You are on page 1of 23

Th.

s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

PHN TCH TNH HNH TI CHNH


CNG TY C PHN VNG BC QU PH NHUN (PNJ)
GIAI ON T NM 2009 N NM 2013
1.

TNG QUAN CNG TY PNJ

1.1

Lch s hnh thnh v pht trin

PNJ tin thn l Ca hng Kinh doanh Vng bc qu Qun Ph Nhun, c thnh lp vo
ngy 28/04/1988, trc thuc UBND Qun Ph Nhun.
Nm 1990, Ca hng c nng cp thnh Cng ty M ngh Kiu hi Ph Nhun, trc thuc
Ban Ti chnh Qun trThnh y. Thng hiu vng ming Phng Hong ca PNJ cng ra i
tthi im ny.
Nm 1992, Cng ty i tn thnh Cng ty Vng bc qu Ph Nhun. y l giai on PNJ
mnh dn u t dy chuyn sn xut trang sc chuyn nghip v hin i theo cng ngh Italy,
y cng l nm PNJ tham gia sng lp Ngn hng Thng mi C phn ng v thc hin
lin doanh vi Cng ty Kinh doanh v Pht trin nh Ph Nhun.
Nm 1994, PNJ thnh lp chi nhnh H Ni, m u cho chin lc pht trin h thng ti cc
tnh, thnh ph ln trn ton quc. n nay, PNJ c h thng phn phi khp c nc vi 15
chi nhnh, 86 ca hng bn l trc thuc v mng li hn 3.000 nh phn phi cc sn phm
PNJ trn ton quc.
Nm 1995, PNJ m rng hot ng sang lnh vc kinh doanh xe gn my di hnh thc l i
l cho hng Honda; thit lp trm chit VINAGAS, trm chit gas u tin trong ni thnh
TP.HCM, ng thi lm i l phn phi cho Saigon Petro. Trong nm ny, PNJ vinh d ln u
tin n nhn Hun chng lao ng hng 3 do Ch tch nc trao tng.
Nm 1997, PNJ bt u tham gia cc khi ch quc t, tm kim th trng xut khu v bc
u c khch hng ti Malaysia, Singapore, M v c.
Nm 2000, PNJ c Ch tch nc trao tng Hun chng lao ng hng 2, ghi nhn nhng
thnh tch trong hot ng sn xut kinh doanh v ng gp cho cng ng x hi ca PNJ. y
cng l nm PNJ c t chc DNV cp chng nhn H thng qun tr cht lng theo tiu
chun ISO.
-1-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

Nm 2002, VINAGAS tr thnh thng hiu gas c lp.


Nm 2003, PNJ tip tc vinh d c Ch tch nc trao tng Hun chng lao ng hng nht,
mt s kin y ngha nh du chng ng 15 nm hot ng ca PNJ.
Thng 01/2004, PNJ chnh thc chuyn sang hot ng theo m hnh cng ty c phn vi tn gi
l Cng ty C phn Vng bc qu Ph Nhun, tip tc tng tc trn mi lnh vc hot ng,
u t cng ngh, pht trin h thng v pht trin ngun nhn lc. ng thi, PNJ cng bt tay
vo thnh lp X nghip chuyn sn xut bc PNJ Silver, xy dng thm trm chit VINAGAS
ti tnh Vnh Long, tip tc m rng th trng xut khu sang c, an Mch v M.
Nm 2005, PNJ tham gia sng lp Cng ty C phn An c ng nay l Cng ty C phn
a c ng . Cng trong nm ny, PNJ mua li phn vn gp ca Cng ty C phn Hi sn
SG (SG Fisco). Thng 10/2005, PNJ cho ra i dng sn phm n trang cao cp mang nhn hiu
CAO Fine Jewelleryv tung ra hnh nh mi chuyn nghip cho nhn hng PNJ Silver.
Nm 2007, PNJ tr thnh c ng chi phi ca Cng ty Lin doanh Bnh kh t Hong Leong
Saigon (mua li phn vn gp ca Cng ty Hong Leong, Singapore) v i tn cng ty thnh
Cng ty TNHH Bnh kh t Hong Vi Na.
Thng 9/2007, PNJ tin hnh c phn ha trm kinh doanh VINAGAS thnh lp Cng ty C
phn Nng lng i Vit vi vn iu l l 100 t ng.
Thng 4/2008, PNJ v Ngn hng TMCP ng chnh thc a vng ming mang thng hiu
Phng hong PNJ - DongA Bank lu hnh ra th trng.
Ngy 12/6/2008, PNJ vinh d c tng thng Hun chng c lp hng ba do Ch tch nc
trao tng.
Tri qua 20 nm hnh thnh v pht trin, t mt ca hng kinh doanh vng bc qu cp qun,
n nay PNJ l mt thng hiu ln trong ngnh kim hon v nm trong Top 200 doanh
nghip ln ca Vit Nam. Chin lc pht trin ca PNJ khng ch dng li v tr hin nay m
cn nh hng tr thnh mt doanh nghip c tm nh hng trong khu vc. S mng ca PNJ
l hng n mt Tp on cng ty a ngnh, trong ct li l hot ng kinh doanh vng bc
qu v u t ti chnh.

-2-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

1.2

Sn phm
CAO Fine Jewellery
Trang sc ci
Trang sc kim cng
Trang sc PNJ Silver
Trang sc ECZ
Trang sc mu
ng h cao cp
Jemma
Qu tng doanh nghip

1.3

Th trng

Nhu cu vng trang sc ca Vit Nam kh thp so vi mc trung bnh trong khu vc. Tuy nhin,
th trng ny c k vng s tng trng nhanh trong vng 10 nm ti, nh vo vic ci thin
t thu nhp ca ngi dn cng nh tc tng trng kinh t ca Vit Nam.

Hin nay, PNJ ang phc v tt c cc phn khc th trng. i vi th trng bnh dn,
mng bn s, PNJ vn c xem l hng cao cp khi cc tim vng quan tm nhiu hn n cht
lng vng v s tinh xo. Phn khc ny chim n 50% sn lng sn xut ca cng ty. Trn
c nc c khong 12.000 tim vng th PNJ ang phc v cho khong 3.000 tim.
-3-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

Phn khc th hai m PNJ tp trung vo l trung v cao cp, bao gm nhng ngi c thu nhp
t trung bnh kh tr ln. H c phc v thng qua h thng 170 ca hng bn l ca PNJ trn
c nc. Hng bn l ca PNJ khc hng dng bn s v c sn xut ng tiu chun quc
t t vng cho n kim cng hay qu.
Ngoi ra, PNJ cn c cc sn phm rt cao cp cnh tranh vi hng hiu nc ngoi nh nhn
hiu CAO Fine Jewellery. y l phn khc hp, ch phc v i tng c nhu cu cao v tm
kim nhng sn phm c o, tinh t vi s lng hn ch.
1.4 Trin vng pht trin ca ngnh
Khi nn kinh t pht trin, ko theo mi mt ca i sng x hi cng c nng cao theo. i
sng con ngi khng ch c th hin nhu cu n ung, tiu dng m nhu cu lm p cng
c ch trng ng k. Nhu cu lm p khng ch dng li cc qu b, qu c m cn n
nhn c s quan tm ca cc qu ng. Vi mt sn phm trang sc nh b nhng c th lm
cho ngi ang s dng n nng cao c s thanh lch v t tin khi tip xc trc m ng
cng chng hoc trc khch hng trong kinh doanh.
Tuy ngnh cng nghip trang sc vn cn l mt ngnh mi m nhng tc pht trin ca
ngnh lun c chiu hng tng mnh qua cc nm v chu s cnh tranh gay gt t cc tp
on thi trang nc ngoi ang ln dn vo Vit Nam vi nhng dng sn phm cao cp, mu
m p v thng hiu c ting tm, gy nn sc p ln cho cc doanh nghip kinh doanh trong
ngnh kim hon Vit Nam.
ng trc s cnh tranh ny, nhiu doanh nghip kinh doanh kim hon ti TP. HCM c quy m
ln nh SJC, PNJ, VJC, v hng chc doanh nghip t nhn khc nhp my mc, thit b,
ho cht cng cng ngh ch tc vng. Mt khi c cng nghip ho, sn phm n trang
Vit Nam s c u im: gi thnh h do sn xut nhanh, nhiu, mu m p v ng nht, do
li th cnh tranh s tng hn rt nhiu so vi hng sn xut th cng.
T cc k hi ch n trang Vit Nam hng nm, cc chuyn gia ngnh kim hon nhn xt, v
mu m v k thut, n trang Vit Nam c th snh vai vi n trang cng nghip ca cc nc
lng ging nh Indonesia, Malaysia, ring vi Thi Lan, Vit Nam ch thua v cng ngh mi
qu. V cng ngh ch tc, nhng gii thng ti cc cuc thi quc t cho thy kh nng cnh
tranh ca vng n trang Vit khng phi khng c hy vng.
-4-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

Vit Nam vi li th v gi nhn cng r, cc ngh nhn v th kim hon c tay ngh cao, nn
nhiu doanh nghip nc ngoi u t vo Vit Nam sn xut kinh doanh vng m ngh.
Sau thnh phm c lm ra s c xut i tiu th li nc khc hoc chnh quc. Tuy
nhin lc lng ny vn cha p ng cho nhu cu trong nc, v vy, nu bit khai thc, u
t vo i ng thit k, ch tc cng nghip, xut khu vng n trang s khng ch l mnh t
cho cc cng ty nc ngoi gt hi m l mt ngun ng lc ln gp phn thc y cho ngnh
kim hon ca Vit Nam pht trin mnh.
1.5 Phng tin sn xut
Trong thi gian qua, PNJ khng ngng i mi cng ngh, u t dy chuyn my mc thit
b hin i, nng cao cng tc qun l v cht lng sn phm, p ng nhu cu ngy cng cao
ca ngi tiu dng. Ngay t nm 1992, PNJ mnh dn u t dy chuyn sn xut n trang
theo cng ngh Italy, t cc thit b phc v cho cng tc thit k to mu n trang cho n k
thut c phi, xi m, dy chuyn my, thay th cho phng php th cng. H thng my
an dy chuyn, my c n trang u nhp t Italy, c trang b t nm 1996 n nay. Hin
ti h thng my ny c khai thc khong 80% cng sut. Hng nm, PNJ u b sung thm
my mc thit b phc v nhu cu sn xut kinh doanh.
MT S MY MC THIT B CHNH CA PNJ
Nm

Cng sut

Cng sut vn

Xut

thit k

hnh hin ti

lng

vo s

(sn

(sn

dng

phm/thng)

phm/thng)

Dy chuyn, thit b

X nghip ntrang PNJ 1


Hthng my an dy

39 Italy

2005

150.000

91.000

51 Italy

2002

120.000

75.000

chuyn
Hthng my sn xut n
trang vng

-5-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

X nghip ntrang PNJ 2


Hthng my sn xut n

34 Italy

2005

150.000

60.000

trang bc
n nay, PNJ tr thnh nh sn xut kinh doanh n trang chuyn nghip hng u Vit Nam
vi cng ngh hin i, nng sut tng ln gp nhiu ln so vi phng php th cng truyn
thng, p ng cho nhu cu n trang ngy cng tng ca th trng trong nc v cc n hng
xut khu. Trong nm 2007, tng sn lng n trang ca PNJ sn xut t 2.333.668 sn phm
th ring sn lng n trang lm bng my chim n 90%. Vi my mc hin c, PNJ c kh
nng sn xut c 3.000.000 sn phm /nm. Vi u t vt tri v cng ngh sn xut ni
trn, PNJ xc lp klc Doanh nghip u tin u t cng ngh sn xut n trang hin i
v quy m nht Vit Nam do Trung tm sch K lc Vit Nam xc lp v cng b ngy
25/03/2007.
Ngoi ra, cng tc ng dng cng ngh hin i cn c p dng trong hot ng qun tr nhn
s, qun tr sn xut kinh doanh thng qua vic tin hc ha hot ng sn xut kinh doanh.
Phng tin hc vi i ng chuyn vin c nng lc xy dng thnh cng cc chng trnh
qun tr nhn s, qun tr sn xut, qun tr kinh doanh, k ton, phn mm kim nh qu,
ang xc tin d n m vch sn phm bc. Ngoi ra, PNJ ang phi hp vi FPT xy dng cc
gii php phn mm ph hp vi m hnh v mng li hot ng rng khp ca PNJ.
1.6 Cng ty con
Hin nay, PNJ c ba cng ty con, bao gm:
1. Cng ty c phn nhin liu Si Gn (SFC): Hot ng chnh l kinh doanh cc sn phm
du v gas; kinh doanh cng c, dng c v my mc cho du v gas; sn xut v kinh
doanh cc sn phm nng nghip; nhp khu, sn xut v kinh doanh cc sn phm g v
cung cp dch v vn chuyn, cho thu v xy dng.
2. Cng ty TNHH Thi trang CAO (CFC): Hot ng chnh l sn xut v kinh doanh cc
sn phm thi trang, trang sc vng v bc, cc sn phm ngh thut v th cng, nhp
khu v xut khu cc sn phm ngh thut v th cng.

-6-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

3. Cng ty TNHH Gim nh PNJ (PLC): Hot ng chnh l cung cp dch v gim nh
v t vn lin quan n vng, bc v qu.
2.

PHN TCH TNH HNH TI CHNH CNG TY PNJ


Phn tch xu hng bin ng v kt cu ti sn v ngun vn

2.1

2.1.1 Phn tch xu hng bin ng v kt cu ti sn

C cu ti sn
100%

VI. Li th thng mi

90%

V. Tng ti sn di hn khc

80%
70%

IV. Cc khon u t ti chnh


di hn
III. Bt ng sn u t

60%

II. Ti sn c nh

50%

I. Cc khon phi thu di hn


V. Ti sn ngn hn khc

40%

IV. Tng hng tn kho

30%

III. Cc khon phi thu ngn hn


20%

II. Cc khon u t ti chnh


ngn hn
I. Tin v cc khon tng
ng tin

10%
0%
2009

2010

2011

2012

2013

Tng ti sn ca PNJ nhn chung c xu hng tng trong giai on 2009 2013, c th, khon
mc tin v cc khon tng ng tin tng mnh so vi nm gc 2009. y l loi ti sn lu
ng quan trng nht i vi doanh nghip. Do , cng ty nn c bin php qun l dng tin
hp l, khng nn duy tr mt lng tin mt nhn ri qu nhiu, gy lng ph.
Cc khon phi thu ngn hn bin ng nh trong giai on 4 nm va qua. C th, khon mc
ny c duy tr mc n nh 2% trong sut ba nm 2010, 2011 v 2012, sau tng ln 3%
trong nm 2013. Phn ln doanh thu ca PNJ l doanh thu bng tin mt, ngoi ra, cng ty cn
c chnh sch thu n hiu qu nn ri ro tn dng c gim ng k ng thi gim c tnh
trng b khch hng chim dng vn.
Hng tn kho tng mnh trong giai on ny, c bit trong nm 2013 va qua, tc tng gn
109% so vi nm 2009. Hng tn kho l ti sn lu ng quan trng th hai sau tin v cc
-7-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

khon tng ng tin v n l mt trong nhng ngun c bn to ra doanh thu cho doanh
nghip. i vi cc doanh nghip sn xut, hng tn kho c vai tr nh mt tm m an ton
gia cc giai on khc nhau trong chu k sn xut kinh doanh nh d tr, sn xut v tiu th
sn phm khi m gia cc giai on ny, cc hot ng khng phi lc no cng c din ra
ng b. Hng tn kho mang li cho b phn sn xut v b phn marketing ca doanh nghip
s linh hot trong hot ng sn xut kinh doanh nh la chn thi im mua nguyn vt liu,
lp k hoch sn xut v tiu th. Ngoi ra, hng tn kho cn gip doanh nghip t bo v trc
nhng bin ng cng nh s khng chc chn v nhu cu i vi cc sn phm ca doanh
nghip. Khon mc ny c cng ty duy tr vi mt t trng kh cao, chim trn 30% tng ti
sn. Vic duy tr mt lng hng tn kho cao nh vy c th gip cng ty ch ng hn trong
vic sn xut v p ng kp thi nhu cu ca th trng. Tuy nhin, mc tn kho cao cng s
lm gia tng chi ph ca doanh nghip nh chi ph d tr, chi ph thanh l hng tn kho hay chi
ph hao ht, ci tin sn phm li thi Do , cng ty cn cn nhc gia li ch t c v chi
ph pht sinh k c chi ph c hi ca tin c u t vo hng tn kho khi xc nh mc tn
kho ti u.

Tc tng trng ti sn
0.250
Tin v cc khon tng
ng tin

0.200

Cc khon phi thu ngn hn


0.150
Hng tn kho
0.100
Ti sn c nh
0.050
Cc khon u t ti chnh
di hn

0.000
2009

2010

2011

2012

2013

Bn cnh , ti sn c nh c cng ty duy tr mt t l kh n nh trong 5 nm va qua.


i vi cc doanh nghip sn xut, ti sn c nh l khon mc chim t trng kh cao trong c
cu ti sn. Tuy nhin, t l ny PNJ khong 16%, mt t l khng cao. iu ny cho thy cng
ty ang theo ui mc tiu tinh gn b my sn xut v s dng hiu qu ngun vn u t.

-8-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

Vo ngy 05/7/2013, PNJ nhn c tc di hnh thc c phiu thng t SFC. Nh vy, cng
ty tng t l s hu trong SFC t 49,99% ln 50,02%, do , SFC tr thnh cng ty con ca
PNJ. Kt qu l trong nm 2013 c pht sinh thm khon mc bt ng sn u t tr gi trn 52
t ng v li th thng mi tr gi gn 85 t ng t vic hp nht kinh doanh t cng ty con
ny. Trin vng pht trin ca SFC trong tng lai c nh gi l tt, nh vy, vic SFC tr
thnh cng ty con s lm tng sc mnh ti chnh ca PNJ.
Trong lnh vc u t ti chnh, PNJ ch trng u t di hn hn so vi u t ngn hn, th
hin qua vic cng ty duy tr mt t trng cc khon u t ti chnh di hn kh cao, t trn 20%
n 30%, trong khi cc khon u t ti chnh ngn hn ch chim t 2-3% tng ti sn. Nhn
chung, trong 5 nm qua, cc khon u t ti chnh di hn lin tc bin ng. Nm 2011, khon
mc ny c s gim nh. Nguyn nhn do vo ngy 21/12, cng ty k hp ng vi cng ty
TNHH Totalgaz Vit Nam thanh l ton b c phn ca cng ty c phn nng lng i Vit
vi gi bn l 122.500.000.000 ng. i Vit l mt cng ty con ca PNJ vi hot ng chnh
l mua bn gas, bp gas v ph tng my mc, thit b, vt t ngnh du kh, cung cp dch v
vn chuyn hng ha, mua bn du, m bi trn, du nhn v cc sn phm ha du.
2.1.2 Phn tch xu hng bin ng v c cu ngun vn

C cu ngun vn
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2009

C. Li ch ca c ng thiu s
I. Vn ch s hu
II. N di hn
I. N ngn hn

2010

2011

2012

2013

C cu v tc tng trng ngun vn ca PNJ bin ng khng nhiu trong giai on 5 nm


va qua. Ngun vn ca PNJ ch yu n t n ngn hn v vn ch s hu, vi t l trung bnh
trong sut 5 nm l 44% tng ngun vn c hai khon mc. N di hn c duy tr mt t l
tng i n nh t 5 7%. Tuy nhin, trong nm 2011, t l ny li tng t bin, chim n
-9-

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

27% tng ngun vn, tng ng tng hn 4,3 ln so vi nm 2010. Ngc li, t trng n ngn
hn gim xung ch cn 33% trn tng ngun vn. Nguyn nhn ca s bin ng n ngn hn
v di hn ch yu do PNJ tng vay vng di hn thay cho vng ngn hn v quy nh khng cn
cho php vay vng ngn hn theo Thng t 11/2011/TT-NHNN ca Ngn hng nh nc.
Nhn chung, trong nm 2011, PNJ vn tip tc s dng hiu qu n by n nhm nng cao li
nhun vi t trng n phi tr/tng ti sn khong 60,48%. Mc d cc khon vay bng tin
(VND, USD) v vng u tng nhng theo nh gi ca Ban kim sot, PNJ vn thng xuyn
cn i cc khon vay hn ch ri ro khi c s bin ng gi, c bit, i vi khon vay
vng, PNJ lun cn i gia vng vay v vng tn kho.

Tc tng trng ngun vn


0.800
0.700
0.600
0.500

N ngn hn

0.400

N di hn

0.300

Vn ch s hu

0.200
0.100
0.000
2009

2.2

2010

2011

2012

2013

Phn tch tnh hnh hot ng kinh doanh

Trong giai on 3 nm t 2009 n 2011, doanh thu tng lin tc vi t l kh cao, c th, nm
2010 tng 34% v nm 2011 tng 75% so vi nm 2009. Nm 2010, mi lng vng trong nc
tng n 9,5 triu ng do gi vng th gii tng hn 300 USD/ounce, t 1.100 USD ln trn
mc 1.400 USD/ounce. Vic bin ng lin tc ca gi vng nh hng khng nh n kt
qu hot ng sn xut kinh doanh ca cc doanh nghip ni chung v doanh nghip trong ngnh
kim hon ni ring. Nm 2010, hot ng sn xut kinh doanh ca PNJ t kt qu rt tt vi
nhiu ch tiu vt k hoch t ra.
c bit, trong nm 2011, nn kinh t Vit Nam phi i u vi tnh hnh kh khn chung nh
lm pht tng qu cao t mc 18,6%, th trng ti chnh y bt n, li sut tng cao khin cho
hot ng sn xut, kinh doanh ca nhiu doanh nghip lm vo tnh trng kh khn, thm ch c
- 10 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

nguy c ri vo cnh ph sn. Ring vi PNJ, s st gim trong phn khc hng tiu dng
nhanh, ch tng trng 14% so vi 21% ca nm 2010, gy khng t kh khn cho cng ty
trong vic t c cc ch tiu k hoch. Mc d vy, kt qu hot ng nm 2011 ca PNJ vn
t c nhng thnh tu ng k, c doanh thu v li nhun u t mc cao nht trong 5 nm.
ng gp khng nh vo thnh cng ca cng ty l lnh vc kinh doanh vng ming vi tng
doanh thu t 8.639 t ng, tng 103% so vi cng k. So vi u nm, gi vng trong nc
tng 26%, s bin ng mnh v gi vng th gii ko theo s bin ng tng gi vng trong
nc, nh im trong thng 8/2011, gi vng t mc k lc gi 49,5 triu ng/lng. Do
gi vng bin ng mnh nn tnh hnh kinh doanh vng ming gp nhiu thun li, to sc ht
cho hot ng u t, lt sng vng. Li nhun ca mng hot ng ny l 85,347 t ng,
chim 13,36% tng li nhun gp ton cng ty.

Tc tng trng doanh thu, li nhun


0.200
0.180
0.160
0.140
0.120
0.100
0.080
0.060
0.040
0.020
0.000

Doanh thu thun


Li nhun gp
Li nhun thun t hot ng kinh
doanh

2009

2010

2011

2012

2013

Tuy nhin, sang nm tip theo, doanh thu c s st gim mnh so vi cc nm trc. Nm 2012
tip tc l mt nm y kh khn ca nn kinh t th gii ni chung v Vit Nam ni ring. Ch
s gi tiu dng ch tng 6,81% so vi mc 18,13% ca nm 2011. Nguyn nhn ch yu do s
tng gi cc nhm ngnh c nh nc iu tit nh y t, gio dc v tc ng t vic tng
gi in, xng. Sc mua v nim tin ca ngi tiu dng gim st. Bn cnh , nhng thay i
trong chnh sch qun l hot ng sn xut kinh doanh vng c nh hng nht nh n th
trng vng trong nc v tc ng mnh m n hot ng ca doanh nghip. Theo bo co
ca Hi ng Vng Th Gii, nhu cu tiu th vng trang sc nm 2012 ca ton th gii gim
3%, th trng Vit Nam st gim 12%, nhu cu vng cho mc ch u t gim 24%.

- 11 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

Ngoi ra, trong nm 2012, cng ty tp trung ngun lc vo d n ti cu trc doanh nghip.
V kt qu kinh doanh, tng doanh thu hp nht t 6.777,8 t, doanh thu cng ty m t 6.428,4
t, bng 62% k hoch v li nhun sau thu hp nht t 254,4 t, bng 96% k hoch. Doanh
thu vng ming gim mnh do nh hng bi cc chnh sch v m, l nguyn nhn chnh lm
cho tng doanh thu gim, tuy nhin y l mng hot ng c bin li nhun thp, ch ng gp
4,7% li nhun gp. Hot ng ct li l n trang vng vn tng trng n nh vi doanh thu
t 3.647 t, tng 3%. n nm 2013, doanh thu c ci thin tuy vn cha t c mc
tng nh trc.
2.3 Phn tch cc t s ti chnh:
2.3.1 Phn tch tn dng (ri ro)

Kh nng thanh khon


002
002
001
001
001
001
001
000
000
-

Cu trc vn v kh nng
thanh ton
200%

T s thanh
ton hin hnh
T s thanh
ton nhanh

150%
100%

N di hn trn
vn ch s hu

50%

Tng n trn
vn ch s hu

0%

Kh nng thanh khon ca cng ty khng n nh qua 5 nm, cng vi nhng bin ng ca n
ngn hn v ti sn ngn hn. Nhn chung, tnh trung bnh qua 5 nm, t s kh nng thanh ton
hin hnh v t s thanh ton nhanh ca PNJ ln lt l 1,22 v 0,46. Trong , kh nng thanh
khon gim mnh nht nm 2010, vi t s thanh ton hin hnh nh hn 1 v t s thanh ton
nhanh ch t 0,32. iu ny c th nh hng khng tt n kh nng huy ng vn trong
tng lai. Tc tng trng ca n ngn hn (37%) cao hn so vi tc tng trng ca ti
sn ngn hn (20%) nm 2010 l nguyn nhn dn n s st gim ny.Tuy nhin, PNJ nhanh
chng ci thin kh nng thanh khon ca mnh vo nm tip theo, 2011, t mc cao nht trong
5 nm. Nguyn nhn l do trong nm ny, t trng n ngn hn gim ng k do tc ng ca
Thng t 11/2011/TT-NHNN ca Ngn hng nc.

- 12 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

V cu trc vn ca cng ty, t s tng n trn vn ch s hu c duy tr kh cao trong giai


on 2010 2011 v PNJ mun khai thc hiu qu ca n by ti chnh. T s n di hn trn
vn ch s hu nhn chung l khng cao trong 5 nm, ch c nm 2011, t l ny tng ln n
71%. V nguyn nhn cng do tc ng ca Thng t 11/2011/TT-NHNN, cng ty khng c
php vay vng ngn hn m phi chuyn sang vay di hn. Bn cnh , t s kh nng chi tr li
vay ca cng ty c xu hng gim xung trong giai on ny, tuy nhin, cng ty vn hon ton
c th m bo ngha v tr li cho ch n bng li nhun trc thu v li vay ca mnh.
2.3.2 Phn tch kh nng sinh li
T sut sinh li trn vn u t ca cng ty c th hin r qua hai ch tiu l ROA v ROE.
Trong bn nm t 2009 n 2012, c hai t s ny u c duy tr mc kh cao. Tuy nhin,
n nm 2013, c hai t s u b st gim mnh. Nguyn nhn l do li nhun sau thu nm
2013 gim n 36% so vi nm trc. Bn cnh , c tng ti sn v vn ch s hu u tng
vi mc tng tng ng l 16% v 6% lm cho ROA v ROE b gim mnh trong nm ny.

T sut sinh li trn vn u t


25,000%
20,000%
15,000%

ROA

10,000%

ROE

5,000%
,000%
2009

2010

2011

2012

2013

Hiu sut s dng ti sn c th hin qua cc t s vng quay. Do doanh thu thun nm 2011
cao nht nn hu ht cc t s vng quay cng c gi tr cao nht trong nm ny. Vng quay cc
khon phi thu ca PNJ kh cao, cho thy cng ty khng s dng bin php m rng chnh sch
tn dng cho khch hng t mc tiu tng doanh s, nhm gim ri ro cho cng ty. Ngoi ra,
vng quay hng tn kho gim ng k trong hai nm gn y. Nguyn nhn l do nm 2012,
doanh thu thun ca cng ty b st gim nhiu so vi nhng nm trc .
Tng t, vng quay ti sn c nh v vng quay tng ti sn c xu hng tng trong 3 nm
u, sau gim mnh vo nm tip theo. Nguyn nhn cng do s st gim ca doanh thu
thun, ng thi cng ty c tng qui m ti sn c nh trong nm 2012.Bc sang nm 2013, c
hai t s ny u c s ci thin r rt tuy vn cha t c mc ca cc nm u. iu ny cho
- 13 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

thy trong thi gian gn y, cng ty cha tn dng c ti a cng sut ca ti sn, c bit l
ti sn c nh. Hin cng ty ang thc hin chng trnh cng nghip ha, hin i ha dy
chuyn sn xut ca mnh nhm tng nng sut lao ng, tit kim chi ph. Chng trnh ny
c k vng s gip cng ty ci thin ng k hiu sut s dng ti sn ca mnh trong nhng
nm sp ti.

Hiu sut s dng ti sn


300
250
Vng quay tin

200

Vng quay cc khon phi thu

150

Vng quay hng tn kho

100

Vng quay ti sn c nh

050

Vng quay tng ti sn

2009

2010

2011

2012

2013

2.3.3 nh gi
Ch tiu
P/E
T sut sinh li
T sut c tc
T l chi tr c tc
P/B

2009
11,6
9%
5%
59%
2,5

2010
10,1
10%
7%
71%
2,0

2011
9,4
11%
6%
58%
2,1

2012
9,8
10%
7%
65%
2,0

2013
14,2
7%
7%
93%
1,8

Trong 5 nm va qua, t s P/E ca cng ty c xu hng gim trong 3 nm u, sau tng dn


tng ng vi xu hng bin ng ca li nhun rng. Ngc li, t sut sinh li c duy tr
vi mt t l kh n nh khong 10% t nm 2009 n nm 2012 nhng sang nm 2013, t s
ny gim xung ch cn 7%. Nguyn nhn do gi c phiu ca PNJ gim ch cn 30.600 ng/c
phn, ng thi do li nhun rng ca cng ty b gim mnh trong nm tc ng tiu cc ln
t sut sinh li ca cng ty. Bn cnh , mt t s cng thu ht nhiu s quan tm ca nh u t
l t sut c tc. T s ny t bin ng trong thi gian va qua, duy tr mc khong 7%. Ngoi
ra, t l chi tr c tc ca cng ty cng kh cao. c bit trong nm va qua, khi ch tiu li
nhun rng t c kh khim tn so vi nhng nm trc nhng t l chi tr c tc ln n
93%. C l y l cch cng ty chia s kh khn vi nh u t ng thi gi h li vi mnh.
- 14 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

T s gi tr th trng
16,00
14,00
12,00
10,00
8,00

P/E

6,00

P/B

4,00
2,00
,00
2009

2010

2011

2012

2013

2.4 Phn tch Ngun v S dng ngun:


NM 2010
Ngun
1. Gim u t ti chnh

S tin
29.475

ngn hn
2. Gim khon phi thu

S tin

1. Tng tin v tng

62.805

11%

trng
5%

S dng ngun

trng

ng tin
80.617

13%

2. Tng hng tn kho

231.059

39%

31.190

5%

3. Tng ti sn ngn hn

10.849

2%

229.045

38%

46.079

8%

18.129

3%

597.966

100%

ngn hn
3. Gim ti sn c nh

khc
4. Tng n ngn hn

332.870

56%

4. Tng u t ti chnh
di hn

5. Tng n di hn

32.669

5%

5. Tng ti sn di hn
khc

6.Tng vn ch s hu

91.145

15%

6. Gim li ch ca c
ng thiu s

TNG CNG

597.966

100%

TNG CNG

Nm 2009, ngun ca PNJ c to ra ch yu l t gia tng ngun vn, c th l tng n ngn


hn (chim 56% ngun), tng vn ch s hu (chim 15% ngun). Vic PNJ s dng ngun

- 15 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

nng mc hng tn kho (chim 39% tng s dng ngun) l ph hp v k hn nhng vic u
t ti chnh di hn ca PNJ trong nm ny l cha ph hp v k hn.
NM 2011
Ngun
1.Gim cc khon u

S tin
37.037

t ti chnh di hn
2. Gim ti sn di hn

S dng ngun

trng

5% 1.Tng tin v cc khon tng

S tin

T
trng

16.345

15%

70.000

9%

13.296

2%

217.206

28%

5. Tng ti sn ngn hn khc

11.552

1%

6. Tng ti sn c nh

87.940

11%

264.833

34%

2.035

0%

ng tin
15.399

khc
3. Tng n di hn

2% 2. Tng cc khon u t ti
chnh ngn hn

647.206

83% 3. Tng cc khon phi thu


ngn hn

4. Tng vn ch s

83.565

11% 4. Tng hng tn kho

hu

7. Gim n ngn hn
8.Gim li ch ca c ng
thiu s
TNG CNG

783.207 100% TNG CNG

783.207 100%

Ngun nm 2011 c to ra ch yu t ngun vn di hn, c th l tng n di hn (chim


83% tng ngun) v tng vn ch s hu (chim 11% tng ngun). Trong nm, cng ty gim n
ngn hn (chim 34% tng s dng ngun), tng hng tn kho (chim 28% tng s dng ngun)
v tng tin v cc khon tng ng tin (chim 15% tng s dng ngun). Nh vy, PNJ
hon ton khng t c mc hp l v k hn gia ngun v s dng ngun trong nm 2011.

- 16 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

NM 2012
Ngun
1.Gim u t ti chnh

S tin
70.000

S dng ngun

S tin

10% 1.Tng Tin v tng

14.538

2%

trng

ngn hn

trng

ng tin

2.Gim phi thu ngn

17.148

2% 2.Tng Ti sn c nh

12.321

2%

177.779

24% 3.Tng Cc khon u t

48.346

7%

626.831

86%

26.637

4%

hn
3.Gim Hng tn kho

ti chnh di hn
4.Gim ti sn ngn hn

11.703

2% 4.Gim n di hn

khc
5. Gim ti sn di hn

183.703

25% 5. Gim Li ch ca c
ng thiu s

khc
6.Tng n ngn hn

157.052

22%

7.Tng vn ch s hu

111.288

15%

TNG CNG

728.673

100%

TNG CNG

728.673 100%

Nm 2012, ngun c to ra t nhiu khon mc khc nhau, c th l t vic gim ti sn di


hn khc (chim 25% tng ngun) v gim hng tn kho (chim 24% tng ngun). Bn cnh ,
cng ty cng huy ng ngun t cc khon n ngn hn (chim 22% tng ngun). PNJ s
dng ngun gim n di hn (chim 86% tng s dng ngun). Nh vy, trong nm 2012,
PNJ li tip tc khng t c s ph hp v k hn gia Ngun v S dng Ngun.
NM 2013
Ngun
1. Gim u t ti chnh

S tin
171.076

di hn
2.Tng n ngn hn

S dng ngun

trng

28% 1.Tng Tin v cc khon

S tin

T
trng

39.167

6%

22.299

4%

296.208

48%

tng ng tin
285.017

46% 2.Tng Cc khon phi


thu ngn hn

3. Tng vn ch s hu

76.482

12% 3.Tng hng tn kho

- 17 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

4.Tng Li ch ca c

87.798

14% 4.Tng Ti sn ngn hn

ng thiu s

16.972

3%

5.Tng TSC

65.960

11%

6. Tng Bt ng sn u

52.150

8%

7.046

1%

84.989

14%

35.582

6%

khc

t
7.Tng Ti sn di hn
khc
8.Tng Li th thng
mi
9. Gim n di hn
TNG CNG

620.373 100%

TNG CNG

620.373 100%

Nm 2013, ngun c to ra ch yu l t tng n ngn hn (46%) v gim u t ti chnh di


hn (28%). Cng ty s dng cc ngun ny gia tng hng tn kho (48%). Trong nm ny, PNJ
cho thy s hp l v k hn gia vic to ra Ngun v S dng Ngun ca cng ty.
3.

NHN NH

Trong giai on t 2009 n 2013, PNJ c li kh cao, c bit trong nm 2011. Trong , mng
kinh doanh vng ming gp phn ng k. Tuy nhin, trong nhng nm k tip, PNJ khng
t mc tiu tng trng mnh v lnh vc vng ming c doanh s v li nhun tng gim ch
yu do tc ng ca kinh t v m v chnh sch ca nh nc. Do , li nhun t hot ng
kinh doanh vng ming l khng bn vng. Hin ti, li nhun ca PNJ ch yu n t hot
ng ct li l kinh doanh vng trang sc.
Vi tc tng trng li nhun nh hin nay, kh nng PNJ quay li giai on t li nhun k
lc (2011-2012) l hon ton c c s. ng ni hn, li nhun ny n ch yu t hot ng
kinh doanh trang sc ct li ca PNJ ch khng nh vo yu t t bin nh nhng t sng
vng ming trong thi gian qua.
Th trng vng trang sc t u qu IV/2013 c nhng chuyn bin tch cc. Xut pht t
nim tin vo s phc hi kinh t nn nhu cu mua sm vng trang sc ca ngi dn tng ln, v
vy, PNJ t mc tng trng cao. C th, mng bn s tng trng n 48-50% do PNJ
ang cung cp sn phm cho trn 3.000 tim vng trn c nc. Bn cnh , Thng t 22 quy
nh v qun l o lng trong kinh doanh vng v qun l cht lng vng trang sc, m ngh
- 18 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

lu thng trn th trng cng c tc ng tch cc khin cc tim vng chn mua hng t cc
cng ty c thng hiu nhiu hn, dn n mng bn s ca PNJ tng mnh. Vi tng trng
ny, c th trong thi gian sp ti, PNJ s khng nng lc cung ng cho th trng. Tuy
nhin, vic gia tng nng lc sn xut khng phi l mt vn n gin do thiu ht ngun
nhn lc. Sn xut n trang l ngnh c bit nn d c tin hnh cng nghip ha hay hin i
ha, cht lng sn phm vn ph thuc ch yu vo tay ngh ca ngi th. Th ca PNJ l do
cng ty t o to m khng th tuyn c t bn ngoi v cha t ng chun ca PNJ.
Trong sut qu trnh hot ng 26 nm t ngy thnh lp n nay, PNJ khng ngng pht trin.
Tuy nhin, t nm 2012, PNJ vn tin hnh ti cu trc cng ty nhm chun ha h thng qun
tr theo tiu chun quc t. Do chi ph ti cu trc l mt khon chi ph kh ln nn trong nm
2012, khon chi ph ny lm cho chi ph hot ng tng cao t bin.
Cng ty Vng bc qu Ph Nhun (PNJ) ang c mt khi u ng ghi nhn trong nm
2014. Na u nm nay, d tnh cnh m m ca th trng vng ming khin cho doanh thu
thun ca PNJ ch t 4.925 t ng, thp hn k hoch nhng b li, li nhun sau thu li vt
k hoch, tng trng gn 50% so vi cng k nm ngoi. Nhng con s bit ni ny cng
gip PNJ vt qua nhng hoi nghi v kh nng cng ty ny c th duy tr tc tng trng
nhanh v bn vng trong tng lai, khi m cc i gia cng ngnh nh SJC, DOJI ln su hn
sang lnh vc trang sc, vn l th mnh ca PNJ.
Tuy nhin, trong thi gian sp ti, PNJ phi i mt vi nhiu kh khn. Kh khn u tin l do
s thay i v chnh sch qun l i vi ngnh vng v y cng l kh khn chung cho ton
ngnh. Ring i vi PNJ, kh khn ln nht vn l pht trin ngun nhn lc thch nghi vi
th trng v tim nng pht trin. Hin nay, PNJ vn ang thiu ht ngun nhn lc c tay ngh,
tiu chun gip cng ty pht trin bn vng. Bn cnh , n nm 2018, th trng vng
trang sc ca Vit Nam s c m ca hon ton cho nc ngoi v iu ny l thch thc ln
nht m PNJ s phi i mt trong thi gian ngn sp ti. Nu so snh v k thut sn xut, PNJ
khng thua km bt k mt cng ty hng u no trn th gii. V thit k, PNJ cng c i ng
thit k kh mnh. Nm 2018, c l PNJ s b cnh tranh v gi thnh, tc l nng sut sn xut.
Nng sut Thi Lan hin cao hn Vit Nam nhng trong thi gian va qua, PNJ ang n lc
nng cao nng sut v h gi thnh sn xut.K hoch ca PNJ l s pht trin 300 ca hng bn
l t nay n nm 2022. D kin n cui nm 2014, PNJ s c khong 180 ca hng v n
cui nm 2015, con s ny s ln n t nht l 200. Ngoi ra, kh nng iu hnh ton b h
- 19 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

thng ca hng mt cch khoa hc cng l th mnh ca PNJ. Hin nay, cc cng ty trong nc
c tim lc nh SJC hay DOJI cng ln sang th trng vng n trang. Tuy nhin, s cnh
tranh ny cng l ng lc thc y gip PNJ khng ngng pht trin.
Trn th gii, ngh kim hon ch yu l do cc cng ty t nhn tham gia vo m t c cng ty
ln. Do PNJ xut thn t doanh nghip nh nc c b dy v hot ng a lnh vc t sn xut
n kinh doanh trong ngnh kim hon nn PNJ c quy m ln v tng c xp vo hng ln
th 16 trn th gii. Hin nay khng c nhiu cng ty ln trn th gii hot ng t khu sn
xut n khu kinh doanh nh PNJ. V y cng l l do v sao b Cao Th Ngc Dung, Ch tch
kim Tng gim c PNJ ang p c m mang PNJ vn ra th gii.

- 20 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

PH LC
PHN TCH T TRNG BCKT
TI SN

2009

2010

2011

2012

2013

I. Tin v cc khon tng ng tin

14%

14%

16%

18%

17%

II. Cc khon u t ti chnh ngn hn

1%

0%

2%

0%

0%

III. Cc khon phi thu ngn hn

7%

2%

2%

2%

3%

26%

31%

33%

31%

37%

1%

1%

1%

1%

2%

IV. Tng hng tn kho


V. Ti sn ngn hn khc
I. Cc khon phi thu di hn

0%

0%

0%

0%

0%

18%

13%

14%

17%

17%

0%

0%

0%

0%

2%

26%

30%

24%

30%

20%

V. Tng ti sn di hn khc

8%

8%

7%

0%

0%

VI. Li th thng mi

0%

0%

0%

0%

3%

I. N ngn hn

45%

50%

33%

44%

48%

II. N di hn

6%

6%

27%

7%

5%

47%

42%

39%

49%

45%

2%

1%

1%

0%

3%

II. Ti sn c nh
III. Bt ng sn u t
IV. Cc khon u t ti chnh di hn

NGUN VN

I. Vn ch s hu
C. Li ch ca c ng thiu s

- 21 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

PHN TCH CH S XU HNG BCKQHKD


2009

2010

2011

2012

2013

Doanh thu thun

100,000

134,087

175,149

65,490

86,914

Li nhun gp

100,000

108,185

147,411

119,497

133,709

Li nhun thun t hot ng kinh doanh

100,000

88,581

114,817

106,969

92,147

NM

PHN TCH T TRNG BCKQHKD


CH TIU

2009

2010

2011

2012

2013

Doanh thu thun

100,00%

100,00%

100,00%

100,00%

100,00%

Gi vn hng bn

95,12%

96,06%

95,89%

91,09%

92,49%

Li nhun gp

4,88%

3,94%

4,11%

8,91%

7,51%

Doanh thu hot ng ti chnh

0,72%

0,47%

0,36%

1,80%

0,27%

Chi ph ti chnh

0,74%

0,44%

0,70%

1,36%

0,95%

Trong : Chi ph li vay

0,40%

0,43%

0,58%

1,51%

0,94%

Chi ph bn hng

1,81%

1,77%

1,61%

3,99%

2,94%

Chi ph qun l doanh nghip

0,60%

0,58%

0,55%

1,33%

1,27%

Li nhun thun t hot ng kinh doanh

2,46%

1,63%

1,61%

4,02%

2,61%

Thu nhp khc

0,12%

0,22%

0,11%

0,74%

0,04%

Chi ph khc

0,01%

0,09%

0,01%

0,30%

0,03%

Li nhun khc

0,11%

0,14%

0,10%

0,44%

0,01%

Phn li nhun hoc l trong cng ty lin kt lin doanh

0,11%

0,16%

0,06%

0,15%

-0,01%

Tng li nhun k ton trc thu

2,68%

1,92%

1,77%

4,62%

2,61%

Chi ph thu TNDN hin hnh

0,53%

0,38%

0,34%

0,82%

0,72%

Chi ph thu TNDN hon li

0,00%

0,00%

0,00%

0,01%

0,00%

Chi ph thu TNDN

0,54%

0,38%

0,34%

0,83%

0,72%

Li nhun sau thu thu nhp doanh nghip

2,14%

1,54%

1,43%

3,79%

1,90%

Li ch ca c ng thiu s v c tc u i

0,15%

0,00%

0,00%

0,00%

0,07%

LNST sau khi iu chnh Li ch ca CTS v C tc u i

1,99%

1,54%

1,43%

3,79%

1,83%

Tng doanh thu hot ng kinh doanh


Cc khon gim tr doanh thu

- 22 -

Th.s Bi Kim Phng

M phng Phn tch bo co ti chnh


HK 1, 2014-2015

PHN TCH T S TI CHNH


BNG 1: PHN TCH TN DNG (RI RO)
CH TIU

2009

2010

2011

2012

2013

T s thanh ton hin hnh

1,08

0,95

1,65

1,19

1,21

T s thanh ton nhanh

0,49

0,32

0,61

0,46

0,41

K thu tin

4,85

2,56

1,29

3,34

2,62

S ngy bn hng

19,21

17,34

17,98

51,78

41,01

N di hn trn vn ch s hu

12%

14%

71%

14%

10%

Tng n trn vn ch s hu

107%

133%

157%

105%

118%

7,63

5,49

4,06

4,06

3,79

Kh nng chi tr li vay

BNG 2: PHN TCH KH NNG SINH LI


CH TIU
ROA

2009
10,10%

2010
9,44%

2011
9,54%

2012
9,30%

ROE

21,40%

21,17%

23,62%

21,45%

Vng quay tin

37,30

44,89

45,37

Vng quay cc khon phi thu

74,22

140,50

279,71

Vng quay hng tn kho

18,74

20,77

20,02

133,82

1.828,90

63,03

28,27

39,61

47,83

5,06

6,13

6,66

Vng quay vn lun chuyn


Vng quay ti sn c nh
Vng quay tng ti sn

14,56
107,82

2013
5,93%
12,75%
18,26
137,41
8,78

6,95
15,91
15,78

34,65
19,18
3,24

2,46

BNG 3: NH GI
CH TIU

2009

2010

2011

2012

2013

P/E

11,6

10,1

9,4

9,8

14,2

T sut sinh li

9%

10%

11%

10%

7%

T sut c tc

5%

7%

6%

7%

7%

T l chi tr c tc

59%

71%

58%

65%

93%

2,5

2,0

2,1

2,0

1,8

P/B

- 23 -