a – intercept (bilang ng Qd pag presyo ay zero) Supply Schedule - talaan na nagpapakita ng kaya at gustong

Ap ekonomiks ipagbili ng prodyuser sa iba’t ibang presyo

b – slope - Qd
Maykroekonomiks – pagaaral sa maliit na bahagi ng ekonomiya Supply Curve – grapikong paglalarawan ng ugnayan ng presyo at
P
quantity supplied
Demand – dami ng produkto o serbisyo na gusto at kayang bilhin
SALIK NA NAKAKAAPEKTO SA DEMAND MALIBAN SA PRESYO
Supply Function – matematikong pagpapakita ng ugnayan ng
Price and Demand is inversely proportional
Kita – pag tumaas ang kita ng isang tao, tataas ang kakayahan presyo at quantity demanded
Ceteris Paribus – presyo lamang ang salik na nakakaapekto sa niyang bumili ng mas maraming produkto
Qs = f(P)
quantity demanded
Panlasa / Kagustuhan – karaniwang naaayon sa panlasa ang
Qs – quantity supplied / dependent variable
2 KONSEPTO BAKIT *BATAS NG DEMAND* pagpili ng produkto o serbisyo; kapag naaayon sa panlasa ng tao
ang isang produkto, tumataas ang demand para dito P – presyo / independent variable
Substitution Effect – pag tumaas ang presyo ng produkto,
hahanap ng pamalit na mas mura Dami ng Mamimili – nagpapataas din ng demand ang Qs = c +bP
bandwagon effect; nakakahikayat ng mamimili
Income Effect – kapag mataas ang presyo ng bilihin, mas konti Qs – dami ng supply
ang kayang bilhin ng kita mo Presyo ng Magkaugnay na Produkto sa Pagkonsumo
P – presyo
- kapag naman mababa ang presyo ng bilihin, mas Complementary Goods –anumang pagbabago sa presyo
madami ang kayang bilhin ng kita mo c – intercept (bilang ng Qs kung ang presyo ay 0)
ng kaugnay na produkto, may magbabago sa demand
ng komplementaryong produkto b – slope = Qs / P
Market Demand – pinagsamasamang demand ng lahat ng
 Substitute Goods – may alternatibo
konsyumer * relasyon ng Qs at P ay positive at negative
Ekspektasyon o Inaasahan ng mga Mamimili sa Hinaharap – pag
Normal Goods – tumataas ang demand pag tumataas ang kita IBA PANG MGA SALIK NA NAKAKAAPEKTO SA SUPPLY
inaasahang tataas ang presyo, tataas ang demand sa kasalukuyan
Inferior Goods – hindi tumataas ang demand kahit tumaas ang 1. Pagbabago sa Teknolohiya – modernong teknolohiya -> mas
Okasyon – tumataas ang demand sa produkto kapag naaayon sa
kita; “pangmasa” maraming supply -> bumababa ang halaga ng produksyon
okasyon
TATLONG PARAAN 2. Pagbabago sa Halaga ng mga Salik Produksyon – lupa,
MATALINONG PAGPAPASYA
Demand Schedule – talaan na nagpapakita ng kaya at gustong paggawa, capital at entrepreneurship; ang anumang pagbabago
 Pag tumaas ang kita, maging matalino sa paggastos sa alinmang salik, direkta itong nakakaapekto sa supply
bilhin ng tao sa iba’t ibang presyo
 Humanap ng alternatibo kung may pagtaas sa presyo 3. Pagbabago sa Bilang ng mga Nagtitinda – bandwagon effect
Demand Curve – grapikong paglalarawan ng ng di-tuwirang
relasyon ng presyo at demand sa demand; kung ano ang uso, nahihikayat ang mga prodyuser
Supply – dami ng produkto o serbisyo na handa at kayang
na magprodyus at magtinda nito.
Demand Function – matematikong pagpapakita ng ugnayan ng ipagbili ng mga prodyuser
presyo at quantity demand 4. Pagbabago sa presyo ng kaugnay na Produkto – halimbawa,
Surplus – sobrang supply
pag mataas ang presyo ng mais, magtatanim ang mga
Qd = f(p) Shortage – kulang ang supply magsasaka ng mais kaya’t bababa ang supply ng bigas at tataas
ang supply ng mais
Qd – Dependent Variable Demander – naghahanap ng supply; para mapunan ang
pangangailangan, dapat sapat ang supply 5. Ekspektasyon ng Presyo – kapag inaasahan ng prodyuser na
P – Independent Variable
tataas ang presyo ng isang produkto, magtatago ng produkto
Qd = a – bP  Ang presyo at quantity supplied ng isang produkto ay ang mga ito upang maibenta sa mas mataas na presyo sa
may direktang ugnayan (ceteris paribus) hinaharap o hoarding
Qd – quantity demanded
 PRICE ELASTICITY OF SUPPLY Demand At Supply Curve- grapikong paglalarawan  Paglipat ng demand curve pakanan subalit walang
- paraan upang masukat ang pagtugon ng quantity supplied sa  SURPLUS- kapag mas marami ang supply kaysa sa
pagbabago ng presyo demand.

Es = %Qs / %P  SHORTAGE- kapag mas marami ang demand kaysa sa

supply.
Ang price elasticity of supply ay laging positibo dahil ang Qd ay
KAGANAPAN AT PAGBABAGO
may direktang relasyon sa presyo
 Paglipat ng supply curve pakanan subalit walang pagbabago pagbabago sa supply curve.
MGA URI NG PRICE ELASTICITY OF SUPPLY
sa demand curve.
1. Elastic – Es > 1; %Qs > %P Magkakaroon ng

- mas malaki ang pagbabago sa qs kaysa sa presyo shortage dahil

Magkakaroon ng
kapag may
- manufactured goods; tela, damit, sapatos labis na supply o
shortage tataas ang
2. Inelastic – Es <1; %Qs < %P surplus sa pamilihan.
presyo.
Dahil bababa ang
- mas maliit ang pagbabago sa qs kaysa sa presyo
presyo ng mga
- may ari ng resorts; di agad makakapagdagdag ng kwarto o bilihin.
pools kahit tumaas ang bayad o renta

3. Unitary – Es = 1; %Qs = %P

- pareho ang pagbabago sa qs at presyo

EKWILIBRIYO
 Paglipat ng demand curve pakaliwa subalit walang
 Paglipat ng supply curve pakaliwa subalit walang pagbabago
Nicholas Gregory Mankiw: Essentials Of Economics - Kapag pagbabago sa supply curve.
sa demand curve
nagaganap ang ekwilibriyo, parehong sasaya ang konsyumer at
prodyuser. S2
Magkakaroon ng Magkakaroon ng
Ekwilibriyo- kalagayan na ang dami ng handa at kayang bilhing S1
shortage sa surplus dahil kapag
produkto at serbisyo ng mga mamimili at ang handa at kayang
pamilihan dahil may surplus
ipagbiling produkto at serbisyo ng mga prodyuser ay pareho
kapag may bababa ang presyo
ayon sa napagkasunduang presyo.
shortage tataas ang ng mga bilihin.
Ekwilibriyong Presyo- pinagkasunduang presyo.
presyo.
Ekwilibriyong Dami- napagkasunduang bilang.
Demand at supply ay inversely proportional
Demand At Supply Function- matematikong paglalarawan sa
ugnayan.
Demand At Supply Schedule- talaan sa paglalarawan
 Kapag tumaas ang supply at hindi nagbabago ang demand, ESTRUKTURA NG PAMILIHAN – balangkas na umiiral sa sistema John Maynard Keynes – maihahalintulad sa mixed economy; may
ng merkado
bababa ang ekwilibriyong presyo. Tataas naman ang partipasyon ang pribadong sektor ngunit sa panahon ng krisis
ekwilibriyong dami ng bilihin.  Pamilihan na may Ganap na Kompetisyon / Perfect maaaring manghimasok ang pamahalaan
 Kapag bumaba ang supply at hindi nagbago ang demand, Competitive Market Price Ceiling
 Pamilihang hindi Ganap ang Kompetisyon / Imperfect
tataas ang ekwilibriyong presyo. Bababa naman ang  maximum price policy
Competitive Market
ekwilibriyong dami ng bilihin.  pinakamataas na presyo na maaaring ibenta
 Kapag tumaas ang demand at hindi nagbago ang supply,  pangunahing pangangailangan
tataas ang ekwilibriyong presyo. Tataas din ang ekwilibriyong  mapanatiling abot kaya ang presyo ng bilihin
dami ng bilihin. Paul Krugman at Robin Wells – katangian ng PCM  mas mababa sa equilibrium price
 Kapag bumaba ang demand at hindi nagbago ang supply, SRP - minarkahang presyo; suggested retail price
 maraming maliliit na konsyumer at prodyuser
bababa and ekwilibriyong presyo. Bababa din ang Price freeze
 magkakatulad ang produkto
ekwilibriyong dami ng bilihin.  malayang paggalaw ng sangkap ng produksyon – pagbabawal sa pagtataas ng presyo sa pimilihan upang
Pagtugon sa surplus  malayong pagpasok at paglabas sa industriya mapigilan ang pananamantala ng mga negosyante sa
 Malaya ang impormasyon tungkol sa pamilihan
labis na pagpapataw ng mataas na presyo sa kanilang
 Babaan ang dami ng supply
IMPERFECT COMPETITIVE MARKET produkto
 Babaan ang presyo
Monopolyo – isa lang ang prodyuser kaya walang pamalit – kapag ang equilibrium price ay mataas
Pagtugon sa shortage
Anti-Profiteering Law – ipinapatupad ng pamahalaan sa
Monopsonyo – isang mamimili ngunit marami ang prodyuser
 taasan ang dami ng supply pangunguna ng DTI upang masigurong ang galaw ng presyo sa
 taasan ang presyo Oligopolyo – iilan lang ang prodyuser na nagbebenta ng pamilihan ay naaayon sa batas
magkaugnay na produkto
Price Floor
Monopolistic Competition – marami ang prodyuser,at marami din  price support or minimum price policy
ANG PAMILIHAN
ang konsyumer  pinakamababang presyo na itinakda ng batas
 mahalagang bahagi sa buhay ng konsyumer at prodyuser
Pamahalaan – mahalagang institusyon sa bansa  mas mataas sa equilibrium price
Gregory Mankiw – Markets are usually a good way to organize Minimum Wage Law – pinakamababang suweldo sa mga
economic activity Pamilihan – organisadong sistemang pang-ekonomiya
manggagawa
 Ayon sa Artikulo III Seksyon 4 ng 1897 Konstitusyon ng
Adam Smith sa aklat na An inquiry into the Nature and Causes of Republic Act 62 – nag-uutos sa mga employer na bigyan ng
the Wealth of Nation Pilipinas tungkulin ng pamahalaan na paglingkuran at
bababa sa minimum wage ang isang manggagawa
pangalagaan ang sambayanan
 Invisible hand, ang presyo ang instrumento para maging
ganap ang palitan ng konsyumer at prodyuser Principle of Economics ni Gregory Mankiw - Principle 7 -
Government can sometimes improve market outcomes
MGA PAMILIHAN
Market failure – pagkabigo
1. Lokal – sari sari store Externalities – hal. polusyon, pagkawala ng kompetisyon dulot ng
2. Panrehiyon – durian sa davao monopoly
Price Stabilization – para maiwasan ang overpricing
3. Pambansa o Pandaigdigan – online shops, gamot