WeeK 2

Introduksyon
Ayon kina Barker at Barker (1993), ikinukunekta ang wika sa nakaraan,
ang kasalukuyan at ang [Link] din nito ang ating kultura at mga
[Link] raw mawala ang matandang henerasyon,subalit sa
pamamagitan ay naibabatid parin nila ang kanilang ideya,tagumpay at kabiguan
at maging ang kanilang mga plano o adhikain sa buhay.

7.107- ang mga isla na bumubuo sa Pilipinas na may Ibat-Ibangwika.

McFarland(1996)- ang nagsabina ang Pilipinas ay may 101 nalinggwahe.

Constantino (1992)- may higit sa 500 daang wika at dalekto ang bansa batay sa
ibat-ibang etnikong grupo na nakatira sabawat rehiyon.

Ibat-IbangGrupong Itnolinggwistiko sa Pilipinas

[Link] 6. Samar-Leyte Waray

2. Tagalog 7. Kapampangan

[Link] 8. Pangasinensi

[Link] 9. Maranao

[Link]

90%- populasyon sa bansa na gumagamit ng Itnolinggwistikong linggwahe.

Kastila at Ingles- popular na wika sa ekonomik at intelektwal na mga elit.

Tandaan: Dahil sa Ibat-ibang linggwahena mayroon ang ating bansa,masasabi

na ang Pilipinasang may komplikadong sitwasyo ng linggwistikal.

Alibata-pinakaunang alpabeto na nalimbag sa ating bansa.

Alpabetong Romano – pinalit sa katutubong alibata silabaryo sa pananakop ng

kastila.

Quakenbush (1998)-ang nagsabi na ang Pilipinas ay pan sampo sa bilang ng mga

katutubong wika na ginagamit sa bansa.

Elitista- ang edukasyon sa panahon ng mga kastila.

Tandaan: Hindi Itinuro ng mga Kastila ang wikan gespanyol. Natatakot sila na
kung magkaunawaan ang mga katutubong Pilipno ay matututo ang mga ito na
maghimagsik laban sa kanilang pamamahala.

Amerikano – pinalawak nila ang wikang ingles sa larangan ng edukasyon.

1
Thomasites- mga grupo ng sundalong amerikano na nagtuturo sa bansa.

1960 sensus- 40% ng populasyon sa bansa ay nakakapagsalita ng Ingles.

Pilipinas- pangatlong bansang may pinakamaraming nagsasalita ng Ingles sa

buong daigdig.

Tandaan- Sa panahon ng Amerikano, ipinagbabawalang pag-aaral sa anumang

bagay na Pilipino kaya hindi interesado ang mga estudyante sa mga bagay na
may kinalaman sa pagka Pilipino ng mga Pilipino.

1935 Konstitusyon Art. XIV, Sek.3- ang kongreso ay gagawa ng hakbang tungo sa
pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang Pambansa.

Komisyonsa Wikang Filipino (KWF)-ahensiya na nagsasagawa ng mga wika sa

Pilipinas.

Manuel L. Quezon- Ama ng wikang Pambansa.

Jaime C. de Vera- tserman ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF).

Mga Miyembro sa Komisyon sa Wikang Filipino (KWF)

Filemon Sotto- Cebu HadjiButo- Muslim

Casimiro F. Perfecto- Bikol Cecelio Lopez- Tagalog

Felix S. Sales- Panay Santiago Fonasier – Ilokano

Mga Pangunahing Wika sa Bansa

[Link] 6. Hiligaynon

2. Ilokano [Link]

[Link] [Link]

[Link] 9. Waray

[Link]

Tagalog-wikanggamitsaMaynilanasiyangsentronggobyerno,edukasyon,kalakalan
at komerso.

Marso 26, 1952- ipinagdiriwang ang lingo ng wikang Pambansa.

LinggongWikangPambansa- nilagdaan ni Pres. Ramon Magsaysay sa

pamamagitan ng proklamasyon blg.12.

1959-tiyak na pangalan ng wikang Pambansa batay sa tagalog.

Jose E. Romero- Sekretaryong Departamento ng Edukasyon sa panahong 1952.

1973 Konstitusyon- patuloy ang digmaang pangwika.

2
Board Of National Education- ang patakaran sa edukasyong Bilinggwal.

1987 Konstitusyon- nagkaroon ng pagbabago sa probisyong pangwika.

Filipino-kinikilala bilang wikang Pambansa na nakasaad sa Art. XIV, Sek6.

EdukasyongBilinggwalng 1974- nagsasaad ng pagpapalaganap ng Filipino bilang

wika ng literasi.

Pres. Corazon C. Aquino- nagpapakita ng malakas na suporta sa pagpapalaganap

ng Filipino bilang wika ng literasi.

Tagalog- ang nukleyus ng Pilipino/ Filipino.

3 Yugto sa Ebolusyon ng Wika

1935 Konstitusyon------ Tagalog

1959 Konstitusyon------ Pilipino

1987 Konstitusyon------ Filipino

Atty. Ponciano B. Pineda- itinalagang Punong Komisyoner ng KWP

Pre. Gloria Macapagal Arroyo- ipinoroklama sa telibisyon ang pagsuporta sa

wikang Ingles bilang midyum ng pagtuturo.

Gawain 1
Pangalan:___________________ Petsa:___________________

Taon at kurso:_______________________

Talakayang Pangklase

1. Paano makatutulong ang wikang Filipino sa pagpapanatili ng kulturang

Pilipino?
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[Link] kayo namakatutulong ang paggamit ng wikang Filipino sa

pagpapalakas ng nanasyonalismo ng mga Pilipino?

_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[Link] nga ba sa wikang Filipino ang Kulturang Pilipino?

3
Gawain 2.

Pangalan:___________________ Petsa:___________________

Taon at kurso:_______________________

Intrusksyon: Basahing mabuti ang mga sumusunod nakatanungan at sagutan

ito.

[Link] ipinagdiriwang ang Linggo ng Wikang Pambansa?

[Link] ang wikang ginagamit sa Maynila?

[Link] ang Tserman ng KWP?

[Link] ang itinalaga bilang punong komisyoner ng KWP?

[Link] ang tawag sa grupo ng mga sundalong amerikano nakauuna-unahang

nagturo sa ating bansa?

6. Sino ang Amang Wikang Pambansa?

[Link] ang nukleyus ng Pilipino/ Filipino?

[Link] ang Uri ng Edukasyon sa panahon ng kastila?

[Link] ang midyum ng intruksyon Sa panahon ng Amerikano?

[Link] Porsyento ng papulasyon sa bansa ang nakapagsalita ng Ingles?

4
WEEK 3
Dayalek-wikang subordineyt ng isang katulad ng wika.
Hal: Cebuano Ilonggo Tagalog

Sosyolek- wikang ginagamit ng bawat particular na grupo ng tao sa isang

lipunan.

Hal: fafa- salita ng mga bakla na ang ibig sabihin ay kasintahan.

Shaka- nangangahulugang pangit.

Idyolek-wikang natatangi na may pagkakaiba sa iba.

Hal: “ kungbaga” “kuwan” “ bale” “ pohon” “ gid” at “bala” ng mga Ilonggo

Varayti at Varyasyon: Heograpikal at Sosyal

Heograpikal- wika batay narin sa lugar o lokasyon ng tagagamit ng wika.

Sosyal- wika bunga ng posisyong sosyal o panlipunan ng bawat grupo.
Rejister: Disiplinal na kalikasan, Gamit at Istruktura
Rejister- ang set ng mga salita o ekspresyon na nauunawaan ng mga grupo ng
gumagamit.

Jargon- rejister ng mga profesyunal.

Argot-rejister ng mga krimal

Hal: Class record- salitang ginagamit ng mga guro na hindi dapat gamitin ng
ibang profesyon.

Pasahero- salitang ginagamit ng mga namamasada na hindi dapat gamitin ng

mga guro sa loob ng klase.

Istilo- ay bahagi rin ng varayti ng wika.

Domeyn- tumutukoy sa larangang pang -wika ng tao.

CDL ( Controlling domain of Language)- nagdidikta nang wika at rejister na
dapat gamitin. Ang wikang dapat gamitin dito ay mga wikang natutunan sa
paaralan tulad ng Ingles at Filipino.

Hal: kapag may nagtanong sayo at ang wikang ginagamit ay ang wikang ingles
dapat ang isagot morin sa katanungan ay wikang ingles.

5
SCDL( semi-controlling domain of Language)- domeyn nabinubuo ng relihiyon
at mass media.

NCDL (non- controlling domain of Language)-pinakamahalagang domeyn sa

tahanan at lipunan.

Repertwa- ay nangangahulugan ng mga wika o mga varayt ing wika at

ginagamit ng isang indibidwal.

Mga Faktor – Panlipunan

1. Ang mga kalahok-kung sino ang nagsasalita o kinakausap.
2. Ang lugar at Tagpuan
3. Ang Paksa- tumutukoy kung ano ang pinag-uusapan.
4. Ang Fanksyon o Layunin
Gawain 1.

Pangalan:___________________ Petsa:___________________

Taon at kurso:_______________________

Intrusksyon: Ayusin sa tamang pagkakaugnay-ugnay ang mga salita sa

sumusunod na mga bilang. Ipaliwanag ang dahilan ng ginawang pagbabago.

Hal:Kinain ng isda ang matabang pusa.

Sagot: Kinain ng matabang pusa ang isda.

[Link] estudyante mahalaga sa mga kompyuter.

_______________________________________________________________
_______________________________________________________________

[Link] Isang Linggo may sa loob pitong araw.

[Link]-IIT ang Iligan City sa matatagpuan.

[Link] Virgilio Garcillano ang nagtatanong sino kung si.

________________________________________________________________
________________________________________________________________

[Link] Pilipinas pagdating maligayang.

6
 Gawain 2.

Pangalan:___________________ Petsa:___________________

Taon at kurso:_______________________

Intrusksyon: Piliin ang tamang sagot sa loob ng parentesis.

[Link] wika ay isang (tuntunin,sistema,Gawain).

2.(Arbitraryo, Tiyak, Pinagaralan) ang mga simbolo sa bawat wika.

[Link] ng wika ang pinagsama-samang (salita,ispeling,tunog).

[Link] dumarami,nadaragdagan o umuunlad ang vokabularyo ng isang

wika,ang wikang ito ay buhay at (dinamiko,natatangi,ekstink).

[Link] wikang ginagamit ng isang particular na grupo ng mga tao na may

magkakatulad na katangian ay tinatawag na (idyolek,dayalek,sosyolek).

[Link] ng (kultura, pag-aaral, panitikan) ng isang lahi ang wikang

ginagamit ng mga taong bahagi ng lahingito.

[Link] ang wika sa ( tungkulin, transmisyon, propesyon) ng mga

impormasyon.

[Link] sa wika ang pagkakaroon ng ( buhay, dayalek, gramatikalistraktyur).

[Link] wika ay ginagamit para sa ( instrument, komunikasyon, menahe) ng mga

tao.

[Link] isang sistema, ang wika ay may konsistensi o may sinusunod na

( pattern, disenyo, tugkulin).

7
8