Artificial intelligence: pambisto at

pangwasto
SAPOL - Jarius Bondoc - Pilipino Star Ngayon
April 10, 2023 | 12:00am

Dekada ’60 nagpaligsahan sa pagkuwenta ang batang Indian at mechanical

adding machine. Simula sa 1+1=2, 2+2=4, 4+4=8, umabot sila sa mga
numerong 6 digits. Sa isang punto, nilampasan ng bata sa bilis ang makina.
Dekada ’70 lumabas ang electronic calculator. Hindi na matalo ng tao ang
makina sa bilis magkuwenta.

Taon 1997, tinalo ng computer Deep Blue ang world chess champion. Taon
2015 dinaig ng computer Alpha ang world champion sa Go. Lumabas na rin
ang aerial at marine unmanned vehicles, at driverless cars. Lahat ‘yan ay
dahil hindi lang sa bilis, kundi pati lakas ng computer chips.

Panahon na ng artificial intelligence. Hindi na umaasa ang computer sa datos

na pinapasok ng tao. “Natututo” na ito nang sarili sa pag-analisa ng mga
datos. Una itong nagawa sa weather forecasting; ipinahula sa computer ang
panahon batay sa daantaon na info. In-apply din sa wastong gamot batay sa
kaalaman ng libu-libong doktor.

Gamit ang AI, kaya na rin ng makina gumawa ng iba pang makina. Kaya rin
ng computer lumikha ng kuwento, tula, dula, awit, musika, painting, at
sculpture. Iutos lang sa software, tulad ng ChatGPT, makakagawa na ng
“orihinal” na nobela, kanta, drawing.
Nabisto ng history professor ang estudyanteng gumamit ng ChatGPT sa
essay exam. Lihis kasi ang sagot, at walang lohika. Tinesting ng propesor ang
essay sa dalawang AI detection apps: nabistong peke.

Pero ayon sa Technological Singularity Theory darating ang panahon na

sobrang bilis at lakas na ng chips. Madadaig na nang lubos ang intelehensiya
ng tao. Makina na ang gagawa ng lahat, pati ang pagbisto sa mga makinang
namemeke. Idinadrama sa sci-fi movies na mukhang tao na ang robot; kapwa
robot lang ang nakaaalam.

Mangyayari raw ‘yan simula sa taon 2045

Artificial Intelligence, Susi sa Mas

Pinahusay na Edukasyon
Isang makabagong gamit ng teknolohiya sa edukasyon ang paggamit ng Artificial Intelligence
(AI). Sa panahon ngayon, marami na ang naiambag ng AI upang mapaunlad ang paraan ng
pagtuturo at pag-aaral sa iba't ibang antas ng edukasyon.

Kabilang sa mga pangunahing benepisyo ng AI sa edukasyon ay ang pagbibigay ng

personalisadong kurikulum at pamamaraan ng pagtuturo. Dahil sa kakayahang mag-analisa ng
AI ng bawat mag-aaral, maaari itong makapagbigay ng mga indibidwal na programa ng pag-
aaral na naaayon sa kahusayan at pangangailangan ng bawat isa.

Bukod dito, ginagamit din ang AI sa pagbuo ng mga chatbot na maaaring tumulong sa mga
mag-aaral na magtanong at magpalawak ng kanilang kaalaman sa iba't ibang paksa. Ang
ganitong uri ng teknolohiya ay maaaring maging isang mahalagang katuwang ng mga guro sa
pagtuturo at paggabay sa kanilang mga estudyante.

Sa kasalukuyan, ipinapakita na rin ng AI ang potensyal nito sa pagtulong sa mga guro sa

pagmamanman ng kanilang mga klase. Sa pamamagitan ng pag-aaral ng AI sa mga datos na
nakolekta mula sa mga mag-aaral, maaari itong makatuklas ng mga pattern at tendensya sa
pag-aaral ng mga estudyante. Dahil dito, maaari itong magbigay ng mga suhestyon kung paano
mapabuti ang pagtuturo upang matugunan ang mga pangangailangan ng bawat mag-aaral.

Nakikitaan din ng AI ng mahalagang papel sa pagpapatupad ng distance learning o online

education. Dahil sa mga limitasyon na dala ng pandemya, kinakailangan ng mga guro at mag-
aaral na mag-adapt sa bagong paraan ng pagtuturo at pag-aaral. Sa tulong ng AI, mas
napapadali ang proseso ng pagtuturo at pag-aaral sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga
epektibong platform at mga learning tool na magagamit ng mga guro at mag-aaral kahit saan at
kahit kailan.
Sa kabila ng mga positibong dulot ng AI sa edukasyon, mahalaga pa rin ang papel ng mga guro
bilang tagapagtaguyod ng mga mag-aaral sa kanilang paglalakbay sa pag-aaral. Ang AI ay
maaaring maging isang mahalagang katuwang sa pagtuturo, ngunit hindi ito maaaring magpalit
sa personal na ugnayan at dedikasyon ng mga guro sa kanilang mga estudyante. Sa hinaharap,
inaasahan na ang AI ay magiging isa sa mga pangunahing sandata ng edukasyon upang
mapaunlad ang kalidad ng pagtuturo at mabigyang-solusyon ang mga problema sa edukasyon.

Ang mahalagang pagkakataon ay ang pagkakaroon ng tamang balanse sa pagitan ng paggamit

ng AI at pagkakaroon ng mataas na kalidad na pakikipag-ugnayan sa pagitan ng guro at mag-
aaral. Ang mga guro ay maaaring magamit ang AI upang matukoy ang mga pagkukulang at
oportunidad sa pag-aaral ng mga mag-aaral, habang patuloy na nagbibigay ng suporta at
inspirasyon sa kanilang paglalakbay sa edukasyon.

Isang malaking hamon para sa sektor ng edukasyon ang paghahanap ng mga paraan upang
mapabilis ang pag-adapt sa mga makabagong teknolohiya tulad ng AI. Kinakailangan ang
pagkakaroon ng sapat na pondo at infrastruktura upang magkaroon ng mga kagamitan at
training na kinakailangan upang maging handa ang mga guro at mag-aaral sa paggamit ng AI
sa kanilang pag-aaral.

Sa kabila ng mga hamon na ito, ipinapakita ng AI ang malaking potensyal nito sa pagtulong sa
pagpapaunlad ng edukasyon. Sa patuloy na pagtuklas at pagpapabuti ng mga teknolohiya na
konektado sa AI, inaasahan na ang edukasyon ay magiging mas epektibo, makabuluhan, at
naaayon sa mga pangangailangan ng bawat mag-aaral sa hinaharap.

Sa huli, ang paggamit ng Artificial Intelligence sa edukasyon ay nagsisilbing isang makabagong

instrumento na magbibigay ng mas malawak na oportunidad sa mga mag-aaral at guro upang
maabot ang kanilang potensyal at maging matagumpay sa kanilang larangan. Sa mabilis na
pag-unlad ng teknolohiya, ang pagsasama-sama ng AI at mga makabagong pamamaraan sa
pagtuturo ay magbubunga ng mas mataas na kalidad ng edukasyon para sa lahat.

EDITORIAL: Artificial intelligence is only a

problem if we fail to act
During the brainstorming stage for this editorial, the Editorial Board thought that we might use
artificial intelligence to write the first paragraph of this editorial. We gathered a few past
editorials, fed them to the infamous chatbot and asked it to write the first paragraph of this
editorial — just to see what would happen. The result? Not only did it give extremely detailed
feedback on our past writing — thanks, ChatGPT — but in a few seconds, it wrote a paragraph
shockingly similar to what the Editorial Board would have written. Needless to say, we all had
existential crises. What this exercise proved, however, is that generative AI can be a useful tool
for learning. Instead of fearing or ignoring this new wave of advancements, the University
should embrace AI-based technology to move education forward and stay ahead of any problems
that it may cause.

Generative artificial intelligence is a term used to describe technology like ChatGPT that can be
used to create original content in response to inputs from users. Since its arrival in the mid-20th
century, AI has become increasingly gifted, mastering
standardized tests, essays and math problems with ease — it can also produce arguments and
even create art. As a result, AI is now at the center of a lively debate among administrators,
students and professors who are struggling to discern what role, if any, AI should play in
learning. Leaders in education are not just talking — they are acting. For example, the
International Baccalaureate program is allowing the use of ChatGPT in essays, whereas
Washington University has included the use of AI under the definition of plagiarism.

For better or for worse, AI is here. The University should utilize it to ensure that students are
learning the most relevant skills in the most applicable way. Though there are certainly hiccups
in the technology, AI has showed us that many of the skills a liberal arts education is intended to
enhance — parsing difficult texts, for example, or crafting clear and concise arguments — are
now accessible to anyone with broadband access and an email address. Expanding education
through AI-based technology will require students and educators to adapt to a changing
technological landscape — this could look like utilizing generated essays to test argument-
building skills or curating personalized study guides based on students’ previous work. Many
institutions within the academic space have already begun using AI to enhance student learning
— Notion has adopted generative AI to summarize notes while Khan Academy now has an AI
assistant for students and teachers.

Professors can also benefit from implementing AI. The tool can be used to create examples and
lecture slides that are tailored to the unique needs of students — easing the burden of lesson
planning for professors and making class more effective for students. University administrators
could use it to organize applications, create personalized advising outlines or track students’
improvement over time. AI has a virtually limitless array of useful applications. As the world
progresses, so must education — or we run the risk of learning obsolete skills in an obsolete
manner.

The Editorial Board also recognizes the risks, however, of welcoming such an advanced tool to
the University. As much capacity as AI has to enhance our learning as students, it has similar
potential to undermine the academic integrity embedded in our Community of Trust. Since at
least January, the Honor Committee has acknowledged the increasing usage of AI among
students. We must have conversations about what our school should look like if this technology
is integrated into our academical village. The University's newly founded Generative AI in
Teaching and Learning Task Force is a step in the right direction as it will allow initial input
from the community about concerns surrounding AI’s use in teaching and learning. Once input is
gathered, the Committee should strive to create AI guidelines so that both students and faculty
can navigate the technology without confusion. AI is too widespread and admittedly too
intelligent of a resource to simply be a free-for-all.
To this end, it would be wise for the University to subsidize the cost of AI for all students by
partnering with ChatGPT or a similar program — tailoring the tool to fit the University’s needs.
A partnership of this sort would alleviate the inequity AI programs create by hiding
behind paywalls and also allow the University to regulate how AI is being used on Grounds. The
University has historically allowed current students access to otherwise
expensive subscriptions like The New York Times or The Washington Post. Disseminating
access to AI technology should be treated in a similar manner. We lack the power to stop the
spread of AI and, when used correctly, the technology can have immensely positive impacts on
the classroom learning experience — so providing students access to AI and then regulating its
usage seems like an effective plan of attack. Ultimately, platforms that can significantly enhance
the education students receive at the University should never be a tax bracket luxury.

If you think that this editorial is terrible, an AI platform wrote it. If you think that this editorial is
well-written, a member of the Editorial Board wrote it. Either way, AI has become an irrefutable
factor in education, and the University should face the growing benefits and understandable
concern around AI head-on. Being proactive will not only prevent problems concerning honesty
and productivity, but it could also curate a more useful and fulfilling education for University
students. AI is the future, whether we like it or not — let’s use it to our advantage, because we
surely cannot run from it.

Mandatory ROTC inaapura ng

Senado
 Abante News
 January 6, 2024

 Pagbobotohan na ng Senado ang panukala sa mandatory Reserve

Officers Training Corps (ROTC) sa pagbabalik ng kanilang sesyon sa
Enero 22.

 “Malapit nang pagbotohan ‘yong ROTC,” paglalahad ni Senador Francis

“Chiz” Escudero sa interview ng DWIZ nitong Sabado.

 Kinuwestiyon ni Escudero ang pagmamadali ni Senador Ronald “Bato”

dela Rosa na agarang maipasa ang panukala kahit walang sapat na pag-
aaral na makakabuti sa mga estudyante ang pagbabalik ng mandatory
ROTC.

 “Inamin na ni Sen. Bato na walang pag-aaral na ang NSTP ay hindi

maganda at hindi maayos,” paglalahad ng senador.
  “Wala ring pag-aaral na sinasabing ‘yong ROTC ay dapat ibalik para sa
kabutihan ng mas nakararami pero pagbobotohan na iyan, aprobado na
sa Kamara at pagbobotohan na iyan sa Senado pag-resume namin
marahil,” dagdag pa niya.

 Aniya, pawang mga kathang isip lamang ng mga nagsusulong ang

katuwiran na walang pakinabang ang National Service Training
Program at makabu¬buting palitan ito ng ROTC.

 Muling tiniyak ni Escudero na boboto siya kontra sa mandatory ROTC

dahil sa kawalan ng sapat na pag-aaral kung makakabuti nga ito sa mga
estudyante.

LTFRB sinuway sa deadline, mga

jeepney arangkada pa
Tuloy pa rin ang mga jeepney driver sa kanilang pamamasada sa unang araw ng
Enero 2024 sa kabila ng pagtatapos ng deadline para sa public utility vehicle
(PUV) consolidation nitong Disyembre 31, 2023.

Base sa memorandum ng Land Transportation Franchising and Regulatory

Board (LTFRB), ang mga mabibigong mag-consolidate ng kanilang prangkisa
ay papayagan pa ring bumyahe hanggang Enero 31, 2024 sa mga ruta na may
mas mababa pa sa 60% units na nakapag-consolidate na.

Ayon kay Pinagkaisang Samahan ng mga Tsuper at Operator Nationwide

(Piston) president Mody Floranda, nagdudulot lamang ng pagkalito sa hanay ng
mga jeepney driver ang exemption na ito ng ahensiya.

Giit niya, wala namang ruta na umabot sa 60% ang nakapag-consolidate na kaya
nangangahulugan lamang aniya ito na maaari pa silang pumasada.

“Ito nga po `yung nakakalito na inilabas ng LTFRB, na binigyan ng isang

buwan at puwede pa tayong bumiyahe. Pero sinasabi nila, hindi na dahil expired
na at wala tayong prangkisa. Kaya nagdudulot ito ng kalituhan sa transport
sector,” pahayag ni Floranda sa isang panayam sa Teleradyo Serbisyo nitong
Lunes, Enero 1.

Tulad na lamang umano sa National Capital Region kung saan ay nasa 14,000 o
33.21% lamang ng mga jeepney ang nakapag-consolidate.

Binigyang-diin pa ni Floranda na bumiyahe ang mga jeepney driver batay na rin

sa inilabas na extension ng LTFRB para sa consolidation. Kung mayroon man
aniyang kalituhan sa implementasyon nito ay nasa LTFRB na ang problema.

Samantala, ipinahayag naman ng Department of Transportation (DOTr) nitong

Lunes (Enero 1) na 40% lamang ng mga jeepney sa Metro Manila ang nakapag-
consolidate na.

Ayon kay DOTr-Office for Transportation Cooperatives chairperson Jesus

Ferdinand Ortega, nasa 70% ng mga jeepney sa buong bansa ang nakapag-
consolidate na subalit sa Metro Manila ay wala pa sa kalahati ng kabuuang
bilang ang sumunod sa consolidation.

Nilinaw naman ni Ortega na maglalabas ng pinal na bilang ang LTFRB ng mga

nagpa-consolidate na jeepney sa loob lamang ng ilang araw.(Natalia Antonio)