ባሕር ዲር፡ መካነ፡ አእምሮ

ጉባዓ፡ትምህርት፡ ሰብኣዊ፡ ሳይንስ

ክፍሇ፡ ትምህርት፡ ዖሌሳነ፡ ግእዝ፡ ወስነ፡ ጽሑፍ
ርእሰ፡ ትምህርት፡- ክሂሇ ተራከቦ ዖቃሌ በግእዝ (Geez Oral
Communicative skill) (በግእዝ ቋንቋ በቃሌ የመግባባት ችልታ)
መላሌየ፡ ትእምህርት፡- GLaL2022
ጊዜያት፡ 3

አስተዲሊዊ ቀሲስ ዋሇ ዒሇመነው

ምዔራፍ አሐደ፡- ተራክቦት (Communication)

• ምንት ብሂሌ ውእቱ ተራክቦት፡፡

1.1 ተራክቦት ውእቱ ነገር ዖሀሇዎ ወሳኒ መካን በውስተ ሕይወተ

ዯቂቀ ዔጓሇመሕያው፡፡

• ውእቱ መሠርት ዖኰልሙ ነገራት፡፡

• ዖእንበሇ ሠናይ ተራክቦት ሰብእ ኢይክለ ይግበሩ ወይንበሩ ኅቡረ፡፡

• ተራክቦት ይጠበሌሌ ፈንዎተ ወተቀብልተ መሌእክት በማእከሇ

ክሌዓ አካሊት፡፡

• ሇገቢር ዖንተ ተግባረ ክሌዓቱ አካሊት ዖየአምርዎ ሌሳን ሀሌዎት

ይዯለ፡፡
• ባሕቱ ሌሳን እንዖ ይትበሀሌ አኮ ብሂሌ ሌሳን ዖተመሥረተ
ዖኰርሕ መሌዔሌተ ዴምጽ ባሕቲቱ፡፡

• ተራክቦት ይትገብር ማእከሇ ሰብእ ወሰብእ፣ ሰብእ ወእንስሳት፣

ሰብእ ወንዋያት ዖመናውያን፡፡

• አካሊት ዖኮኑ ክሌዓ ወመሌዔሌተ ክሌዓ በሌሳነ ኁባሬ ሇተራክቦት

ወክሌዓቱኒ አካሊት ዖይሳተፉ በውስተ ተራክቦት ኅቡረ ዖተሰነአዉ
ቦቱ ወዖተቀበሌዎ ሥርዏት ሀሌዎት ይዯለ፡፡

• ተራክቦት ሠናየ ከዊን ዖያገምሮ ተናባብያን ዖይትራከቡ ቦቱ

ክሂልተ ሌሳን እንዖ ይነብሮሙ ውእቱ፡፡
• ወሇእለኒ ክሂልታት ይትከሀሌ ከፊሇ በሠሇስቱ ክፍሊት፡፡

• ዐቀተ ባሕርያተ ባሕሊዊ ወስነ ሌሳናዊ ዖሌሳን

• ተረዴዕት በአጽምዕት

• አስተኃሌፎት ሐሳበ በሌሳኑ

• ወዒዱ ተራክቦት ብሂሌ ተዋሌጦተ

 መሌእክት

 ሐሳብ

 ምርዲእ ማእከሇ ክሌዓ አው መሌዔሌተ ክሌዓ በዖኮኑ ሰብእ፡፡

• ኮሙኒኬሽን የሚሇው ቃሌ ከሊቲን ቃሌ የተገኘ ሲሆን ትርጉሙም

ማጋራት፣ ማካፍሌ፣ መሇዋወጥ፣ ማስተሊሌፍ ወይም የጋራ
ማዴረግ ማሇት ነው፡፡

• ተራክቦት ብሂሌ በቃሌ፣ በጽሑፍ፣ በምስሌ ወበሥዔሌ፣ በቅርጻ

ቅርጽ ወበሉለያን ተማሳሌያን ፍናዋት ተግባረ አስተኃሌፎተ
መሌእክት ውእቱ።
• ተራክቦ ውእቱ ሑረተ ፍና ካሌዒይ ዖተዋሌጦ ሐሳበ አው
ምርዴአ፡፡

• ዋህዴ ሰብእ ኢይክሌ ገቢረ ተራክቦ ባሕቲቶ፡፡

• ተናባብያን እንዖ ይትራከቡ ሚጠተ ዖይውህብ ተቀባሉ አው

ተዏዲሚ ቦቱ ህሌው፡፡

• ተራክቦ ውእቱ ሑረተ ተቀብል ወአስተኃሌፎ መሌእክተ ዖቃሌ

ወዖኢኮኑ ዖቃሌ፡፡

• ባሕቱ ርክበቱ ሠናይ ተብሂል ዖይትወሰዴ እምነ ተቀባሉሁ

ሇዖይትፈቀዴ ሚጠት እንዖ ይትረከብ ውእቱ ፡፡

• ምሊሹ አወንታዊ ወይም አለታዊ ሉሆን ይችሊሌ፡፡

 በጥብለሌ ተራክቦት ይትከሠት ከመ ዖይተለ፡፡

 ሑረተ ተረዴኦት ወአስተኃሌፎት ምርዲኣ ማእከሇ ክሌዓ አካሊት፡፡

 ሑረተ ፍና ካሌዒይ ሇበጺሕ ሊዔሇ ተራክቦት ዖኅብረት፡፡

 ተግባረ አእምሮት ሇፍለጣን ሐሳባተ ወአስተርእዮታተ ዖዋህዴ

ሰብእ፡፡

 ሑረተ ተረዴኦት፣ አጽምኦት ወተናግሮት በዖኮነ ስሌታዌ፡፡

 ሇአስተኃሌፎት ሐሳባተ እሙናተ፡፡

 ዖይተሌውዎ ነጥባት ያስተሐይጹ (ያጎሊለ) በቊዓተ ተራክቦ

 መሠረት ሇነዱፍ

 ሇተናሥኦተ ግብር

 ረውዮተ ግብር

 ጽንዏተ ዏሊማት ዖተቅዋማዊ

 ስንሳላ (ቅንጅት)

 ተሊምድት ምስሇ ከባቢ አፍኣዊ

 ተግባረ ስንሳላ ውስጣዊ

 ጥዑናዊ ተራክቦተ ተቅዋማት

 ሇፈጽሞ ተግባር ዖአስተኃዴሮ ……

1.2 ሑርተ ተራከቦ (Process of Comunnicatio)

 ተራክቦ ይነሥእ ዘየተልዉ ስምንተ አካላተ

 ሐሳብ (Idea) - ነቅዐ መልእክት በሑረተ ተራክቦ፡፡

 ነባቢ(ወጣኔ ንባብ አው ጽሑፍ)(Sender)

 ሑረተ ፈጢረ መልእክት(Encoding)-

 መልእክት(Message)

 ጥበብ ዘይትነገር ቦቱ መልዕክቱ ወንዋይ (Chanel and medium)

 ተወካፊ(አጽማዒ)(Reciever)

 ሑረተ ተረድኦተ መልእክት (Decoding)

 ሚጠተ ግብር (Feedback)

ምሳላ፡- ጦማር
ሇመምህር ሙለጌታ ተክላ
ፍሬ ነገሩ፡- በውስተ ክበብ ዖትንሣኤ ግእዝ ተሳታፋያነ ዖኢኮኑ በእንተ
አእምሮ
መስከረም ፳፰/፩/ ፳፻ወ፬ ዒ.ም ዖቤተ ትምህርት ርእሰ ክበብ ዖትንሣኤ
ግእዝ ተኀርዮትየ ይትዏወቅ፡፡ ባሕቱ ግብርየ እምከመ ወጠንኩ እሇ ተወሰኑ
አርዴእት በዖንገብሮሙ ተግባራት ወዖንገብሮ ጉባኤ ጥቀ ተረኪቦሙ
ኢየአምሩ፡፡ ቅዴመ ዝንቱ ዖንተ ተግባረ በቃሌ ከሢትየ ሇከ፤ ወበእንተዝ ናሁ
ስመ አርዴእት እምዝንቱ ከመ ዖይተለ አቅረብኩ ሇከ በጽሑፍ፡
፩. ሜሮን ፪. ዲግም
እምሊዔሌ ስሞሙ ዖተጽሕፈ አርዴእት በዖይትገበር መሠረታዊ ጉባኤ አው
በዖይትገበሩ ተግባራት አሐዯ ጊዜ ተረኪቦሙ ከመ ኢየአምሩ እከሥት፡፡
እምነ መርዴእ ያሬዴ ስማቸው
 ወጣኒ = ያሬዴ ስማቸው (መርዴእ)

 መሌእክት = በውስተ ክበብ ዖትንሣኤ ግእዝ ተሳታፋያነ ዖኢኮኑ በእንተ

አእምሮ

 ጥበብ = ተራክቦተ ጽሑፍ

 ቁስ = ጦማር

 ተቀባሉ = ሙለጌታ ተክላ (መምህር)

 ሚጠተ ግብረ = አሌቦ

1.2 ተናግሮ
 ነቢብ ብሂሌ እጓሇ መሕያው መፍቅድ ወእምነቶ ወዖተርፈ
ሇፍለጣን ሇከሢት ወምስሇ ፍለጣን ስንሳላ ማኅበራዊ ወተራክቦት
ሇፈጢር እንዖ ይብሌ ምርዲአ ዖያስተኃሌፍ ቦቱ ጥበበ ተራክቦት
ውእቱ።
 ነቢብ በማእከሇ ተናባቢ ወአጽማኢ ዖይትፌጽም ሑረተ ካሌኣይ
ውእቱ።
 በጊዜ ተናግሮ፡-
 ተናጋሪሁ ቀዲማይ መዯብ ይትበሀሌ።
 አጽማኢሁ ካሌዒይ መዯብ ይትበሀሌ።
 በአጽምኦት ዖኢይሳተፉ ወዖኢኮኑ ተናጋርያነ ሣሌሳይ መዯብ
ይሰመዩ።
 ጊዜ ተናግሮ ገቢር መራሕያን ዖንብልሙ፡፡
• ኪያሁ= እሱን
• ኪያከ= አንተን
• ኪያየ= እኔን
• ኪያሆሙ= እነርሱን
• ኪያክሙ= እናንተን
• ኪያነ= እኛን
• ኪያሃ= እርሷን
• ኪያኪ= አንችን
• ኪያሆን= እነርሱን
• ኪያክን= እናንተን
 በጊዜ ተናግሮ በበዒሇ ቤት ዖያሠምሩ መራሕያን
• ሇሉሁ= ራሱ
• ሇሉከ= ራስህ
• ሇሌየ= ራሴ
• ሇሉሆሙ = ራሳቸው
• ሇሉክሙ= ራሳችሁ
• ሇሉነ= ራሳችን
• ሇሉሃ= ራሷ
• ሇሉኪ= ራስሽ
• ሇሉሆን= ራሳቸው
• ሇሉክን= ራሳችሁ
 ዝርዝረ ግስ በመራሕያን
ሀ , በውእቱ ጊዜ የሚጨመርም ሆነ የሚቀየር የሇም ግስ የሚገኘው በውእቱ
ባሇቤትነት ስሇሆነ
ሇ , በውእቶሙ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ቀሇም ወዯ ካዔብ መቀየር ብቻ ነው፡፡
ሐ , በይእቲ ጊዜ የግሱ መዴረሻ ፊዯሌ ሳይቀየር “ት” ፊዯሌን መጨመር ነው፡፡
መ , በውእቶን ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ራብዔ መቀየር ነው፡፡
ሠ , በአንተ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ከ” ፊዯሌን
መጨመር ነው፡፡
ረ , በአንቲ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ኪ” ፊዯሌን
መጨመር ነው፡፡
ሰ , በአንትሙ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ክሙ”
ፊዯሌን መጨመር ነው፡፡
ቀ , በአንትን ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ክን” ፊዯሌን
መጨመር ነው፡፡
በ , በአነ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ኩ” ፊዯሌን
መጨመር ነው፡፡
ተ , በንሕነ ጊዜ የግሱን መዴረሻ ፊዯሌ ወዯ ሳዴስ ከቀየርን በኋሊ “ነ” ፊዯሌን
መጨመር ነው፡፡
 ብዐዴ ሕግ ዖኢሀሇዎሙ ግሳት ኵለ እምሊዔሌ በዖነጸርኖ ሑረት
የሐውሩ፡፡
 ውእቱ ፡ቀተሇ ዖገበ ሐወጸ ዏቀበ መጽወተ ሰከበ
 ውእቶሙ፡ቀተለ ዖገቡ ሐወጹ ዏቀቡ መጽወቱ ሰከቡ
 ውእቶን ፡ቀተሊ ዖገባ ሐወጻ ዏቀባ መጽወታ ሰከባ
 ይእቲ ፡ቀተሇት ዖገበት ሐወጸት ዏቀበት መጽወተት ሰከበት
 አንተ ፡ቀተሌከ ዖገብከ ሐወጽከ ዏቀብከ መጽወትከ ሰከብከ
 አንትሙ፡ቀተሌክሙ ዖገብክሙ ሐወጽክሙ ዏቀብክሙ መጽወትክሙ
ሰከብክሙ
 አንቲ ፡ቀተሌኪ ዖገብኪ ሐወጽኪ ዏቀብኪ መጽወትኪ ሰከብኪ
 አንትን ፡ቀተሌክን ዖገብክን ሐወጽክን ዏቀብክን መጽወትክን ሰከብክን
 አነ ፡ቀተሌኩ ዖገብኩ ሐወጽኩ ዏቀብኩ መጽወትኩ ሰከብኩ
 ንሕነ ፡ቀተሌነ ዖገብነ ሐወጽነ ዏቀብነ መጽወትነ ሰከብነ
 በቤተ ገብረ በካሌዒይ ወበቀዲማይ መዯባት ሳዴስ ቀሇሙ ኀበ ግእዝ
ይትዌሇጥ፡፡
 ውእቱ ፡ ገብረ መስወ ከብዯ ሇብሰ ሠምረ
 ይእቲ ፡ ገብረት መስወት ከብዯት ሇብሰት ሠምረት
 አንተ ፡ ገበርከ መሰውከ ከበዴከ ሇበስከ ሠመርከ
 አንትሙ ፡ ገበርክሙ መሰውክሙ ከበዴክሙ ሇበስክሙ
ሠመርክሙ
 አንቲ ፡ ገበርኪ መሰውኪ ከበዴኪ ሇበስኪ ሠመርኪ
 አንትን ፡ ገበርክን መሰውክን ከበዴክን ሇበስክን ሠመርክን
 አነ ፡ ገበርኩ መሰውኩ ከበዴኩ ሇበስኩ ሠመርኩ
 ንሕነ ፡ ገበርነ መሰውነ ከበዴነ ሇበስነ ሠመርነ
 በ”ሀ” ወበ”አ” ዖይፌጽሙ ግሳት በቀዲማይ ወበካሌዒይ መዯባት
ቅዴመ ምዴራሶሙ ኀበ ራብዔ ይዌሌጡ፡፡

 ውእቱ ፡ ባሌሐ በሌዏ ጠፍሐ ረብሐ አምኀ ፈትሐ

 አንተ ፡ ባሊሕከ በሊዔከ ጠፋሕከ ረባሕከ አማኅከ ፈታሕከ

 አንትሙ፡ ባሊሕክሙ በሊዔክሙ ጠፋሕክሙ ረባሕክሙ አማኅክሙ

ፈታሕክሙ

 አንቲ ፡ ባሊሕኪ በሊዔኪ ጠፋሕኪ ረባሕኪ አማኅኪ ፈታሕኪ

 አንትን፡ ባሊሕክን በሊዔክን ጠፋሕክን ረባሕክን አማኅክን ፈታሕክን

 አነ ፡ ባሊሕኩ በሊዔኩ ጠፋሕኩ ረባሕኩ አማኅኩ ፈታሕኩ

 ንሕነ፡ ባሊሕነ በሊዔነ ጠፋሕነ ረባሕነ አማኅነ ፈታሕነ

 ባሕርየ ”ሀ” ወ ”አ” ክሌዓ ቀሇማት ባሕቱ በዖሀሇወሙ ግሳት
ኢይትረአይ፡፡
 ውእቱ ፡ ሦዏ ቦአ ቴሐ ልሀ ጼሐ
 ውእቶሙ ፡ ሦዐ ቦኡ ቴሑ ልሁ ጼሑ
 ውእቶን ፡ ሦዒ ቦኣ ቴሓ ልሃ ጼሓ
 ይእቲ ፡ ሦዏት ቦአት ቴሐት ልሀት ጼሐት
 አንተ ፡ ሦዔከ ቦእከ ቴሕከ ልህከ ጼሕከ
 አንትሙ ፡ ሦዔክሙ ቦእክሙ ቴሕክሙ ልህክሙ ጼሕክሙ
 አንቲ ፡ ሦዔኪ ቦእኪ ቴሕኪ ልህኪ ጼሕኪ
 አንትን ፡ ሦዔክን ቦእክን ቴሕክን ልህክን ጼሕክን
 ንሕነ ፡ ሦዔነ ቦእነ ቴሕነ ልህነ ጼሕነ
 አነ ፡ ሦዔኩ ቦእኩ ቴሕኩ ልህኩ ጼሕኩ
 “ቀ፡ከ፡ገ” መሌዔሌተ ግስ እንዖ ይትረከቡ በካሌዒይ ወበቀዲማይ
መዯባት በጊዜ ”አነ” ሇ”ከ” ኀዱጎ ይትነበብ ጠቢቆ፡፡
 ውእቱ ፡ ሰጠቀ ኀዯገ ሰበከ ወረቀ መጠቀ
 አንተ ፡ ሰጠቀ (ጥ) ኀዯገ (ጥ) ሰበከ (ጥ) ወረቀ (ጥ) መጠቀ (ጥ)
 አንቲ ፡ ሰጠቂ (ጥ) ኀዯጊ (ጥ) ሰበኪ (ጥ) ወረቂ (ጥ) መጠቂ (ጥ)
 አንትን ፡ ሰጠቅ (ጥ)ን ኀዯግ (ጥ)ን ሰበክ (ጥ)ን ወረቅ (ጥ) ን
መጠቅ (ጥ)ን
 አንትሙ፡ ሰጠቅ (ጥ)ሙ ኀዯግ (ጥ)ሙ ሰበክ (ጥ)ሙ ወረቅ
(ጥ)ሙ መጠቅ ( ጥ)ሙ
 አነ ፡ ሰጠቁ (ጥ) ኀዯጉ (ጥ) ሰበኩ (ጥ) ወረቁ (ጥ) መጠቁ (ጥ)
 ንሕነ ፡ ሰጠቅነ ኀዯግነ ሰበክነ ወረቅነ መጠቅነ
 “ነ” መሌዔሌተ ምዴራሰ ግስ እንዖ ይትረከብ በጊዜ ንሕነ ባሕቱ
ሇ“ነ” ውሂጦ ይትነበብ ጠቢቆ፡፡
 ውእቱ ፡ ወጠነ በየነ ማሰነ አዴነነ መነነ ኯነነ
 አንተ ፡ ወጠንከ በየንከ ማሰንከ አዴነንከ መነንከ ኯነንከ
 አንትሙ ፡ ወጠንክሙ በየንክሙ ማሰንክሙ አዴነንክሙ
መነንክሙ ኯነንክሙ
 አንቲ ፡ ወጠንኪ በየንኪ ማሰንኪ አዴነንኪ መነንኪ ኯነንኪ
 አንትን ፡ ወጠንክን በየንክን ማሰንክን አዴነንክን መነንክን ኯነንክን
 አነ ፡ ወጠንኩ በየንኩ ማሰንኩ አዴነንኩ መነንኩ ኯነንኩ
 ንሕነ ፡ ወጠነ (ጥ) በየነ (ጥ) ማሰነ (ጥ) አዴነነ (ጥ) መነነ (ጥ)
ኯነነ (ጥ)
 በብህሇ ቤት “የ” በተፍጻም እንዖ ይትረክብ በካሌዒይ ወበቀዲማይ
መዯባት ቅዴመ ምዴራሱ ሣሌሳየ ገቢሮ የሐዴግ ርእሶ፡፡

o ውእቱ ፡ ርእየ ውእየ ጥዔየ ሌህየ

o ውእቶሙ፡ ርእዩ ውእዩ ጥዔዩ ሌህዩ

o አንተ ፡ ርኢከ ውኢከ ጥዑከ ሌሂከ

o አንትሙ ፡ ርኢክሙ ውኢክሙ ጥዑክሙ ሌሂክሙ

o አንቲ ፡ ርኢኪ ውኢኪ ጥዑኪ ሌሂኪ

o አንትን ፡ ርኢክን ውኢክን ጥዑክን ሌሂክን

o አነ ፡ ርኢኩ ውኢኩ ጥዑኩ ሌሂኩ

o ንሕነ ፡ ርኢነ ውኢነ ጥዑነ ሌሂነ

 መርሐ ተናግሮ (የንግግር መመሪያ)
o ሊዔሇ መዴረክ ዖይቀርብ ተናግሮ ተናግሮ መዴረክ እንዖ ይሰመይ
በዖይተሌዉ አምርሕት ተዲሉዎ ሇመዴረክ ይቀርብ።
ሀ. አስተዲሌዎተ ተናግሮ
 ኀርዮተ ርእስ ዖተናግሮ
 ወስኖተ ርእስ ዖተናግሮ
 ተረዴኦተ ዏሊማ ርእስ ዖተናግሮ
 ፈሉጠ ኩነት ዖአጽማኢ/ሰማዑ
 ዖጊቦተ ምርዲእ ዖኮነ ስፉሐ ሊዔሇ ርእስ ዖይትገበር ቦቱ ተናግሮ
 አስተዲሌዎ ምርዴአ ዖያኤምር ሐሳብ በኅብረ አስተዋፅኦ
 ሇዖይቀርቦ ተናግሮ ሊዔሇ መዴረክ እፎ ከመ ይቀርብ ሇሚዴ
ሇ. አቅርቦተ ተናግሮ

• ገቢር ተናብቦቶ ዖያረዊይ አጽማእያነ

• ገቢር ከመ ይከውን ሠናየ ሐሳቡ ወአቅርቦቱ ሇተናግሮ በተታሌዎት

ኰነተ አጽማእያን በውስተ ሑረተ አቅርቦት ዖተናግሮ

• ፈጽሞት(መተግበር) ፈሉጦ ከመ እፎ ዖሀል አቅርቦት ሙባእ

ወዝር዗ር ሐሳብ ይሄሌዎሙ በሑረተ አቅርቦተ ተናግሮ
ዏርባዔቱ ክሂልታተ ሌሳን (አራቱ የቋንቋ ክሂልች)

 ነቢብ (መናገር)

 ጽሒፍ (መጻፍ)

 አንብቦት (ማንበብ)

 አጽምዕት (ማዲመጥ) ናቸው።

 ሌምዯ ክሂሇ ነቢብ ዖይዌጥኖ

 ምስሇ ቤተ ሰብእ

 ወምስሇ ማኅበረሰብእ በዖይትገበር ስንሳላ (መሰተጋብር)

 ወከማሁ በትምህርት ዖይሌሕቅ ውእቱ።

 ነጥባት ዖኮኑ ምክንያተ ሇምህሮ ክሂሇ ተናግሮ

o ከመ ያግምሩ አስተሰናእዎ ዴምፃት ዖተናግሮ (ማቀነባበር)

o ከመ ያግምሩ ተበቊዕተ ቃሊት ወዏረፍተ ነገራት በዖተሰነአዊ

ዏውዴ ወርእሰ ተናብቦ

o ከመ ያግምሩ አስተዲሌዎ ሐሳበ በተታሌወ ቅዴም ወበዖኮነ

ትርጉማዌ

o ሇገቢር ከመ ይትበቊዐ ሌሳኖ በፍጥነት ወበአስተኣምኖተ ርእስ።

• ዏሊማት ዖተናግሮ (የንግግር ግቦች)

 ወእለኒ ዖይተሌዉ ውእቶሙ

• ዏዊቅ ላሌዮ ዏቢየ ሐሳበ ዖተናግሮቱ

• ተረዴኦት እምነ ፍለጣን ተሳታፍያን ህየንተ በቊዓተ ሌሳኑ

• አሌሕቆት በቊዓተ ሌሳን በአማን

• ተምህሮት ጥበባተ ተናግሮ

• አሌሕቆት ክሂልተ ተናግሮ ውእቶሙ።

 ተናግሮ ሀሇውዎ ፍለጣን ማኅበራዊ ወትምህርታዊ በቊኤታት

o ያገምር ሇረኪብ ብ዗ኀ ዐቀተ ሌሳን

o ያሌኅቅ ክሂልታተ ንባብ ወጽሕፈት

o ሇዏዊቅ ጸአተ ዴምፃት ወንበተ ሌሳን

o ይበቊዔ ሇበጺሕ ሊዔሇ መዏርገ ማኅበራዊ ዖሌዐሇ ኮነ

ምዔራፍ ክሌዓቱ፡ ተግባራተ ተናጋሪ (Communicator's Functions)

ከሢቶተ ርእስ፣ ተአምኆ ምስሇ ብእሲ ወብእሲ፣ አው ምስሇ ብእሲ

ወብእሲት ……

 ቃሊዊ ተግባቦት ማሇት በተናጋሪውና በአዴማጩ መካከሌ የሚፈጠር

መስተጋብራዊ ሂዯት ሆኖ ተናጋሪው ሐሳቡን፣ ውስጣዊ ስሜቱን፣
ማስተሊሇፍ የፈሇገውን መሌዔክት ማስተሊሇፍ በሚችሌበት መንገዴ
የሚመርጥበትና መግባባት ሊይ የሚዯርስበት ሁኔታን መፍጠር ማሇት
ነው፡፡

 አስተኣምሮተ ርእስ ብሂሌ አሐደ ብእሲ አው አሐቲ ብእሲት

ዖያስተኣምሩ ርእሶሙ ሇካሌአን ሰብእ በነቢበ ስመ ዘአሆሙ ወበነቢበ
ግብረ ዘአሆሙ ከመ ያእምርዎሙ በጥንቃቄ እንበሇ ኑፋቄ፡፡

 ወናሁ ንሬኢ እምታሕተዝ ዖሀሇዉ ወሇዖይከውኑ አስተኣምሮተ ርእስ፡፡

መቅዴመ ስም ከመ እፎ ይረብሕ ንሬኢ በዏሥርቱ መራሕያን
መራሕያን (ስም)
 አነ ስምየ
 ንሕነ ስምነ
 አንተ ስምከ
 አንቲ ስምኪ
 አንትሙ ስምክሙ
 አንትን ስምክን
 ውእቱ ስሙ
 ውእቶሙ ስሞሙ
 ውእቶን ስሞን
 ይእቲ ስማ
ምሳላ፡- አነ ዖእትበሀሌ ………………….. ውእቱ፡፡

 ስመ ዘአየ ………………………….. ውእቱ፡፡

 አጽምእ ስምየ እንብብከ፡፡

 ስምየ ……………………………ይትበሀሌ፡፡

 ስምየ ………………………….. ውእቱ፡፡

 እምየ ………………. ብሂሊ ትጼውአኒ፡፡ ወአቡየ ……. ብሂል

ይጼውአኒ፡፡

 ስምየ ክሌዓቱ ውእቱ፡፡ አሐደ … ውእቱ፡፡ ወካሌኡ … ውእቱ፡፡

 ሰሊም ሇከ ……. ውእቱ ስምየ፡፡

 እንብብከ ስምየ፡፡
 ቃሊተ ተስእልታት

 መኑ = ማን

 ምንት = ምን

 ሇምንት = ሇምን

 በምንት = በምን

 ስፍን = ስንት

 እስፍንቱ = ስንቱ

 አይቴ = የት፣ ወዳት

 ሇመኑ = ሇማን

 እሇመኑ = እነማን

 ኀበ አይቴ = ወዳት

 አይ = መች፣ መቸ

 ማእዜ = መች፣ መቸ

 እፎ = እንዳት፣ ምንኛ፣ ምነው

 ቦኑ = በውኑ፣ እውን

 …………..
ምሰላ፡-

 መኑ ውእቱ ዘያድኅኖሙ እምኀጢአቶሙ፡፡

 ምንተ ያሠሌጥ ዯምየ ሇእመ ወረዴኩ ውስተ ሙስና፡፡

 ሇምንት ትቴክዘ ነፍስየ ወሇምንት ተሀውክኒ፡፡

 በምንት ውእቱ ዖትመውዕ ሇጸርከ፡፡

 እስፍንቱ ኀሌቁ ወእስፍንቱ ዴኅኑ፡፡

 አይቴ ውእቱ ዖተወሌዯ ንጉሦሙ ሇእስራኤሌ፡፡

 አይ ሌሳን ዖይክሌ ነቢበ ዖይትነገር በእንቲአኪ፡፡

 ማእዜ እበጽሕ ወእሬኢ ገጾ ሇአምሊኪየ፡፡

 ቦሁ ዖሰአሌኩክሙ፤ቦሁ ዖዏመጽኩክሙ፡፡