FilBas a.

Paggamit ng nakalarawang representasyon 2 Uri ng Paglalarawan

- Larawan, guhit, dayagram, tsart, timeline
elli ୨ৎ b. Pagbibigay-diin sa mahahalagang salita sa 1. Subhetibo
teksto - Piksyon
Tekstong Impormatibo - Nkadiin, nakalihis, nakasalungguhit, o - Ang manunulat ay maglalarawan nang
nalagyan ng panipi upang higit na madaling napakalinaw at halos madam na ng
- Latin “infomare” (hulma) makita o mapansin ang mga salitang mambabasa
- Di-piksyon at nag bibigay ng impormasyon binibigyang-diin - Nakabatay lamang sa mayamang
- Nagpapaliwanag ng malinaw at walang imahinasyon at hind isa isang katotohanan
pagkikiling c. Pagsulat ng talasanggunian
- Hindi naka base sa sariling opinion - Karaniwang inilalagay ng mga manunulat 2. Obhetibo
ang mga aklat, kagamitan, at iba pang - Di piksyon , may pinagbabatyang
Karaniwang nakikita sa: balita, magasin, textbook, katotohanan sa totoong buhay
Sangguniang ginamit upang mabigyang diin
encyclopedia
ang katotohanan
2 Uri ng Paglalarawan
Halimbawang mga paksa: hayop, isports, agham,
3 Uri ng Tekstong Impormatibo
siyensya, kasaysayan, paglalakbay, heyograpiya, 1. Karaniwan
panahon, atbp 1. Paglalahad ng Totoong Pangyayari o 2. Masining
Kasasayan
Elemento ng Tekstong Impormatibo Kohesyong Gramatikal
- Inilalahad ang mga totoong pangyayaring
1. Layunin ng May-akda naganap sa isang panahaon o pagkakataon 1. Reperensiya
- Maaaring magkakaiba ang layunin ng mga - Karaniwang sinisimulan sa isang mabisang
may-akda sa pagsusulat panimula o introduksyon - Paggamit ng mga salitang maaaring
- Pagbibigay o paglalahad ng impormasyon - Mababasa rito ang mga pinakamahalagang tumukoy o maging reperensiya ng paksang
impormasyon at sinusundan ng iba pang pinag-uusapan sa pangungusap.
Mga maaring layunin: detalyeng nasa bahagi namn ng katawan, at Mga uri:
karaniwang nagtatapos sa isang
 Magpalawak ng kaalaman ukol sa isang kongklusyon a. Anapora
paksa - Kung kailangang bumalik sa tekst
 Maunawaan ang mga pangyayaring mahirap upang malaman kung ano o sino
2. Pag-uulat Pang-impormasyon
ang tinutukoy.
ipaliwanag - Nakalahad ang mhahalagang kaalaman o
- Ex. Aso ang gusto kong alagaan. Ito
 Matuto ng maraming bagay ukol sa ating impormasyon tungkol sa mga bagay kasi ay maaaring maging mabuting
mundo - Nangangailangan ng masusing pananaliksik kaibigan
 Magsaliksik at mailahad sapagkat ang mga impormasyon ay
naglalahad ng katotohanan ukol sa paksa b. Katapora
2. Pangunahing Ideya - Hindi dapatsamahan ng personal na - Kung nauna ang panghalip at
- Organizational markers sa nakatutulong pananaw o opinion ng manunulat malalaman lang kung sino o ano
upang agad makita at malaman ng ang tinutukoy kapag ipinagpatuloy
mambabasa ang pangunahing ideya 3. Pagpapaliwanag ang pagbabasa sa teksto.
- Nagbibigay paliwanag kung paano o bakit - Ex. Siya ang nagbigay sa akin ng
3. Pantulong na kaisipan naganap ang isang bagay o pangyayari inspirasyong bumangon sa umaga
- Mga detalyeng nilalagay upang makatulong - Layunin – maakakita kung paano at masiglang umuwi sa gabi. Siya si
mabuo sa isipan ng manbabasa ang Bella, ang bunso kong kapatid na
humahantong ang paksa sa ganitong
mag-iisang taon pa lamang.
pangunahing ideyang nais matanim o kalagayan
maiwan
1. Substitusyon (Substitution)
Tekstong Deskriptibo - Paggamit ng ibang salitang ipapalit sa halip
4. Estilo o Kagamitan na muling ulitin ang salita.
- Maktutulong sa mga mag-aaral na - Biswal na konsepto
- Ex. Nawala ko ang aklat mo. Ibibili na lang
magkakaroon ng mas malawak nap ag - Paglikha ng larawan kita ng bago.
unawa sa binabasang tekstong impormatibo - Pang uri, pang abay, pangngalan, pandiwa
- Nakikita, naaamy, naririnig, nalalasahan, 2. Ellipsis
Magbigay diin sa mga mahahalagang nahahawakan - APA 6th, et al.
bahagi tulad ng: - Tayutay - Zero substitution.
- May binabawas na bahagi ng pangungusap.
 - Inaasahang maiintindihan o magiging 2. Glittering Generalities 4. Pagbuo at pagpapahayag ng kongklusyon.
malinaw pa rin sa mambabasa ang - Ito ay ang maganda at nakasisilaw na 5. Mapaniwala ang mambabasa na ang
pangugusap dahil makatutulong ang unang pahayag ukol sa isang produktong kongklusyon ay mula sa napagkasunduang
pahayag para makatukoy ang nais tumutugon sa mga paniniwala at katunayan.
ipahiwatig ng nawalang salita. pagpapahalaga ng mambabasa. 6. Magkaroon ng tiwala sa sarili.
- Ex. Bumili si Gina ng apat na aklat at si Rina
nama’y tatlo. 3. Transfer Hakbang sa Pagsulat
- Ang paggamit ng isang sikat na 1. Piliin ang iyong posisyon.
3. Pang-ugnay personalidad upang mailipat sa isang 2. Pag-aralan ang iyong mga mambabasa.
- Paggamit ng pang-ugnay (pangatnig). produkto o tao ang kasikatan. 3. Saliksikin ang iyong paksa.
- Relasyon sa pagitan ng pag-uugnay. 4. Buuin mo ang iyong teksto.
- Ex. Habang, o, at, datapwat.
4. Testimonial Estrahiya sa Pagsulat
- Kapagng ang isang sikat na peronalidad ay - May personal na karanasan.
4. Kohesiyong Leksikal tuwirang nag eendorso ng isang tao o - May humor o kakatawan.
- Mabibisang salitang ginagamit sa teksto produkto. - May katotohanan at estradistika.
upang magkaroon ito ng kohesyon. - Sumasagot sa argumento.
Mga uri: - May hamon.
5. Plain Folks - May panimula, katawan, at kongklusyon
a. Reiterasyon - Karaniwan itong ginagamit sa kampanya o
- Kung ang ginagawa o sinasabi ay komersyal kung saan ang mga kilala o
nauulit nang ilang beses. tanyag na tao ay pinalalabas na ordinaryong Tekstong Naratibo
- Uri: taong nanghihikayat sa boto, produkto o
1) Pag-uulit (Repetisyon) serbisyo. - Pagsasalaysay o pagkukuwento ng mga
2) Pag-iisa-isa pangyayari sa tao, bagay, o lugar.
3) Pagbibigay-kahulugan - Sunod-sunod (simula-wakas, o sulyap-pabalik).
6. Card Stacking - Magsalaysay ng pangyayari (manlibang, mang-
- Ipinakikita nito ang lahat ng magagandang aliw).
b. Kolokasyon katangian ng isang produkto ngunit hindi - Nagtatanglay ng mabuting asal o aral.
- Mga salitang karaniwang binabanggit ang hindi magandang - Piksyon at di-piksyon.
nagagamit nang magkapareha o katangian.
may kaugnayan sa isa’t isa kaya’t Elemento:
kapag nabanggit ang isa ay naiisip
din ang isa. 7. Bandwagon 1. Tauhan
- Maaaring magkapareha o - Panghihikayat kung saan hinihimok ang - Magpapakilos (aktor/aktres).
magkasalungat. lahat na gamitin ang isag produkto o sumali - Ayon sa pangangailangan.
- Ex. Nanay-tatay, puti-itim, hilaga-timog, sa isang pangkat dahil ang lahat ay sumali
mayaman-mahirap. na. Karaniwang tauhan:

Tekstong Persweysib A. Pangunahing Tauhan

Paraan ng Pag hihikayat :  Bida, sa kanila umiikot ang mga pangyayari
- Panghihikayat (masusing gawain). sa kwento mula simula hanggang
1. Ethos katapusan.
- Produkto o kandidato.
- Kredibilidad  Ang kanyang mga katangian ay ibinabatay
- Nakapupukaw ng atensiyon.
- Malawak na kaalaman at karanasan. sa tungkulin o papel na kanyang
- Manghikayat o mangumbinsi.
2. Pathos gagampanan sa kabuuan ng akda.
- Mabago ang isip ng mambabasa.
- Emosyon at damdamin B. Katunggaling Tauhan
- Punto ng manunulat (posisyon o ineendorso).
- Ex. Jollibee commercial  Kontrabida, sumasalungat o kalaban ng
- Subhetibong tono (malayang pagpapahayag).
3. Logos pangunahing tauhan.
- Paniniwala at pagkiling (personal na opinyon).
- Lohika  Mahalaga ang papel ng tauhang ito
- Punto at pananaw (Impormasyon at datos). sapagkat sa mga tunggaliang nangyayari sa
Propaganda Devices: pagitan nila, nabubuhay ang mga
Elemento ng Pagbuo pangyayari sa kuwento at higit na
1. Name Calling 1. Pagbuo ng makatotohanang kaisipan. napatitingkad ang mga katangian ng
- Ito ay pagbibigay ng hindi magandang 2. Pagtukoy ng damdamin at saloobin na may pangunahing tauhan.
taguri sa isang produkto o katunggaling kaugnayan sa interes ng mga mambabasa. C. Kasamang Tauhan
politico upang hindi tangkilikin. 3. Pagkakasunod-sunod ng mga kaisipang may  Karaniwang kasama o kasangga ng
katotohanan at damdamin. pangunahing tauhan.
  Tungkulin niyang sumuporta, magsilbing - Kausap ang mambabasa. C. Ikatlong talata: Ebidensyang susuporta sa
hingahan, o kapalagayang-loob ng - Ka, ikaw, po. posisyon. Maaaring magdagdag ng talata
pangunahing tauhan. 3. Ikatlong Panauhan kung maraming ebidensya.
D. Ang May-akda - Walang kaugnayan sa tauhan. D. Ikaapat na talata: Counter Argument.
 Laging kasama ng pangunahing tauhan sa - Siya, niya, pangalan ng tauhan. Asahan mong mayroong ibang mambabasa
kabuuan ng akda. 4. Kombinasyong Pananaw o Paningin na hindi sasang-ayon sa iyong argumento o
 Ang namamayani lamang ay ang kilos at - Pinaghalong mga pananaw kaya ilahad dito ang iyong mga lohikal na
tinig tauhan, sa likod ay laging - Karaniwang nakikita sa isang nobela dahilan kung bakit iyon ang iyong posisyon.
nakasubaybay ang kamalayan ng E. Ikalimang talata: Unang kongklusyon na
makapangyarihang awtor. Tekstong Argumentatibo lalagom sa iyong sinulat
F. Ikaanim na talata: Ikalawang konklusyon na
- Diskursong naglalayong mapatunayan ang sasagot sa tanong na “E ano ngayon kung
katotohanang ipinapahayag at pinaniniwalaan yan ang iyong posisyon?”
nang mapabatid ito o salba. G. Isulat sa draft ng iyong tekstong
- Pakkipagtalo o argumentasyon. argumentatibo.
- Paglalatag ng matibay na ebidensya. H. Basahin muli ang isinulat upang maiwasto
- Kahingian. ang mga pagkakamali sa wika at mekaniks.
- Naghihikayat (hindi namimilit) Muling isulat ang iyong teksto taglay ang
2 uri ng tauhan (E.M. Forster):
anumang pagwawasto. Ito ang magiging pinal na
Argumentatibo vs Persweysib kopya
a. Tauhang Bilog (Round)
 May multidimensional o maraming saklaw
ang personalidad. Argumentatibo Persweysib
 Nagbabago ang kanyang pananaw, Tekstong Prosidyural
katangian, at damdamin ayon sa - Paglalahad ng impormasyon o panuto.
pangangailangan. Pangungumbinsi batay Pangungumbinsi batay sa - Sinasagot ang tanong na “paano?”
sa datos o impormasyon. opinyon. - Pagsasagawa ng tiyak na bagay.
b. Tauhang Lapad (Flat) - Ex. Recipe, eksperimento, pagbuo,
 Tauhang nagtataglay ng iisa o dadalawang pagkukumpuni, patakaran, paalala, manwal,
katangiang madaling matukoy o predictable. Nanghihikayat sa paggamit.
 Madaling mahulaan at maiugnay sa kanyang pamamagitan ng - Nagbibigay ng sunod-sunod na direksyon o
katauhan ang kanyang mga ikinikilos at Nanghihikayat dahil sa impormasyon.
pagpukaw ng emosyon ng
maituturing na sterotype. merito ng mga - Matagumpay na maisagawa.
mambabasa at pagpokus
ebidensya. - Ligtas, episyente, angkop.
sa kredibilidad ng may-
akda.
E. Tagpuan at Panahon Nilalaman:
- Lugar kung saan naganap ang mga
pangyayari sa akda, panahon, at Obhetibo Subhetibo 1. Layunin
damdaming umiiral. - Target awtput, kalabasan, paglalarawan sa
tiyak na katangian.
Logos Ethos, Pathos
F. Banghay
- Pagkakasunod-sunod. 2. Kagamitan
- Simula, tunggalian (tao vs tao, tao vs - Bagay o kasangkapang kailangan sa
kalikasan, tao vs sarili, tao vs lipunan), saglit pagbuo.
na kasiglahan, kasukdulan, kakalasan (tulay Hakbang sa Pagsulat: - Mainam ang may sukat.
sa matinding damdamin sa wakas), wakas.
1. Pumili ng paksang isusulat na angkop para sa
G. Paksa o Tema tekstong argumentatibo. 3. Metodo
- Sentral na ideya. 2. Itanong sa sarili kung ano ang panig na nais - Serye ng mga sunod-sunod na hakbang.
- Pagpapalutang sa mensahe. mong panindigan at ano ang mga dahilan mo sa
- Pagpapahalaga o aral. pagpanig dito. 4. Ebalwasyon
3. Mangalap ng ebidensya. Ito ay ang mga - Pagsukat sa tagumpay.
Iba’t Ibang Pananaw o Punto De Vista impormasyon o datos na susuporta sa iyong
posisyon. Uri ng Tekstong Prosidyural:
1. Unang Panauhan 4. Gumawa ng burador (draft).
- Isa sa mga tauhan ang magsasalaysay. A. Unang talata: Panimula 1. Recipes
2. Ikalawang Panauhan B. Ikalawang talata: Kaligiran - Paraan ng pagluluto.
- Di gaanong ginagamit.
2. Panuto
- Paggawa o paglikha ng isang bagay.

3. Patakaran
- Gabay na dapat sundin.

4. Manwal
Paggamit, pagpapagana, o pagpapatakbo ng isang
bagay

5. Eksperimento
Ginagamit sa agham at medisina

Mga Katangian ng Maayos na Pagsulat

1. Kaugnayan
- Pokus, magkakaugnay na ideya, sunod-
sunod.
2. Kalinawan
- Mauunawaan, hindi paligoy-ligoy.
3. Bisa
Layunin, kabuluhan