunog ang kilay (sasagutan ng mag aaral ang maikling pagsusulit)
3. Ahas- isang uri ng hayop na gumagapang
4. Bato- naglalarawan sa mga taong may matigas na
damdamin
5. Ibon- Kalayaan, kapayapaan
6. Rosas- bulaklak na kulay pula
7. Krus- ito ay simbolo ng relihiyon
8. Papel- bagay na sinusulatan
9. Ama- haligi ng tahanan
10. Buwaya- hayop na naninirahan sa tubig
11. Puso- pag ibig,pagmamahal, damdamin
12. Bituin-artista
13. Bulaklak-kababaihan
14. Ahas- traydor,pekeng kaibigan
15. Putik- uri ng lupa
 Mahusay! Madaming nakakuha ng mataas na iskor.

F. Paglalapat ng aralin sa pang-araw araw na

buhay
  Sa iyong palagay, bakit mahalagang maunawaan ang  (magbibigay ang mga mag aaral ng mga sagot)
denotatibo at konotatibong pagpapakahulugan?  Ang pagkakaunawa sa mga konsepto ng denotasyon
at konotasyon ay mahalaga sa wasto at epektibong
 Tama! paggamit ng wika. Ang mga ito ay nagbibigay kulay
at kahulugan sa mga salita na siyang nagpapahayag
ng damdamin.
G. . Paglalahat ng Aralin
 Mula sa ating tinalakay, anong mga konsepto ang inyong  (magbibigay ang mga mag-aaral ng mga sagot)
natutuhan?  May dalawang uri ng pagpapakahulugan, ito ang
denotatibo at konotatibong pagpapakahulugan.
 Tama!

 Paano nga ba natin makikilala ang denotatibo at  Ang denotatibo ay hindi nagbabago ang kahulugan
konotatibong pagpapakahulugan? ng salita at ang konotatibong pagpapakahulugan
 Magaling! naman ay tumutukoy sa mga karanasan at
damdamin na kaugnay ng isang salita.
 May mga katanungan ba tungkol sa ating tinalakay  Wala po guro.
ngayun?
H. Pagtataya ng Aralin
 Mga tanong sa pagkatuto: Sagutin ang sumusunod  (sasagutan ng mga mag aaral ang mga tanong)
na mga tanong sa isang buong papel.
 Ano ang konotatibong pagpapakahulugan?
 Ano ang denotatibong pagpapakahulugan?
 Ano ang pagkakaiba ng konotasyon at denotasyon?
 Sa iyong palagay, bakit mahalaga na pag aralan ang
dalawang uri ng pagpapakahulugan?

I. Takdang-aralin/Karagdagang Gawain
 Takdang Aralin:
Panuto: bumuo ng sanaysay na sumasalamin sa
sariling karanasan gamit ang denotatibo at
konotatibong pagbibigay kahulugan. Gawin ito sa
isang buong papel.

Rubrik sa Pamantayan sa Pagmamarka:

 Nilalaman 15 puntos
Mensahe 10 puntos
Kalinisan 5 puntos
Kabuuan 30 puntos

V. Mga Tala

VI. Pagninilay
A. Bilang ng mag-aaral na nakakuha ng 80% sa

pagtataya
B. Bilang ng mag-aaral na nangangailangan ng iba

pang gawain para sa remediation
C. Nakatulong ba ang remedial? Bilang ng mag-

aaral na nakaunawa sa aralin
D. Bilang ng mga mag-aaral na magpapa-tuloy sa

remediation
E. Alin sa mga istrate-hiyang pagtuturo

nakatulong ng lubos? Paano ito nakatulong?
F. Anong suliranin ang aking naranasan na
solusyunan sa tulong ng aking punungguro at 
superbisor?
G. Anong kagamitang panturo ang aking
nadibuho na nais kong ibahagi sa mga kapwa 
ko guro?

Inihanda ni:
JENNYVEB S. DERUDAR
BSED FILIPINO IV