FILIPINO 4

GAWAING PAGKATUTO 7
Kwarter 3

1
Filipino – Baitang 4
Kwarter 3 – Gawaing Pagkatuto 7:

Isinasaad sa Batas Republika 8293, seksyon 176 na Hindi maaaring magkaroon ng

karapatang-sipi sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan
muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung
ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan
ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda ( kuwento, seleksyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name,
tatak o trademark ,palabas sa telebisyon, pelikula , atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay
nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang
makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala
at mga may-akda ang karapatang –aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito
ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anumang parte ng materyal na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang
paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon

Tagapamanihala ng mga Paaralan: Nympha D. Guemo

Kawaksing Tagapamanihala ng mga Paaralan: Maria Flora T. Pandes

Manunulat: Kristine Maryjoy C. Anda

Tagasuri: Sofio V. Rieza
Tagasuri ng Nilalaman: Elisa E. Rieza

Gumuhit ng Larawan: Anele E. Abanto

2
 Aralin 1

Pangalan: _______________ Baitang: __________________

Seksiyon: ________________ Petsa: ___________________

Panimulang Konsepto
Kumusta?
Malapit na nating matapos ang Ikatlong Kwarter. Nasa ikapitong
lingo na tayo. Alam kong madami ka ng kaalamang natutuhan sa mga
nagdaang lingo at kayang kaya mo nang gamitin ng wasto ang mga
pangatnig.
Handa ka na ba? Halika, simulan na natin.

Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit nang wasto at angkop ang pangatnig
 o,ni, maging, man, kung, kapag, pag, atbp.,
 ngunit, subalit, atbp.,
 dahil sa, sapagkat, atbp.,
 sa wakas, atbp.
 kung gayon, atbp.,
 daw, raw, atbp.,
 kung sino, kung ano, siya rin atbp.
-F4WG-IIIh-11-

Panimulang Gawain
Panuto: Tukuyin at bilugan ang pangatnig na ginamit sa pangungusap.

3
 1. Nagsisikap ang mga Pilipino upang malutas ang mga suliranin.
2. Nagdeklara ng lockdown si Pangulong Rodrigo Duterte dahil sa
banta ng Covid-19.
3. Maraming Filipino ang mga namatay dahil sa Covid-19.
4. DOLE muling itutuloy ang financial aid para sa ilang
manggagawang nawalan ng trabaho dahil sa pandemya.
5. Ipinasara ni Pangulong Rodrigo Duterte ang TV Station na ABS-
CBN.

Pagsusuri at Abstraksiyon

Ang pangatnig ay sangkap o bahagi ng pananalitang nag-uugnay ng

mga salitang, parirala, sugnay, o pangungusap. Ang pangatnig ay
karaniwang ginagamit upang gawing malinaw o mayaman ang diwa ng
pangungusap.
Ang pangatnig na, at, man, o, ni ay nag-uugnay ng mga salita sa
kapwa salita.
Halimbawa: mabait at masipag
bago man o luma
ikaw o siya
ni ako, ni ikaw
Ang nang ay nag-uugnay ng parirala at sugnay.
Halimbawa: Naglalaba siya nang biglang umulan.
kapag, kung, pag- Iniuugnay nito ang isang kaisipan sa isa pang
kaisipan may hinhinging kondisyon ang pagiging ganap.
Halimbawa: Sasama ako sa iyo kapag hindi uulan.
Pinag-uugnay ng habang, samantala ang dalawang kilos o
pangyayari na naganap sa magkasabay na panahon.
Halimbawa: Ang sanggol ay natutulog habang ang ina ay umaawit.

4
 Pinag-uugnay ang sanhi o dahilan sa pangyayari o ikinilos ng mga
salitang dahil, sapagkat, kasi, kaya.
Halimbawa: Masaya siya dahil dumating ang kaniyang kaibigan sa
kaniyang party.
Ang ngunit/subalit/datapuwat ay pinag-uugnay ang dalawang
kaisipang magkasalungat.
Halimbawa: Sinabi kong matulog na siya subalit naglalaro pa siya.
Pinag-uugnay ng upang, para, ang bunga o kalalabasan ng isang
kilos.
Halimbawa: Mag- ehersisyo ka para ka lumakas.
Panuto: Bilugan ang pangatnig na angkop sa diwa ng
pangungusap.
1. Mag-aaral ka ba (at, o, pero) manonood ng telebisyon?
2. Gustong-gusto kong bumili (ngunit, o, at) ayaw naman akong
bigyan ng pera ni Nanay.
3. Ang trabaho mo ay mag-alaga ng aking mga aso (o, at, ngunit)
magdilig ng mga halaman.
4. Tayo ba’y sasakay ng bus (at, o,pero) magtataksi?
5. Patuloy na sumikat si Kathryn Bernado kasi mahusay siyang
umarte (o, at, ngunit) mabait sa mga tagahanga.

Panuto: Gamitin ang pangatnig sa pangungusap. Piliin sa loob ng

kahon.

pero at dahil
ngunit o

1. Ang mga guro ______________ mga kamag-aral niya ay

kanyang inaanyayahan.
2. Mahilig siyang umawit _____________ wala naman siya sa
tono.
3. Mapera ka nga _________________ wala ka naman kaibigan.

5
 4. Ang isa niyang kapatid ay hindi nakarating
__________________ maysakit.
5. Maaaring pansit ____________ spaghetti ang dalhin ko. Alin

ang gusto ninyo?

Paglalapat
Panuto: Punan ng angkop na pangatnig. Isulat sa patlang ang sag

1. Magkakaroon ka ng mga mabuting kaibigan

______________________ marunong kang makipagkapwa.
2. Uunlad ang bayan ________________ ang pinuno ay tapat
_______________ maaasahan sa kanyang paglilingkod.
3. Mabuti na ang handa tayo _________________ hindi tayo
magsisi.
4. Mahirap ang maging lider ___________________ ikaw ang unang
dapat maglingkod ________ magpakita ng magandang
halimbawa.
5. Si Kezia ay sobrang ganda _________________ suplada.

Panuto: Buuin ang talata. Lagyan ng tamang pangatnig ang puwang.

Pumili ng sagot mula sa kahon.

subalit kaya palibhasa’y pati

dahil maging sapagkat at

Ang buong paaralan ay nagkaroon ng paligsahan sa kalinisan.

Ang mga guro ____________ mga mag-aaral ay nagsipaglinis ng kani-

6
kanilang silid ______________ nais nilang manalo sa paligsahan. Ang
mga kawani ___________ ang mga dyanitor ay kasali sa paligsahang
ito. Maraming mga bata ang nahuling nagsisipagtapon ng papel sa silid-
aralan _______________ sila’y napagalitan ng guro.
_________________ sino ka man ay kinakailangang tumulong sa
kalinisan. _________________ laki sa layaw may mga batang hindi
marunong maglinis, _________________ napipilitan silang
makipagtulungan. _______________ sa kanilang pagsisikap ay naging
malinis ang paaralan.

Panuto: Gumamit ng hindi bababa sa limang pangatnig sa pagbuo ng

isang talatang nagsasalaysay ng iyong kuwento nang minsang
nakagawa ka ng pagkakamali na nagsisi at humingi ng tawad. Isulat ang
talata sa ibaba. Bilugan ang lahat ng pangatnig na ginamit mo.

7
Gawain 1 Gawain 2 Gawain 3

1. upang 1. o 1. at
2. dahil 2. ngunit 2. pero
3. dahil 3. at 3. ngunit
4. para, dahil 4. o 4. dahil
5. na 5. at 5. o

Gawain 4 Gawain 5

1. kung 1. pati
2. kung, at 2. sapagkat
3. upang 3. at
4. dahil, at 4. kaya
5. datapwat 5. maging

Sanggunian:
Mga Aklat

Hiyas sa Wika Batayang Aklat sa Wika Ikaapat na Baitang Binagong Edisyon 2010 ISBN 978-971-
0422-95-1 Lydia P. Lalunio, Ph.D, Francisca G. Ril,

Baybayin Paglalayag sa Wika at Pagbasa Batayan at Sanayang Aklat sa Filipino Baitang 4 ISBN 978-
971-23-7022-9. Raquel Sison-Buban, Maria Wevenia Ricochermoso.

8
Filipino sa Nagbabagong Panahon Bagong Edisyon 2003 ISBN 971-522-567-5 Conception T. Garcia,
Evangeline D. Tamaca.

Aralin 2

Pangalan: _______________ Baitang: __________________

Seksiyon: ________________ Petsa: ___________________

Panimulang Konsepto
Sa araling ito, inaasahang matutuhan ninyo ang pagpakita
ng pag-unawa sa pinanood sa pamamagitan ng pagbibigay ng ibang
pagwawakas ayon sa sariling saloobin o paniniwala.

Kasanayang Pampagkatuto
Naipapakita ang pag-unawa sa pinanood sa pamamagitan ng
pagbibigay ng ibang pagwawakas ayon sa sariling saloobin o
paniniwala.
F4PD-IIIh-7.2

Panimulang Gawain
Panuto: Panoorin ang kaganapan ng kuwentong Ang Mayabang na
Pagong. Hanapin sa link na ito,
[Link]
A. Sagutin ang sumusunod na tanong tungkol sa kuwento.
1. Ano-anong katangian ni Bongbong Pagong ang hindi
nagugustuhan ng ibang mga hayop?

9
 2. Paano siya pinaalalahanan ni Mang Karding Kambing? Bakit
kaya hindi niya pinansin ang paalalang ito?

3. Kung ikaw si Bongbong Pagong, ano ang gagawin mo kung

may magpapaalala sa iyong baguhin ang hindi magandang
ugali para sa ikabubuti mo?
4-5. Kung ikaw ang pagagawin ng wakas ng kuwento, paano mo
ito wawakasan? (2puntos)

Pagsusuri at Abstraksiyon

Naging malungkot ang wakas ng binasang kuwento dahil namatay

si Pagong nang hindi nabigyan ng pagkakataong magbago. Ikaw
ngayon ay magkakaroon ng pagkakataong ibahin ang magiging
kapalaran ng pagong sa pamamagitan ng pagbabago sa ilang
pangyayaring magreresulta sa isang naiibang wakas para sa kanya.
Punan ang kahon sa ibaba.

Pangyayari sa Binasa na binago ko at naging…….

_______________________
At hindi na napigilan ng _______________________
pagong ang kanyang _______________________
kahibangan. Sa kagustuhan _______________________
niyang makapagyabang sa _______________________
mga nilalang na nasa ibaba ay _______________________
ibinukas niya ang kanyang _______________________
bibig para masabi ang papuri _______________________
sa sarili. Kawawang Bongbong _______________________
Pagong, ang kanyang _______________________
kahambugan ay nagdala sa 10
_______________________
kanyang maagang kamatayan. _______________________
 Kaya’t ang naging bagong wakas ay……..
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Ang mga pangyayari ay karaniwang may simula, may katawan at wakas.
Ang mga nangyayari sa wakas ay bunga ng mga naunang pangyayari.
Kung minsan ang wakas ay nakatutuwa. Kung minsan ang wakas ay
malungkot.
Panuto: Bigyan ng sariling wakas ang kuwentong Ang Problema ni
Ditang Daga na mapapanood sa link na ito.
[Link] Gawin sa sagutang
papel.

Wakas
_________________________________________________________
_________________________________________________________
_________________________________________________________
________________

Paglalapat

11
 Panoorin ang video ng Cheche Bureche ng Bubble Gang. Pag-
isipan ang klase ng katusuhan ni Bureche. Ano ang naging kapalit
ng kanyang katusuhan?

Bubble Gang 05/27/2011 / Cheche Bureche

[Link]

 Umisip ng ibang wakas na maaaring magpabago sa masamang

ugali ni Bureche kay Cheche. Isulat ang inyong sagot sa sagutang
papel.

Panuto: Bigyan ng naiiba o sariling wakas ang pinanood na kuwento.

Isulat ang maikling pangyayari sa wakas na iyong ibibigay para sa
kuwentong napanood. Isulat sa patlang at ipaliwanag kung bakit ito ang
napili mong wakas. Gawin sa iyong sagutang papel.

Marka Pamantayan
5 Ang binuo ay napakahusay na naipakita ang pag-unawa sa
Napakahusay pinanood sa pamamagitan ng pagbibigay ng ibang pagwawakas
ayon sa sariling saloobin o paniniwala.

4 Ang binuo ay mahusay na naipakita ang pag-unawa sa pinanood

Mahusay sa pamamagitan ng pagbibigay ng ibang pagwawakas ayon sa
sariling saloobin o paniniwala.

3 Ang binuo ay katamtamang naipakita ang pag-unawa sa

Katamtaman pinanood sa pamamagitan ng pagbibigay ng ibang pagwawakas
ayon sa sariling saloobin o paniniwala.

2 Ang binuo ay di gaanong naipakita ang pag-unawa sa pinanood

Di gaanong sa pamamagitan ng pagbibigay ng ibang pagwawakas ayon sa
Mahusay sariling saloobin o paniniwala.

1 Ang binuo ay hindi naipapakita ang pag-unawa sa pinanood sa

Sadyang Di pamamagitan ng pagbibigay ng ibang pagwawakas ayon sa
Mahusay sariling saloobin o paniniwala.

Gawing gabay ang pamantayan sa ibaba para sa iyong mga

gagawin.

12
Sanggunian:

Mga Aklat

Baybayin Paglalayag sa Wika at Pagbasa Batayan at Sanayang Aklat sa Filipino

Baitang 4 ISBN 978-971-23-7022-9. Raquel Sison-Buban, Maria Wevenia
Ricochermoso.

Pinagyamang Pluma Baitang 4 (K to 12) Wika at Pagbasa para sa Elementarya

Karapatang-ari 2017 ng Phoenix Publishing House, Inc. at ni Alma M. Dayog

Internet: [Link]
Bubble Gang 05/27/2011 / Cheche Bureche
[Link]

13
 Aralin 3
Pangalan: _______________________Baitang: __________________
Seksiyon: _______________________Petsa: ___________________

Panimulang Konsepto
Dalawang Bahagi ng Pangungusap

 Simuno o Paksa- Bahaging pinag-uusapan sa pangungusap.

Nakikilala ito sa pamamagitan ng panandang si/sina para sa tao
ang/ang mga para sa bagay.
Maaari ring gamitin bilang simuno ang panghalip na inihahalili sa
pangngalan.
Halimbawa:
simuno
Kaibigan natin ang aklat.

simuno
Tayo ay magbasa at matuto.

 Panaguri- Bahaging nagsasabi ng tungkol sa simuno. Kapag ito

ay sumusunod sa simuno at matatagpuan sa hulihan ng
pangungusap, pinangungunahan ito ng panandang ay.
Halimbawa:
panaguri
Ang aklat ay iyong buklatin.

panaguri
Bisitahin natin ang aklatan.

14
 Kasanayang Pampagkatuto mula sa MELCs
Nagagamit nang wasto at angkop ang simuno at panag-uri sa
pangungusap. F4WG-IIIi-j-8

Panimulang Gawain
Panuto: Basahing mabuti ang mga pangungusap. Kilalanin kung ang
mga salitang may salungguhit ay simuno o panaguri. Isulat ang sagot
sa linya.
_______________ 1. Si Kelly ay may bagong aklat.

_______________ 2. Ito ay agad niyang binasa.

_______________ 3. Ang aklat ay tungkol sa pagluluto.

_______________ 4. Mahilig kasing magluto si Kelly.

_______________ 5. Ang mga resipe sa aklat ay nagustuhan ni Kelly.

Pagsusuri at Abstraksiyon

Basahing mabuti ang sumusunod na pangungusap. Ikahon ang paksa

o simuno ng bawat isa.

1. May bagong aklat si Dennise.

2. Ito ay tungkol sa magagandang lugar sa Pilipinas.
3. Nabasa niya rito ang tungkol sa Davao.
4. Ang mga dalampasigan ay isa sa mga dinarayo sa Davao.
5. Siyempre, nandiyan din ang suha at ang durian.

15
 A. Basahing mabuti ang mga pangungusap. Bilugan ang
panaguri sa bawat isa.
1. Ang Tagaytay ay isa ring magandang tanawin.

2. Ang malamig na klima ay nagugustuhan ng mga turista.

3. Ang Bulkang Taal ay dinarayo rin.

4. Maganda talaga ang ating bansa.

5. Pasyalan natin ang mga lugar na ito.

Paglalapat
Panuto: Dugtungan ang simuno o panag-uring nasa ibaba para
makabuo ng makabuluhang pangungusap.

1. Ang aklat ay _________________________________________.

2. Maraming impormasyon ________________________________.
3. Ako ________________________________________________.
4. Tayong lahat ay _______________________________________.
5. Ang bawat mag-aaral __________________________________.

Panuto: Isulat ang simuno at panaguri ng pangungusap sa

nakalaang patlang.

1. Nang dahil sa pandemya ay hindi pinapayagang lumabas ang mga

bata at matanda.

_______________________________________________________

2. Ang mga kilalang artista ay nagprotesta sa pagsasara ng ABS-

CBN.

_______________________________________________________

16
 3. Si Eddie Garcia ay tinaguriang “greatest Filipino actor of all time”
ay pumanaw sa edad na siyamnapu.
_______________________________________________________

4. Ang mga frontliners ay ang ating bagong bayani.

_______________________________________________________

5. Ang pagsunod sa health protocols ay paraan upang protektahan

ang sarili sa Covid-19 .

_______________________________________________________

Panuto: Gamitin ang angkop na simuno at panaguri na hinihiling sa

patlang sa ibaba na mahahanap sa loob ng kahon.

Maliwanag si Chona kami Ako

ang hangin sa probinsya

1. _________________________ ang buwan.

2. Mabait na bata ____________________.
3. Sariwa ____________ ___________________.
4. Nagtatawanan at nag- aawitan ____________________.
5. _______________ ay may kuwento.

Panuto: Gamitin ang mga sumusunod na salita sa pangungusap.

Salungguhitan ang simuno at ikahon ang panaguri. Gawin sa sagutang
papel.
1. sakit

2. bakuna

3. pandemya

4. mag-aaral

5. paaralan

17
 GAWAIN 1 GAWAIN 2

1. panaguri A. 1. May bagong aklat

2. simuno 2. sa Pilipinas
3. panaguri 3. sa Davao
4. simuno 4. Ang mga dalampasigan
5. simuno 5. ang suha at ang durian

B. 1. ay isa ring magandang tanawin

2. ay nagugustuhan ng mga turista
3. ay dinarayo rito
4. Maganda talaga
5. Pasyalan natin

GAWAIN 4 GAWAIN 5

1. S: Nang dahil sa pandemya 1. Maliwanag

P: ay hindi pinapayagang lumabas ang mga bata at 2. si Chona
matanda 3. ang hangin sa probinsya
2. S: Ang mga kilalang artista 4. kami
P: ay nagprotesta sa pagsasara ng ABS-CBN 5. Ako
3. S: Si Eddie Garcia
P: ay tinaguriang “greatest Filipino of all time” ay
namatay sae dad na siyamnapu
4. S: Ang mga frontliners
P: ay an gating bagong bayani.
5. S: Ang pagsunod sa health protocols
P: ay paraan upang protektahan ang sarili sa
Covid-19.

Sanggunian:

Mga Aklat

Baybayin Paglalayag sa Wika at Pagbasa Batayan at Sanayang Aklat sa Filipino Baitang 4 ISBN 978-
971-23-7022-9. Raquel Sison-Buban, Maria Wevenia Ricochermoso.

Pinagyamang Pluma Baitang 3 (K to 12) Wika at Pagbasa para sa Elementarya Karapatang-ari 2017
ng Phoenix Publishing House, Inc. at ni Alma M. Dayog

18
Para sa iba pang katanungan at katugunan, mangyaring sumulat o
tumawag:

Kagawaran ng Edukasyon Rehiyon V

Schools Division Office, Daet, Camarines Norte 4600
Landline: (054)440-1772, (054)440-4464
Email Address: [Link]@[Link].p

19
 Ang Mayabang na Pagong

Noong unang panahon ay may isang napakayabang at napakadaldal na pagong.

Iniiwasan siya ng maraming hayop dahil wala na siyang ginawa kundi ipagmayabang ang
kanyang mga katangian at ang pangarap niyang makalipad.

Isang araw ay kinausap siya ng pinakamatandang hayop sa gubat na si Mang Karding

Kambing “Bongbong Pagong, huwag mo sanang mamasamain ang sasabihin ko. Napapansin mo
sigurong iniiwasan ka ng ibang hayop dito sa gubat. Ito ay dahil sa kadaldalan at kayabangan
mo. Sana, bawas-bawasan mo ang kadaldalan mo at tanggapin mong hindi nakalilipad ang mga
pagong.”

Subalit hindi nakinig si Bongbong Pagong sa mga payo ni Mang Karding Kambing. Sa
halip na makisama sa mga kapwa niya hayop sa lupa ay sa mga gansa niya gusting makisalamuha
dahil gusto talaga niyang makalipad.

Minsa’y nakita niya ang isang gansang umiinom sa sapa . “Hoy! Kulasang Gansa, turuan
mo akong lumipad,’’ sabi niya sa inahing gansa.

Napatingin ang gansa kay Bongbong Pagong. Huli na para umiwas at dahil ayaw niyang
maabala sa pakikinig sa mga pagyayabang ng pagong ay sinabi niya ang ganito, “ Sa susunod na
lang, Bongbong Pagong. Kailangang makalikas ang aking kawan dahil parating na ang taglamig.’’
Subalit mapilit si Bongbong Pagong, “Hindi! Kailangan turuan mo ako. Gusto ko makalipad at
gusto ko’y ngayon na!’’ sabi niyang tila nananakot pa.

“Wala akong maitutulong sa iyo pero kung talagang mapilit ka, isasama kita sa aming
kawan. Tanungin natin ang iba pang gansa at baka may maitulong sala sa iyo,’’ mungkahi niya.

Sumama nga si Bongbong Pagong sa tirahan ng mga gansa at saka niya sinabi ang
pakay. “Mayroon bang makatutulong sa akin para makalipad? Gusto kong makalipad.”

Tumahimik ang lahat ng gansa. Alam kasi nilang imposible ang gusting mangyari ng
pagong dahil wala naman itong mga pakpak at sadyang sa lupa ito dapat tumira. Pero makulit
ang pagong at buo na ang kanyang pasiya. “Sige na, gusto kong lumipad,” pagpupumilit nito.

Si Totoy Gansa, ang pinakamatalino sa kawan, ang nakaisip ng solusyon. “Maaari kang
kumagat sa isang matibay at makapal na patpat. Iipitin ng tuka ng dalawa sa amin ang patpat
at saka ka ililipad,” sabi niya kay Bongbong Pagong. “Pero isang paalala, hindi ka dapat
magsalita habang nakakagat sa patpat. Kapag ginawa mo iyon, tiyak na mahuhulog ka at wala na
kaming magagawa roon,” dugtong pa niya.

“Magaling na plano iyan! Ako na ang magiging kauna-unahang pagong na makalilipad!”

ang tuwang-tuwang sabi ni Bongbong Pagong.

At ganoon nga ang nangyari. Sa paglipad ng dalawang gansa ay inipit ng kanilang mga
tuka ang patpat kung saan nakakagat ang mayabang na pagong. Nang magsimula siyang umangat
sa lupa ay tuwang tuwa siya. “Bongbong Pagong, tandaan mong hindi ka dapat magsalita,”
paalala ng pinakamatandang gansa.

Nang nasa itaas na sila ay hindi makapaniwala ang pagong sa kanyang nakita. Ang
nagtataasang puno ay nagmukhang maliit na laruan sa kanyang paningin. Gayundin ang mga
bahay. Ang mahabang ilog ay naging tila abuhing ahas.
20
 Ngunit ang lubos na nakaakit sa kaniyang paningin ay ang mga nilalang na nakatingin at
inaakala ng pagong na humahanga sa kanya.

“Alam kong hinahangaan nila ako dahil ako ang kauna-unahang pagong na nakalipad. Ha!
Dapat lang nila akong hangaan dahil ako ang pinakamatalino at pinakamagaling na pagong sa
buong mundo!” sabi ni Bongbong Pagong sa sarili.

At hindi na napigilan ng pagong ang kanyang kahibangan. Sa kagustuhan niyang

makapagyabang sa mga nilalang na nasa ibaba ay ibinukas niya ang kanyang bibig para masabi ang
papuri sa sarili. Kawawang Bongbong Pagong, ang kanyang kahambugan ay nagdala sa kanya sa
maagang kamatayan.

Ang Problema ni Ditang Daga

Isang araw, nakita ni Ditang Daga ang mag-asawang sina Mang Dino at Aling Lita na may dalang isang bagay na
nakabalot sa kulay dilaw na supot. “Mukhang pagkain yata ang dala nila,” ang sabi ng matakaw na daga. Pero laking gulat at
takot niya nang Makita ang laman ng supot!

Panghuli ng daga! May dala silang panghuli ng daga! Ang takot na takot niyang sigaw. Pinuntahan niya agad ang
kaibigan na manok. “Minang Manok, tulungan mo ako, may inilagay na panghuli ng daga sa bahay sina Mang Dino at Aling
Lita. Baka mahuli ako o ang aking mga anak,” ang pakiusap ni Ditang Daga.

“Sori, Ditang Daga, busy ako eh,” ang sabi ni Minang Manok habang tumutuka ng pagkaing bigas. “Ipagdarasal
na lang kita” ang dugtong pa niya.

Nag-aalalang nagpunta muli si Ditang Daga kay Bertong Biik. “Bertong Biik, tulungan mo ako. May inilagay na
panghuli ng daga si Mang Dino sa bahay. Baka mahuli ako o ang mga anak ko,” ang pakiusap ng daga.

Ni hindi siya tiningnan ni Bertong Biik. Nagpatuloy lang ito sa pagkain. “Alam mo, Ditang Daga, wala akong
maitutulong sa’yo,” ang sabi niya. “Nakikita mo namang alagang- alaga ako ni Mang Dino. Tingnan mo ang palangganang
ito, punumpuno ng pagkain, hindi ba?”

Hindi na malaman ni Ditang Daga ang gagawin. Naisip niya si Kikong Baka. Baka may maitulong sa kanya.
“Kikong Baka, tulong! Tulungan mo ako! Naglalagay ng panghuli ng daga si Mang Dino sa loob ng bahay. Baka mahuli
kami ng mga anak ko,” pagmamakaawa muli ni Ditang Daga.

Tumingin lang sa kanya si Kikong Baka, habang patuloy sa pagnguya ng damo. “Sori, Ditang Daga, hindi kita
matutulungan sa problema mo,” ang sabi habang ngumunguya. “Maayos at tahimik ang buhay ko rito, wala akong
magagawa para sa’yo,” ang sabi pa.

Lungkot na Lungkot si Ditang Daga. Wala ni isa sa mga kaibigan niya ang tumulong sa kanya.

Kinagabihan, tumunog ang panghuli ng daga. May nahuli! Dali- dali itong pinuntahan ni Aling Lita. Ngunit dahil
sa dilim, hindi niya napansing sa halip na daga, isang makamandag na ahas pala ang nahuli. Naipit nito ang buntot ng
ahas! Paglapit ni Aling Lita ay agad siyang tinuklaw ng ahas.

Dinala agad ni Mang Dina ang asawa sa doktor. Ngunit makamandag ang ahas. Hindi gumaling si Aling Lita. Sa
halip nagkalagnat siya ng mataas Hinuli ni Mang Dino si Minang Manok at ginawang tinola para makahigop ang asawa.

Hindi pa rin gumaling si Aling Lita kaya nagpuntahan ang mga kaibigan at kamag-anak nila para tumulong sa
mag-asawa. Para may maipakain sa mg bisita ay kinatay ni Mang Dino si Bertong Biik.

Subalit tuluyan nang hindi gumaling at yumao si Aling Lita dahil sa kamandag ng ahas. Maraming tao ang
dumamay at nakipaglibing kaya si Kikong Baka naman ang kinatay para may maipakain sa maga bisita.

Sa huli, tanging si Ditang Daga at ang kanyang mga anak na lang ang natira. Malungkot na malungkot siya sa
nangyari sa kanyang mga kaibigan. Sayang, kung nagtulungan lang sana sila sa naging problema noong una, hindi sana
naging malungkot ang wakas nito.

21