“REHIYON XIII”
IPINASA NI : PANAYAS, GLEN
MICHAEL
MAMULAWAN, ROXANNE
CARAGA(REHIYON XIII)
1.
2.
AGUSAN
AGUSAN
DEL
DEL SUR
NORTE 3.
SURIGAO
DEL
NORTE
4. 5.
SURIGAO DINAGAT
DEL SUR ISLAND
CARAGA
Ang Caraga ay isang rehiyon ng Pilipinas na matatagpuan sa
hilagang silangang bahagi ng pulo ng Mindanao. Nabuo ito sa bisa
ng Republic Act No. 7901 noong 23 Pebrero 1995 na inaprubahan
ni Pangulong Fidel V. Ramos. Ang Rehiyon ay binubuo ng lima (5)
na lalawigan: Agusan del Norte, Agusan del Sur, Surigao del Norte,
Surigao del Sur at Dinagat Islands; tatlong (3) lungsod: Butuan,
Surigao at Bislig; pitumpong (70) bayan at 1,346 na barangay. Ang
Lungsod ng Butuan ang Sentrong Pang-Rehiyon.
LALAWIGAN/ KABISERA POPULASYON
LUNGSOD
Agusan Del Norte Cabadbaran 332,487
Agusan DeL Sur Prosperidad 656,418
Dinagat Island San Jose 126,803
Surigao Del Norte Surigao 442,588
Surigao Del Sur Tandag 561,219
HEOGRAPIYA;
Matatagpuan ang rehiyon ng Caraga sa hilagang silangang
bahagi ng pulo ng Mindanao, sa pagitan ng 8 00' to 10 30' N.
latitude and 125 15' to 126 30' E. longitude. Naghahanggan
ito sa hilaga sa Dagat Bohol; sa mga lalawigan ng Davao,
Compostella Valley at Davao Oriental ng Rehiyon XI sa
katimugan; sa Bukidnon at Misamis Oriental ng Rehiyon X sa
kanluran; at sa Dagat Pilipinas at Karagatang Pasipiko sa
silangan.
May kabuuang 18,846.97 km² sakop na lupa ang
rehiyon na kumakatawan sa 6.3% ng kabuuang sukat
ng bansa at 18.5% ng pulo ng Mindanao. 47.6% ng
kabuuang sukat ng rehiyon ay sakop ng lalawigan ng
Agusan del Sur. Sa kabuuang sukat ng lupa, 71.22%
dito ay kagubatan.
AGUSAN DEL NORTE
Ang Agusan del Norte (Hilagang Agusan) ay isang lalawigan ng
Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Caraga sa Mindanao.
Ang Lungsod ng Cabadbaran ang kabisera nito at
napapaligiran ng Surigao del Norte sa hilaga, Surigao del Sur
sa silangan, Agusan del Sur sa timog, at Misamis Oriental sa
kanluran. Nakaharap sa Look ng Butuan, bahagi ng Dagat
Bohol, sa hilagang-kanluran.
MAGAGANDANG TANAWIN SA AGUSAN DEL
NORTE
Bood Promontory Eco Park
Butuan City, Agusan Del Norte
AGUSAN DEL SUR
Ang Agusan del Sur (Timog Agusan) ay isang lalawigan ng
Pilipinas na walang baybayin. Matatagpuan ito sa Rehiyon
ng Caraga sa Mindanao. Prosperidad ang kabisera nito.
Pinalilibutan ang lalawigan ng mga lalawigan ng Agusan
del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Compostela,
Davao del Norte, Bukidnon at Misamis Oriental.
MAGAGANDANG TANAWIN
SA AGUSAN DEL SUR
DINAGAT ISLAND
Ang Kapuluang Dinagat (Opisyal na pangalan: Dinagat Islands) ay
isang lalawigan ng Pilipinas sa Rehiyon ng Caraga. Ito ang
pinakabagong lalawigan ng Pilipinas.
Noong Disyembre 2, 2006, inaprubahan ng mga mamamayan
ng Surigao del Norte ang pagkabuo ng bagong lalawigan ng
Dinagat Islands sa isang plebesito nang aprubahan ng Kongreso ng
Pilipinas ang batas sa pagbuo nito.
MAGAGANDANG TANAWIN SA DINAGAT
ISLAND
PANGABANGAN ISLAND’S
BLUE LAGOON
SURIGAO DEL NORTE
Ang Surigao del Norte (Hilagang Surigao) ay isang lalawigan ng
Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Caraga sa Mindanao. Lungsod
ng Surigao ang kapital nito. Binubuo ang lalawigang tatlong
pangunahing mga pulo — Pulo ng Dinagat, Pulo ng Siargao, at Pulo ng
Bucas Grande — sa Dagat ng Pilipinas, at isang maliit na rehiyon sa
pinakahilagang dulo ng pulo ng Mindanao na pinapaligiran ng Agusan
del Norte, at Surigao del Sur sa timog.
MAGAGANDANG TANAWIN SA SURIGAO DEL
NORTE
SILOP CAVE
SURIGAO DEL SUR
AngSurigao del Sur (Filipino:Timog Surigao) ay isa sa mga
lalawigan ng Pilipinas na matatagpuan sa rehiyon ng Caraga
sa Mindanao. Tandag ang kapital nito at napapaligiran ng
Surigao del Norte sa hilaga, Agusan del Norte at Agusan del
Sur sa kanluran, at Davao Oriental sa timog. Matatagpuan
ang Surigao del Sur sa silangang pamapang ng Mindanao at
nakaharap sa Dagat ng Pilipinas.
MGA MAGAGANDANG TANAWIN SA
SURIGAO DEL sur
BRITANIA ISLAND
PANITIKAN SA REHIYON XIII-
CARAGA
LITERATURA NG MGA MANOBO
-Mga Manobo/Manubu rin ang mga taong naninirahan o
katutubo ng surigao. Sila ay may sariling kultura at
panitikan.
SALAWIKAIN
Ang hindi lumingon sa pinanggalingan, hindi
makakarating sa paroroonan.
Kung ang kalabaw na may apat na paa’y nagkamali pa,
paano na ang tao.
MGA KILALANG SAYAW
INAMO(MONKEY DANCE)
-Nagbuhat sa pangkat ng mga lalaking
may asawa na. Sumama silang magsayaw
ng Inamo upang ipagdiwang ang kanilang
Gawain hanggang sa huli ng kanilang
buhay.
MGA KILALANG AWITIN
OWAGING/UWAHINGAN
Isang mahalagang awiting pang-epiko na ang AWITING PANG-RITWAL
katumbas sa kalaman Valley ay ang Duyo’y AY DING-DING – awit panggising
Taguden. HIYA,HIYA….HUMIYA – inaawit sa
MANDATA seremonyang samayaan
Awit ng pag-ibig
MASUNDANAYEN
MASULANTI – awit sa pakikipag-
DELINDAY
usap ng anak na babae sa
Awit ng hanapbuhay, pakikidigma, kanyang ina.
pagpapatulog, pagtatanim at pag-aani
TAMANDA – mapanganib na awitin
NALIT sapagkat inaawit ito ng mga
-Isang uri ng awiting nakauugnay sa buhay. mangkukulam.
MGA AWIT PASALAYSAY
ANDANG – panimula sa epikong MGA AWIT PANLIBANG
DALWANANAY – tungkol sa pag-
tulan
alala ng isang ina sa isang
BIMBIYA – pakikipagsapalaran ng sundalong anak
isang bayan DAMPILAY – payo sa pagpili ng
IDANGDANG – libangan/Aliwan mapapangasawa
MANDAGAN – pangkasaysayang INKAKAK – ang pagtakas ng asawa
salaysay sa bungangerang kabiyak
MANTIAY-AY – awit sa
TULALANG – pasalaysay epiko pakikisalamuha
TUWA – kwento ng tuwa PIRIRIT – nakakatuwang awitin
ULAHING – pasalaysay epiko MIGKOY – awit tungkol sa isang
tinalo ng ahas
AWIT SA PAG-IBIG
DLINDAY
– panunuyo ng lalaki sa babae na sana ay
huwag munang umalis
KASUMBA SA RAWASAN – awit ng pamamaalam at
nagpapa alala sa ma iiwan na magpakabuti
LAWGAN – tungkol sa isang babae na napa-ibig sa
lalaking mahusay tumugtog ng kudyapi
DINGSING – awit sa patay