Prelim Linggo 3 at 4

Verbal at Non-verbal na Komunikasyon

I. Verbal Communication
Ang verbal communication ay tumutukoy sa paggamit ng mga salita, maging ito ay pasalita o pasulat, upang
magpahayag ng mensahe. Ito ay may apat na pangunahing komponente:
1. Wika
Kahulugan: Ito ang sistema ng mga salita at simbolo na ginagamit upang magpahayag ng ideya o damdamin.
Halimbawa: Ang paggamit ng Filipino, Ingles, o anumang lokal na wika.
Kahalagahan: Ang wika ang nagbibigay ng estruktura at kahulugan sa ating komunikasyon.
2. Tono
Kahulugan: Ito ang emosyonal na kalidad ng boses na nagpapahayag ng damdamin o intensyon ng
nagsasalita.
Halimbawa: Ang paggamit ng masaya, malungkot, galit, o nangangamba na tono.
Kahalagahan: Ang tono ay maaaring magbago ng kahulugan ng mga salita at magbigay ng karagdagang
konteksto sa mensahe.
3. Bilis
Kahulugan: Ito ang rate o speed ng pagsasalita.
Halimbawa: Mabilis na pagsasalita kapag excited, o mabagal na pagsasalita kapag nagpapaliwanag ng
komplikadong konsepto.
Kahalagahan: Ang bilis ng pagsasalita ay maaaring makaapekto sa pag-unawa ng tagapakinig at
magpahayag ng emosyon o intensity.
4. Volume
Kahulugan: Ito ang lakas o hina ng boses.
Halimbawa: Pagtataas ng boses para bigyang-diin ang isang punto, o pagbababaan ng boses para sa privacy.
Kahalagahan: Ang volume ay maaaring magpahayag ng emosyon, intensity, o kahalagahan ng mensahe.
II. Non-verbal Communication
Ang non-verbal communication ay tumutukoy sa pagpapadala at pagtanggap ng mga mensahe nang walang
paggamit ng mga salita. Ito ay may iba't ibang uri:
1. Kinesics
Kahulugan: Ito ay tumutukoy sa body language, facial expressions, at gestures.
Halimbawa:
Pagngiti para magpakita ng kasiyahan
Pagkunot ng noo para magpakita ng pagkalito
Pagtango para magpakita ng pagsang-ayon
Kahalagahan: Kinesics ay maaaring magpahayag ng emosyon at attitude, at kadalasang mas tapat kaysa sa
mga salita.
2. Proxemics
Kahulugan: Ito ay tumutukoy sa paggamit ng espasyo at distansya sa komunikasyon.
Halimbawa:
Intimate distance (0-18 inches)
Personal distance (18 inches - 4 feet)
Social distance (4-12 feet)
Public distance (12 feet pataas)
Kahalagahan: Proxemics ay nagpapakita ng antas ng intimacy o formalidad ng relasyon.
3. Haptics
Kahulugan: Ito ay tumutukoy sa paggamit ng physical touch sa komunikasyon.
Halimbawa:
Handshake para sa formal na pagbati
Yakap para sa pagpapakita ng affection
Tapik sa balikat para sa pagbibigay ng suporta
Kahalagahan: Haptics ay maaaring magpahayag ng emosyon, suporta, o pagkakaisa, ngunit ito ay sensitibo
sa cultural norms.
4. Chronemics
Kahulugan: Ito ay tumutukoy sa paggamit at pag-unawa sa oras sa komunikasyon.
Halimbawa:
Pagdating sa oras sa mga appointment
Haba ng paghihintay bago sumagot sa komunikasyon
Pagbibigay ng oras sa pakikinig sa iba
Kahalagahan: Chronemics ay nagpapakita ng respeto, interes, at prioritization.
III. Kahalagahan ng Pagkakatugma ng Verbal at Non-verbal na Komunikasyon
Ang pagkakatugma ng verbal at non-verbal na komunikasyon ay kritikal sa epektibong paghahatid ng
mensahe:
Pagpapalakas ng Mensahe: Kapag ang verbal at non-verbal na komunikasyon ay tugma, pinapalakas nito
ang mensahe at ginagawa itong mas kapani-paniwala.
Pag-iwas sa Mixed Signals: Ang hindi pagkakatugma ay maaaring magdulot ng kalituhan at maling
interpretasyon.
Pagpapakita ng Katapatan: Ang pagkakatugma ay nagpapakita ng katapatan at sinseridad ng nagsasalita.
Pagpapahusay ng Pag-unawa: Ang tugmang verbal at non-verbal na cues ay nakakatulong sa mas malalim
na pag-unawa ng mensahe.
Pagbuo ng Tiwala: Ang consistent na pagkakatugma ay nakakatulong sa pagbuo ng tiwala at kredibilidad.
Pag-iwas sa Misunderstanding: Ang pagkakatugma ay nakakatulong sa pag-iwas sa mga misunderstanding
na maaaring magdulot ng konflito.
Pagpapahusay ng Relasyon: Ang epektibong paggamit ng parehong verbal at non-verbal na komunikasyon
ay nakakatulong sa pagpapahusay ng mga personal at professional na relasyon.
Ang pag-unawa at epektibong paggamit ng parehong verbal at non-verbal na komunikasyon ay mahalaga sa
lahat ng aspeto ng ating buhay, mula sa personal na relasyon hanggang sa propesyonal na setting. Ang
pagsasanay at pag-develop ng mga kasanayang ito ay makakatulong sa atin na maging mas epektibo at
matagumpay na communicator.

Linggo 4

Uri ng Pakikinig

1. Active Listening (Aktibong Pakikinig)

 Paglalarawan: Ang aktibong pakikinig ay isang proseso kung saan ang tagapakinig ay tunay
na nakatuon sa sinasabi ng nagsasalita, nag-iisip ng maigi tungkol sa mga mensahe, at nagre-
react sa mga ito sa paraan na nagpapakita ng pag-unawa at paggalang.
 Mga Katangian:
 Pagbibigay ng buong atensyon sa nagsasalita
 Pagkilala sa mga emosyon at diwa ng mensahe
 Pagpapakita ng mga pag-uugali tulad ng pagtango, pag-ayon, at pagsasabi ng mga
komentaryo na nagpapakita ng pakikiisa sa paksa
 Pagtatanong ng mga clarifying questions upang mas maunawaan ang mensahe
2. Passive Listening (Pasibong Pakikinig)
 Paglalarawan: Sa pasibong pakikinig, ang tagapakinig ay hindi aktibong nakikilahok sa
proseso ng pakikinig. Ang kanilang atensyon ay maaaring maglakbay sa ibang lugar, at hindi
sila nagiging bahagi ng talakayan.
 Mga Katangian:
 Pagkakaroon ng mababang antas ng pakikilahok
 Ang tagapakinig ay maaaring hindi nagbigay ng feedback o reaksyon
 Pagsasaalang-alang sa mga mensahe nang hindi binibigyang-pansin ang kabuuang
konteksto
3. Selective Listening (Mapiling Pakikinig)
 Paglalarawan: Sa mapiling pakikinig, ang tagapakinig ay pumipili lamang ng bahagi ng
mensahe na interesado siya o kinakailangan para sa kanya, at hindi nagpapansin sa iba pang
aspeto ng pag-uusap.
 Mga Katangian:
 Pag-pokus sa mga paboritong paksa o impormasyon
 Pagbabalewala sa mga aspeto ng mensahe na hindi gusto o hindi mahalaga sa kanila
  Maaaring magdulot ng hindi kumpleto o maling pag-unawa sa mensahe
4. Empathic Listening (Empatikong Pakikinig)
 Paglalarawan: Ang empathic listening ay nakatuon sa pagpapakita ng empatiya at pag-
unawa sa emosyonal na aspeto ng mensahe ng nagsasalita. Layunin nitong ipakita ang tunay
na pagkakaunawa sa nararamdaman ng tao.
 Mga Katangian:
 Pagkilala sa mga emosyonal na aspeto ng sinasabi ng nagsasalita
 Pagbibigay ng emosyonal na suporta at pag-unawa
 Pagpapakita ng mga aksyon na nagpapakita ng tunay na pagkakaintindi sa kanilang
pinagdadaanan

Mga Hadlang sa Epektibong Pakikinig

1. Interruption (Pag-abala)
 Ang pagputol sa nagsasalita o pagsasagawa ng iba pang gawain habang ang isang tao ay
nagsasalita ay nagiging hadlang sa epektibong pakikinig. Maaaring mawala ang daloy ng
pag-uusap at hindi maipahayag ng maayos ang mensahe.
2. Personal Bias (Personal na Pagkiling)
 Ang pagkakaroon ng mga personal na opinyon o bias ay maaaring magdulot ng hindi
wastong pagtingin sa mensahe. Ang tagapakinig ay maaaring makinig lamang sa mga aspeto
na tumutugma sa kanilang sariling pananaw.
3. Environmental Distractions (Mga Distraction sa Kapaligiran)
 Ang ingay, kakulangan sa komportableng espasyo, o iba pang panlabas na ingay ay maaaring
makabawas sa kakayahan ng tagapakinig na magbigay ng buong atensyon sa nag-uusap.
4. Preoccupation (Pag-aalala)
 Kung ang isang tao ay abala sa kanilang sariling iniisip o problema, maaaring hindi nila
magawang mag-focus sa sinasabi ng iba, na nagiging hadlang sa maayos na pakikinig.

Prinsipyo ng Konstruktibong Feedback

1. Focus on Behavior, Not Personality

 Iwasan ang pagbibigay ng feedback na nagta-target sa personalidad ng tao. Sa halip,
magbigay ng feedback na nakatuon sa mga tiyak na aksyon o pag-uugali na maaaring
baguhin o mapabuti.
2. Be Specific and Clear
 Magbigay ng konkretong halimbawa at malinaw na paglalarawan kung ano ang nais mong
ipahayag. Ang mga tiyak na detalye ay tumutulong upang mas madaling maunawaan ng tao
ang mensahe ng feedback.
3. Use Positive Language
 Gumamit ng wika na nagbibigay-diin sa mga aspeto ng positibong pagpapabuti at pag-unlad.
Ang positibong tono ay nag-uudyok sa mas produktibong tugon at pagbabago.
4. Be Timely
 Magbigay ng feedback sa tamang oras, malapit sa kaganapan. Ang agarang feedback ay mas
madaling maproseso at mas epektibong maiaangkop.
5. Encourage Dialogue
 Huwag lamang magbigay ng feedback; hikayatin ang open communication. Bigyan ng
pagkakataon ang tao na magtanong o magbigay ng kanilang sariling pananaw tungkol sa
feedback.

Paggamit ng "I" Statements sa Pagbibigay ng Feedback

1. Pagpapahayag ng Personal na Opinyon

o Ang "I" statements ay tumutulong na ipahayag ang sariling opinyon at nararamdaman nang
hindi nagiging agresibo. Halimbawa, imbes na magsabi ng "Mali ang ginawa mo," mas
mainam na sabihing, "Nararamdaman ko na hindi ito tama sa aking pananaw."
 2. Pag-iwas sa Pagsisisi at Pag-uukol ng Sisi
o Ang paggamit ng "I" statements ay nagiging mas efektibo sa pag-iwas sa pakiramdam ng
pagkakasala o pag-uukol ng sisi. Nakakatulong ito upang maging mas bukas ang pagtanggap
ng feedback.
3. Pagkakaroon ng Balanse sa Emosyonal na Pahayag
o Ang mga "I" statements ay nagbibigay daan sa maayos na pagpapahayag ng emosyon nang
hindi nagiging emosyonal na paborito. Halimbawa, sa halip na sabihing, "Ikaw ay palaging
hindi tumutulong," maaaring sabihin, "Nararamdaman ko na hindi ako nabibigyan ng suporta
sa mga pagkakataong ito."

Mga Gawain:
Linggo 3

1. Role-Playing: Pagpapakita ng Iba't Ibang Emosyon Gamit Lamang ang Body Language

Layunin:

 Ang layunin ng role-playing na ito ay upang mapabuti ang kakayahan ng mga kalahok sa
pagpapahayag at pag-unawa ng iba't ibang emosyon sa pamamagitan ng body language lamang, nang
walang verbal na komunikasyon.

Paliwanag:

 Pagpapalawak ng Kakayahan sa Pagkilala ng Emosyon: Ang mga kalahok ay magpapakita ng

mga emosyon tulad ng kasiyahan, kalungkutan, galit, o takot sa pamamagitan ng mga kilos, facial
expressions, at postura. Ang pag-aaral ng body language ay mahalaga upang mapabuti ang
kasanayan sa non-verbal na komunikasyon at ang kakayahang magbigay ng tamang reaksyon sa
emosyonal na sitwasyon.
 Pagpapaunlad ng Empatiya: Sa pamamagitan ng pagpapakita ng emosyon sa pamamagitan ng
body language, ang mga kalahok ay magkakaroon ng mas malalim na pag-unawa sa kung paano
ipinapakita ng iba ang kanilang nararamdaman, na maaaring magdulot ng mas mataas na antas ng
empatiya sa tunay na buhay.
 Pagpapabuti ng Non-Verbal Communication Skills: Ang pagsasanay na ito ay tumutulong sa mga
kalahok na maging mas epektibo sa paggamit ng body language upang ipahayag ang kanilang sarili
nang mas malinaw at mas tumpak.

Halimbawa ng Gawain:

 Ang isang kalahok ay maaaring magpahayag ng galit sa pamamagitan ng matinding pagyuko,

pagkakaroon ng masiglang facial expression, at matalim na galaw ng mga kamay. Ang iba pang
kalahok ay kailangan na tukuyin ang emosyon na ipinapakita batay sa body language.

2. Video Analysis: Pagsusuri ng Isang Political Speech o Celebrity Interview

Layunin:

 Ang layunin ng pagsusuri ng video ay upang masusing pag-aralan ang mga aspeto ng isang
pampulitikang talumpati o celebrity interview, tulad ng estilo ng komunikasyon, body language, tono
ng boses, at epekto sa audience.

Paliwanag:

 Pagpapalalim ng Pag-unawa sa Komunikasyon: Ang pagsusuri ng mga video ay tumutulong sa

mga kalahok na maunawaan kung paano ang mga pampulitikang lider o kilalang personalidad ay
 gumagamit ng iba't ibang teknik sa kanilang pagsasalita upang maimpluwensyahan o magbigay ng
epekto sa kanilang audience.
 Pagkilala sa mga Teknikal na Aspeto: Ang mga kalahok ay matututo ng mga teknik tulad ng
paggamit ng body language, tono ng boses, at mga estratehiya sa pagbuo ng argumento o pag-uusap
na maaaring magbigay inspirasyon sa kanilang sariling komunikasyon.
 Pagpapalakas ng Kritikal na Pag-iisip: Ang pagsusuri ng mga video ay nangangailangan ng
kakayahang mag-isip nang kritikal tungkol sa kung paano epektibong ipinahayag ng tagapagsalita
ang kanilang mensahe at paano nila naapektohan ang kanilang audience.

Halimbawa ng Gawain:

 Pagpili ng isang political speech, halimbawa, ang State of the address ng isang Pangulo, at pagsusuri
ng mga teknik sa pagsasalita tulad ng paggamit ng rhetorical devices, body language, at mga
reaksyon ng audience. Sa isang celebrity interview, maaaring pagtuunan ng pansin ang pag-aasikaso
sa mga tanong, tono ng pagsagot, at interaksyon sa interviewer.

3. "Silent Skit" - Group Presentation na Walang Verbal Communication

Layunin:

 Ang layunin ng "Silent Skit" ay upang ipakita ang kasanayan sa pagpapahayag ng ideya at kwento
gamit lamang ang body language, facial expressions, at iba pang non-verbal na paraan, nang walang
paggamit ng salita.

Paliwanag:

 Pagpapabuti ng Non-Verbal Communication Skills: Ang mga kalahok ay magkakaroon ng

pagkakataon na ipakita ang kanilang kakayahang mag-communicate gamit ang mga non-verbal na
paraan, na isang mahalagang aspeto ng epektibong pakikipag-ugnayan.
 Pagpapalakas ng Pag-unawa sa Non-Verbal Cues: Sa pamamagitan ng silent skit, ang mga
kalahok ay matututo kung paano magpahayag ng kanilang mensahe sa pamamagitan ng body
language at facial expressions, na makakatulong sa pagbuo ng mas maliwanag at epektibong
komunikasyon sa mga sitwasyon na walang verbal na aspeto.
 Pagpapahusay ng Kreatibidad at Kooperasyon: Ang gawaing ito ay nagbibigay ng pagkakataon
para sa mga kalahok na maging malikhain sa pagpapahayag ng kanilang kwento at magtrabaho
bilang isang grupo nang hindi umaasa sa mga salita. Ito rin ay nakakatulong sa pagpapalakas ng
teamwork at pagkakaintindihan sa pagitan ng mga miyembro ng grupo.

Halimbawa ng Gawain:

 Ang grupo ay maaaring magsagawa ng isang silent skit na nagpapakita ng isang sitwasyon sa pang-
araw-araw na buhay, tulad ng isang hindi inaasahang pagbisita, isang problema sa trabaho, o isang
simpleng pangyayari sa bahay. Ang lahat ng aksyon, emosyon, at reaksyon ay dapat na ipakita sa
pamamagitan ng body language at facial expressions lamang.

Ang mga gawaing ito ay tumutulong sa pag-develop ng mas malalim na kasanayan sa komunikasyon at
empatiya, at nagbibigay-diin sa kahalagahan ng non-verbal na aspeto sa pakikipag-ugnayan sa iba.

Linggo 4

1. Listening Exercise: "Back-to-Back Drawing"

Layunin:
  Ang layuning ng "Back-to-Back Drawing" exercise ay upang mapabuti ang kakayahan sa pakikinig
at komunikasyon, pati na rin ang kakayahan sa pagbibigay ng malinaw na instruksyon.

Paliwanag:

 Pamamaraan: Sa activity na ito, ang dalawang kalahok ay magkakaroon ng puwesto na nakatalikod

sa isa't isa. Ang isang kalahok (ang "tagapagbigay ng instruksyon") ay magkakaroon ng larawan o
disenyo na kailangan niyang ipaliwanag sa kanyang partner na walang nakikita. Ang kanyang partner
(ang "tagatanggap") ay magtatangkang iguhit ang larawang inilalarawan base sa mga verbal na
instruksyon.
 Pagsusuri: Ang exercise na ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang malinaw na komunikasyon
at tumpak na pag-unawa. Kung hindi mahusay ang pakikinig o hindi klaro ang mga instruksyon,
maaaring hindi tama ang pagkaka-drawing ng partner.
 Pagkatuto: Sa pamamagitan ng exercise na ito, natututo ang mga kalahok na magbigay ng detalyado
at malinaw na mga instruksyon, pati na rin ang pag-develop ng kakayahan na tumanggap ng mga
instruksyon nang maayos. Binibigyang-diin nito ang kahalagahan ng aktibong pakikinig at
pagbibigay pansin sa detalye sa komunikasyon.

Halimbawa ng Gawain:

 Ang isang kalahok ay maaaring magpaliwanag na “Iguhit mo ang isang bilog na nasa gitna ng pahina
na may tatlong linya sa kanan at isang star sa itaas,” habang ang isa ay nagguguhit batay sa mga
detalyeng binanggit.

2. Practice sa Pagbibigay at Pagtanggap ng Feedback

Layunin:

 Ang layunin ng praktis na ito ay upang mapabuti ang kakayahan sa pagbibigay ng konstruktibong
feedback at pagtanggap ng feedback mula sa iba.

Paliwanag:

 Pagbibigay ng Feedback: Sa aktibidad na ito, ang mga kalahok ay magsasanay kung paano
magbigay ng feedback na nakatuon sa pag-uugali at hindi sa personalidad. Dapat malinaw, tiyak, at
nakatuon sa pagpapabuti. Ang paggamit ng "I" statements ay maaari ring ipraktis upang maging mas
nakakaengganyo at hindi mapaghusga.
 Pagtanggap ng Feedback: Ang pagtanggap ng feedback ay nangangailangan ng bukas na pag-iisip
at kakayahang tanggapin ang mga suhestiyon para sa pagpapabuti. Ang mga kalahok ay dapat
magpraktis ng aktibong pakikinig, pagpapahayag ng pasasalamat, at pagtatanong ng klaripikasyon
kung kinakailangan.
 Pagkatuto: Ang mga kalahok ay matututo ng mga estratehiya sa pagpapahayag ng feedback sa
paraang nakakatulong at magaan. Sa pagtanggap ng feedback, matututo silang mag-adjust at mag-
improve batay sa mga mungkahi ng iba.

Halimbawa ng Gawain:

 Magkaroon ng isang scenario kung saan ang isang kalahok ay nagbigay ng presentasyon. Ang iba
pang kalahok ay magbibigay ng feedback sa presentasyon gamit ang mga prinsipyo ng
konstruktibong feedback. Pagkatapos, ang tagapagsalita ay magbibigay ng reaksyon sa feedback,
ipinapakita ang kanilang pagtanggap at mga hakbang para sa pagpapabuti.

3. Reflection Paper: "Paano Ako Magiging Isang Mas Mahusay na Tagapakinig?"

Layunin:
  Ang layunin ng reflection paper ay upang magbigay ng pagkakataon sa mga kalahok na mag-isip
nang malalim tungkol sa kanilang sariling kakayahan sa pakikinig at magplano ng mga paraan upang
mapabuti ito.

Paliwanag:

 Pagpapalalim ng Pag-unawa: Sa pamamagitan ng pagsusulat ng reflection paper, ang mga kalahok

ay maaaring mag-reflect sa kanilang sariling mga karanasan at kakayahan sa pakikinig. Kailangan
nilang isaalang-alang kung ano ang mga aspeto ng kanilang pakikinig na maaari nilang pahusayin.
 Pagkilala sa mga Hamon at Pagkakataon: Ang mga kalahok ay dapat suriin ang mga hadlang sa
epektibong pakikinig na kanilang nararanasan, tulad ng distractions, preoccupation, o biases. Dapat
din nilang tukuyin ang mga pagkakataon para sa pagpapabuti, tulad ng pagiging mas aktibo sa
pakikinig at pag-develop ng empatiya.
 Pagbuo ng Action Plan: Ang reflection paper ay dapat magsama ng konkretong plano kung paano
maiaangkop ang mga natutunan mula sa pagsusuri. Maaaring maglaman ito ng mga tiyak na hakbang
upang mapabuti ang pakikinig, tulad ng pag-practice ng aktibong pakikinig, pag-iwas sa mga
distractions, at pagpapalakas ng komunikasyon.

Halimbawa ng Nilalaman ng Paliwanag:

 "Sa aking pagsusuri, napagtanto ko na madalas akong nagpapakain sa mga distractions habang
nakikinig sa mga kausap ko. Upang mapabuti ito, maglalagay ako ng mga hakbang tulad ng
paglalagay ng telepono sa silent mode at pag-set ng oras para sa malalim na pakikinig. Gayundin,
sisikapin kong maging mas empatikong tagapakinig sa pamamagitan ng pagiging mas mapanuri sa
body language ng aking mga kausap at pagbigay ng tamang reaksyon."

Ang mga gawaing ito ay tumutulong sa pagpapalawak ng kakayahan sa pakikinig at pagbibigay ng

feedback, na mahalaga sa pagpapabuti ng personal at propesyonal na komunikasyon.