MARCOS - MARTIAL RULE (SCRIPT)

What is Martial Rule/Law? (Ano ang Martial Law?)

- Ang Martial Law ay isang kalagayan kung saan ang pamahalaan ay nagdedeklara ng
batas militar. Sa ilalim ng Martial Law, ang karaniwang batas ay pansamantalang
ipinapalit ng batas militar, at ang kapangyarihan ng militar ay lumalawak. Karaniwan
itong ipinapatupad sa panahon ng kaguluhan, emerhensya, rebelyon, o kapag hindi na
kaya ng sibilyang pamahalaan na magpanatili ng kaayusan at kapayapaan.

Bakit nagpatupad si marcos ng Martial Law?

- Nagpatupad ng Martial Law si Ferdinand Marcos noong 1972 upang tugunan ang
lumalalang kaguluhan sa bansa, kabilang ang banta ng komunismo, mga protesta laban
sa gobyerno, at insidenteng tulad ng Plaza Miranda bombing . Ayon kay Marcos,
kailangan ng batas militar upang mapanatili ang kapayapaan at kaayusan. Gayunpaman,
maraming kritiko ang naniniwala na ginawa niya ito upang mapanatili ang kanyang
kapangyarihan, lalo na dahil natapos na ang kanyang ikalawang termino bilang pangulo
at hindi na siya maaaring muling tumakbo sa ilalim ng normal na batas.

PPT

Mga Pangyayari Bago ang Batas Militar

(recap)

1965
- Nahahalal si Ferdinand Marcos bilang ika-10 Pangulo ng Pilipinas. (1st term)
1969
- Muling nahalal si Marcos, ngunit may mga alegasyon ng pandaraya sa halalan, at
nagsimulang tumaas ang hindi pagkakontento ng publiko sa kanyang pamumuno. (2nd
term)
1970
- Naganap ang "First Quarter Storm," isang serye ng malalaking protesta ng mga
estudyante, manggagawa, at ibang grupo laban sa katiwalian at pagiging awtoritaryan ng
gobyerno.
(Nagkaroon ng First Quarter Storm noong 1970 dahil sa matinding galit at pagkadismaya ng mga estudyante,
manggagawa, at iba pang sektor sa gobyerno ni Ferdinand Marcos. Ang mga isyu tulad ng korapsyon, kahirapan,
pagtaas ng presyo ng bilihin, at malawakang katiwalian ang nag-udyok sa kanila na magprotesta sa kalye upang
ipahayag ang kanilang mga hinaing laban sa pamahalaan).
1971
- Naganap ang Plaza Miranda bombing, isang pagsabog sa rally ng mga oposisyon.
Ginamit ni Marcos ang insidenteng ito upang paigtingin ang pagdakip sa mga
makakaliwang grupo, kahit hindi pa malinaw kung sino talaga ang may sala.
(Ang Plaza Miranda bombing isang rally ng Liberal Party sa Plaza Miranda, Manila, kung saan sumabog ang
dalawang granada na ikinasugat ng maraming tao, kabilang ang mga lider ng oposisyon. Ginamit ni Marcos ang
insidenteng ito upang mag-akusa ng mga makakaliwang grupo, tulad ng mga komunista, bilang may kagagawan ng
pambobomba, kahit na hindi malinaw kung sino talaga ang responsable. Ang pangyayaring ito ay naging dahilan
para paigtingin ni Marcos ang kanyang kampanya laban sa mga oposisyon at magpatupad ng mga hakbang na
nagbigay-daan sa mas mahigpit na kontrol sa mga aktibista at makakaliwang grupo.)
Deklarasyon ng Martial Law

Setyembre 21, 1972

- Nilagdaan ni Marcos ang Proclamation No. 1081 na pormal na nagdeklara ng Batas
Militar o Martial Law sa Pilipinas. Bagamat nilagdaan ito noong Setyembre 21, 1972,
hindi ito inanunsyo sa publiko hanggang Setyembre 23 , upang masigurado ang
agarang pagkontrol sa bansa. Sa ilalim ng batas militar, binigyan si Marcos ng malawak
na kapangyarihan tulad ng “pagsuspinde ng habeas corpus” (isang legal na karapatan na
nagsisiguro na ang isang tao ay hindi maaaring ikulong o arestuhin nang walang sapat na dahilan o tamang proseso),
ibig sabihin, ang mga tao ay maaaring arestuhin nang walang kasong isinampa laban sa
kanila. Ang hakbang na ito ay ginamit upang dakpin ang mga kalaban sa pulitika, mga
lider ng oposisyon, at mga aktibista na laban sa kanyang pamahalaan. Bukod pa rito,
pinayagan ang gobyerno na “kontrolin ang media” , na nagdulot ng malawakang
censorship at pagpigil sa mga malayang pahayag. Binuwag din ang Kongreso, at si
Marcos ay namuno nang mag-isa sa pamamagitan ng mga dekreto at utos. Ang mga
hakbang na ito ay nagbigay daan sa isang malupit at autoritaryan na pamumuno, na
nagtagal ng higit sa isang dekada at nagdulot ng malawakang paglabag sa mga
karapatang pantao.

Panahon ng Martial Law (1972–1981)

1973
- Isang bagong konstitusyon ang ipinatupad na pinalitan ang demokratikong sistema ng
isang parliamentaryong gobyerno, na nagbigay kay Marcos ng mas sentralisadong
kapangyarihan.
(Sa parliamentaryong gobyerno, ang punong ministro (o prime minister) ay hindi hinirang ng tao kundi ng mga
miyembro ng kongreso. Sila ang pumipili kung sino ang magiging pinuno ng gobyerno. Kung ayaw nila sa punong
ministro, pwede nila siyang palitan. Ang ibig sabihin, ang mga gumagawa ng batas (kongreso) at ang mga namumuno
sa gobyerno ay magkasama.)
1974-1976
- Pinatindi ng rehimeng Marcos ang pagdakip sa mga aktibista, unyon ng mga
manggagawa, at mga lider ng oposisyon. Marami ang ipinakulong, kabilang si Senador
Benigno "Ninoy" Aquino Jr., at sinensura ang mga media na kritikal sa gobyerno.
1978
- Tumakbo ang LABAN (Lakas ng Bayan) Party, isang oposisyon sa pamumuno ni Ninoy
Aquino, sa halalan. (si Ninoy ay itinuturing na lider nito kahit na siya ay nakakulong) Kahit minanipula
ang halalan para paboran si Marcos, naging senyales ito ng lumalakas na pagtutol sa
kanyang pamumuno.

Pag-aalis ng Batas Militar at Patuloy na Kapangyarihan

Enero 17, 1981

- Inalis ni Marcos ang batas militar sa Proclamation No. 2045, ngunit nanatili ang
kanyang malakas na kapangyarihan gamit ang mga kautusan at impluwensya sa militar.
Limitado pa rin ang mga kalayaan at patuloy na pinipigilan ang oposisyon.
1981
- Muling nahalal si Marcos sa isang kontroladong halalan, at patuloy ang kanyang
pamumuno. (naging president ulit sya ng bansa )

Pagpatay kay Benigno Aquino at Paglakas ng Pagtutol

Agosto 21, 1983

- Si Benigno "Ninoy" Aquino Jr. isa sa mga pangunahing kalaban ni Marcos, ay pinatay sa
kanyang pagbabalik mula Amerika. Ang kanyang pagkamatay ay nagdulot ng galit at
malawakang protesta laban kay Marcos.
(Noong 1977, habang siya ay nakakulong, nagkaroon ng medical emergency si Ninoy at kailangan niyang
magpagamot sa ibang bansa. Pinayagan siya ni Marcos na pumunta sa Amerika para magpagamot, ngunit
ipinagpaliban ang kanyang pagbabalik sa Pilipinas dahil sa mga kondisyon at ang patuloy na banta sa kanyang
buhay.)
1984
- Sa kabila ng matinding censorship at panggigipit, nakakuha ang oposisyon ng maraming
pwesto sa halalan, na patunay ng hindi pagkakontento ng mga Pilipino kay Marcos.

Pagtatapos ng Rehimen ni Marcos

Pebrero 7, 1986
- Naganap ang snap election, at inangkin ni Marcos ang pagkapanalo. Ngunit dahil sa mga
paratang ng pandaraya, nagkaroon ng malawakang protesta at panawagan para siya’y
bumaba.
(Ang snap election ay isang eleksyon na itinakda nang biglaan o hindi inaasahan. Karaniwan, ang mga halalan ay may
takdang petsa, ngunit ang isang snap election ay isinasagawa nang maaga kaysa sa orihinal na plano o dahil sa
pressure o mga pangyayari sa politika.)
(snap election for presidency)
Pebrero 22-25, 1986
- Ang People Power Revolution, isang mapayapang protesta, ang nagtulak kay Marcos na
lumikas patungong Hawaii. Si Corazon Aquino, ang asawa ni Ninoy, ang naging pangulo,
na nagtatapos sa 20 taon ng pamumuno ni Marcos.