11

Piling Larang Akademik

Modyul 4:

LEARNER’S PACKET
Filipino sa Piling
( Akademik )
Katitikan ng Pulong

JENNIFER V. MARANGI
TAYTAY SENIOR HIGH SCHOOL

1
 Alamin

Bahagi na ng kahit na anong propesyon ang pagkakaroon ng organisasyon. Ang

bawat organisayon ay may pangangailangan na magkaroon ng pulong ito ay upang
mapag-usapan ang mga mahahalagang bagay o pangyayari.

Sa sinumang bahagi ng isang organisasyon o kompanya, ang pag-upo sa pulong ay

bahagi ng pakikiisa hindi lamang sa usapin ng pakikipag-ugnayan, maging sa
pakikisangkot sa iba’t ibang mga usapin ng mga katrabaho at ng misong
organisasyon o kompanya. Mahalagang matutunan kung paano sasalaain ang lahat
ng mga pinag-usapan sa isang maikli at malinaw na paraan.

Sa ganitong pagtingin, mauunawang mabigat ang kahalagahan at responsibilidad

ng gumagawa ng katitikan sapagkat nasa kaniyang atentibong pakikinig at pagsulat
ang muling pag-uulat ng esensya ng anumang pulong: ginawang mga desisyon, mga
gagawing plano, at pagtiyak sa mga aksyon na nabuo. Sa pamamagitan ng isang
mahusay na pagsulat ng katitikan ng pulong, magsisilbi itong pormal na rekord sa
pulong na ginawa ng mga dumalong indibidwal, at impormatibong dokumento sa
mga hindi nakadalo.

Ang modyul na ito ay sadyang binuo para sa iyo upang maunawaan at malaman
kung paano gumawa ng katitikan ng puong at matamo pinakamahalagang
kasanayan sa pampagkatuto na:

Natutukoy ang mahahalagang impormasyon sa isang pulong upang makabuo

ng sintesis sa napag-usapan. CS_FA11/12PN-J-Oj-1-92
Pagkatapos ng mga gawain ay inaasahang makamit mo ang mga sumusunod na
layunin:
1. Natutukoy ang mahahalagang impormasyong napakinggan
upang makabuo ng katitikan ng pulong.
2. Naisasagawa nang mataman ang mga hakbang sa pagsusulat
ng mga piniling akademikong sulatin.
3. Nakasusulat ng isang katitikan ng pulong batay sa inilaang
sitwasyon.

2
 Subukin

Basahin ang mga kasunod na pahayag at tukuyin ang salita o konseptong

inilalarawan ng bawat isa. Piliin ang titik ng tamang sagot.

1. May mga mahahalagang bahagi ang katitikan ng pulong ito ay ang :

a. Introduksiyon, Katawan, Konklusyon, Pagpapalawig, Kasunduan
b. Unahan , Gitna, Wakas, Lagda, Kalahok
c. Heading, Kalahok, Pagtatapos, Iskedyul ng Susunod na Pulong, Lagda
2. Ito ay isang napakahalagang dokumentong nagtatala ng diskusyon at
desisyon sa isang pagpupulong.
a. Adyenda
b. Posisyong Papel
c. Katitikan ng Pulong
3. Itinatala sa bahaging ito kung kalian at saan gaganapin ang susunod na
pagpupulong.
a. Iskedyul ng susunod na pagpupulong
b. Action Items o Usaping Napagkasunduan
c. Heading
4. Dito sa bahaging ito nakalagay ang mahahalagang tala hinggil sa paksang
tinalakay, maging ang mga hindi natapos o nagawang proyekto ng
nagdaang pulong.
a. Iskedyul ng susunod na pagpupulong
b. Action Items o Usaping Napagkasunduan
c. Heading
5. Siya ang madalas na nagsisilbing tagasulat ng katitikan ng pulong.
a. Presiding Officer
b. Kalihim
c. Ingat Yaman

3
 Balikan

Sagutan ang grapikong pantulong sa ibaba.

ADYENDA

Mga Dapat Tandaan

sa Pagsulat ng
Adyenda

Mga Tala para sa Guro

Tandaan : Tiyaking nauunawaan at masunod ng mga mag-aaral ang

mga panuto sa pagsasagot. Makatutulonh kung basahin munang
mabuti ng mga mag-aaral ang lahat ng bahagi at panuto bago ito
simulant. Ipinaaalala rin ng guro ang pagpapahalaga sa katapatan
sa pagsasagot at pagwawasto nito.

4
 Tuklasin

Sa abot ng iyong makakaya, tugunan ang mga sumusunod na katanungan.

1. Bakit mahalaga ang pagpupulong o pag-uusap-usap ng bawat grupo o

organisasyon?
2. Sa iyong palagay, paano kaya malalaman ang pinag-usapan sa pulong ng mga
miyembrong hindi nakarating sa pulong?
3. Kailangan pa bang malaman ng lahat ng miyembro ng organisasyon ang
napag-usapan sa pulong? Bakit?
4. Suriin ang halimbawa ng katitikan ng Pulong sa ibaba, matutukoy mo ba
kung ano-ano ang mga bahagi nito? Ipaliwanag ang bawat isa.

Saint Bernard Catholic School

Senior High School Department
0212 F. Silbano St. Brgy. Pinagpala Binangonan, Rizal

Buwanang Pagpupulong ng mga Tagapanguna ng Bawat Kagawaran

Nobyembre 7, 2020
Library, Saint Bernard Catholic High School

Bilang ng mga Dumalo: 9/11

Mga Dumalo: Romulo Enriquez, Alexandra Timbol, Kate Gomez, Richard
Lumpao, Gloria Mendoze, April June, Joel Arena, Goerge Hill
at Hilario Macario

Mga Liban: Julia Bontoc at Lailani Katwil

I. Call to Order
Sa ganap na 10:00 n.u. ay pinasimulan ni G. Enriquez ang pulong sa
pamamagitan ng pagbibigay ng isang salawikain.
II. Panalangin
Ang panalangin ay pinangunahan ni Binibining Luwalhati B. Gamboa.

5
 III. Pananalita ng Pagtanggap
Ang bawat dumalo sa pagpupulong ay malugod na tinanggap ni G. Romulo G.
Enriquez bilang tagapanguna ng pulong.
IV. Pagbasa at Pagpapatibay ng Nagdaang Katitikan ng Pulong
Ang nagdaang katitikan ng pulong na ginawa noong Nobyembre 4, 2020 ay
binasa ni Gng. Alexandra Timbol. Ang mosyon ng pagpapatibay ay
pinangunahan ni Gng. Kate Gomez at ito ay sinang-ayunan ni G. Richard
Lumpao.
V. Pagtalakay sa Adyenda ng Pulong
Ang sumusunod ay ang mga adyenda ng paksang tinalakay sa pulong.

PAKSA TALAKAYAN AKSIYON TAONG

MAGSASAGAWA
Mga Problemang Tinalakay ni Gng. Magsasagawa ng pulong G. Romulo G.
Inilatag ng mga Lorna Ulik ang sa pagitan ng GPTA Enriquez.
Magulang mga hinaing ng Officers at ng
mga magulang Administrasyon upang
mabigyang solusyon ang
mga problema.
Income Generating Inilatag ng mga Napagkasunduan na Pamumunuan ni Bb.
Project para sa guro ang iba’t pagbobotohan sa Luzviminda Efraim
pagpapatayo ng ibang Gawain na susunod na pagpupulong ang gagawing
Audio Visual maaring ang lahat ng Gawain na botohan.
Room pagkakitaan upang naibigay.
maging pondo para
sa pagpapatayo ng
AVR.
Iba pang mga Napag-usapan sa Mahigpit na ipapatupad Pamumunuan ng
bagay na pulong ang mga ang pagbabawas sa Administrasyon
tinalakay problema sa ilang sweldo sa mga araw na
guro batay sa liban ang guro at ang
madalas na pagbibigay ng memo sa
pagliban, mga gurong hindi
pagpasok ng huli tutupad ng maayos sa
at ang ilan ay kanilang tungkulin.
hindi nagtuturo
ng maayos sa
klase.

6
 VI. Pagtatapos ng Pulong
Nang wala ng anumang paksa na tatalakayin at napagkasunduan na ang mga
dapat gawin sa bawat adyenda, ang pulong ay tinapos sa ganap na 1:00 n.t.

VII. Iskedyul ng Susunod na Pulong

Nobyembre 27, 2020 sa Library ng Saint Bernard Catholic School, 9:00 nu.

Inihanda ni:

MEVPolicarpio
Maria Elizabeth V. Policarpio
Science Coordinator

Suriin

KATITIKAN NG PULONG ( Minutes of the Meeting )

Ang katitikan ng pulong ay isang dokumentong nagtatala ng diskusyon at
desisyon sa isang pagpupulong. Ito ay nakabatay sa adyendang inihanda ng
Tagapangulo ng lupon. Ito ay dapat na organisado ayon sa pagkakasunud-sunod ng
mga puntong napag-usapan at makatotohanan.
Ang katitikan ng pulong ay mahalaga sa isang organisasyon dahil nagsisilbi
itong tala upang maging batayan at sanggunian.

Mahalagang Bahagi ng Katitikan ng Pulong

1. Heading – pangalan ng kompanya, samahan, organisasyon, o kagawaran.
Makikita rin dito ang petsa, lokasyon at maging ang oras ng pagsisimula ng
pulong.

7
2. Mga Kalahok o Dumalo – Nakalagay ang kabuuang bilang ng mga dumalo,
pangalan ng lahat ng dumalo maging ang mga liban.

3. Action Items o Usaping Napagkasunduan – Mahahalagang tala hinggil sa

paksang tinalakay, maging ang mga hindi natapos o nagawang proyekto.

4. Pagtatapos – Inilalagay sa bahaging ito kung anong oras nagwakas ang

pulong.

8
 5. Iskedyul ng Susunod na Pulong – Itinatala sa bahaging ito kung kalian at
saan gaganapin ang kasunod na pulong.

6. Lagda – Mahalagang sa bahaging ito ang pangalan ng taong kumuha o

gumawa ng katitikan ng pulong, karaniwang kalihim ito, nakalagay din ditto
kung kalian ito naisumite.

Gabay sa Pagsulat ng Katitikan ng Pulong

Bago Magsimula ang Habang Nagpupulong Pagkatapos ng

Pagpupulong Pagpupulong

Ihanda ang sarili bilang Itala ang aksiyon habang Basahin muli ang isinulat.
tagatala. nangyayari ang mga ito, Tignan kung may mga
Gumawa ng template para hindi pagkatapos. tinalakay na hindi naisama.
mapadali ang pagsulat.
Magpokus sa pang-unawa Kapag may mga bagay o
Basahin ang ihinandang sa pinag-uusapan at sa tinalakay na hindi naisama
adyenda upang madaling pagtala ng mga desisyon o o hindi naunawaan,
sundan ang daloy ng rekomendasyon. tanungin agad ang
pulong. namamahala ng pulong o
Tandaan. Hindi kailangan ang iba pang dumalo.
Maaring gumamit ng lapis o isulat ang bawat salitang
bolpen, at papel, laptop o maririnig sa pulong. Nararapat na lagyan ng
tape recorder. Balangkas lamang ng numero ang bawat linya at
pulong ang ilalagay, hindi pahina ng katitikan ng
Mangalap na rin ng mga ang record ng sasabihin ng pulong upag madali itong
impormasyon tungkol sa bawat kalahok. masuri sa mga susunod
mga layunin ng pulong, sino pang pulong.
na ang dumating, at iba pa.

9
 Pagyamanin

Sa pamamagitan ng pagsasatao sa isang pagpupulong. Bumuo kayo ng pangkat na

may 7-8 miyembro, na magpupulong via google meet hinggil sa problema o isyu na
kinakaharap ng inyong barangay. Ang bawat miyembro ay kikilos, magsasalita , at
mag-iisip bilang isang tunay na indibidwal na kalahok sa pagpupulong.

Batay sa ginawang pagpupulong, kailangang makabuo ng Katitikan ng pulong ang

bawat grupo.

“ Ang grado ay
Isaisip hindi basehan ng
talino. Ang
mahalaga ay ang
naiwan sa ulo.”

Punan ng tamang sagot ang bawat bahagi ng grapikong pantulong sa ibaba.

KATITIKAN NG PULONG

Mga Bahagi
Gabay sa Pagsulat

10
 Isagawa

Ipagpalagay na ikaw ay naatasan ng iyong guro na magtala ng lahat

ng pinag-usapan sa oras ng inyong klase sa Filipino. Sumulat ng katitikan ng pulong
batay sa naganap o napag-usapan sa nasabing klase.

Isaalang-alang ang pamantayan sa pagsulat na nasa ibaba.

PAMANTAYAN PUNTOS
Nakasusulat ng organisado, at may kumpletong detalye na katitikan ng 10
pulong.
Nakasusulat ng katitikan ng pulong batay sa maingat, wasto at angkop 10
na paggamit ng wika.
Nasasalamin sa kabuuan ng sulatin ang tamang bahagi batay sa 10
natalakay.
KABUUANG PUNTOS 30

Tayahin

A. Basahin ang mga kasunod na pahayag at tukuyin ang salita o konseptong

inilalarawan ng bawat isa. Piliin ang titik ng tamang sagot.
1. Dito sa bahaging ito nakalagay ang mahahalagang tala hinggil sa paksang
tinalakay, maging ang mga hindi natapos o nagawang proyekto ng nagdaang
pulong.
a. Iskedyul ng susunod na pagpupulong
b. Action Items o Usaping Napagkasunduan
c. Heading
2. Ito ay isang napakahalagang dokumentong nagtatala ng diskusyon at
desisyon sa isang pagpupulong.
a. Adyenda
b. Posisyong Papel
c. Katitikan ng Pulong

11
3. Siya ang madalas na nagsisilbing tagasulat ng katitikan ng pulong.
a. Presiding Officer
b. Kalihim
c. Ingat Yaman
4. Itinatala sa bahaging ito kung kailan at saan gaganapin ang susunod na
pagpupulong.
a. Iskedyul ng susunod na pagpupulong
b. Action Items o Usaping Napagkasunduan
c. Heading

5. May mga mahahalagang bahagi ang katitikan ng pulong ito ay ang :

a. Introduksiyon, Katawan, Konklusyon, Pagpapalawig, Kasunduan
b. Unahan , Gitna, Wakas, Lagda, Kalahok
c. Heading, Kalahok, Pagtatapos, Iskedyul ng Susunod na Pulong,
Lagda

B. Basahin at unawain ang mga kasunod na pahayag at tukuyin kung TAMA o

MALI ang bawat isa. Titik T ang isulat kung ito ay tama. Kung ito naman ay
mali, isulat ang salita o grupo ng mga salita na nakapagpamali dito.
_____ 1. Sa pagsulat ng katitikan ng pulong, mas mainam na ang presiding officer
ang gumawa nito, sapagkat siya ang higit na nakakaalam sa mga nangyayari sa
pagpupulong.
_____ 2. Ang katitikan ng pulong ay mahalaga sa isang organisasyon dahil
nagsisilbi itong tala upang maging batayan at sanggunian.
_____ 3. Mas nararapat na isulat ng sabay ang adyenda at katitikan ng pulong.
_____ 4. Ang katitikan ng pulong ay dapat lagdaan ng kalihim o sino mang
indibidwal na sumulat nito.
_____ 5. Habang nagpupulong, marapat na gumawa ng template para mapadali
ang pagsulat. Basahin ang inihandang adyenda upang madaling sundan ang
daloy ng pulong.

12
 Karagdagang Gawain

Magsaliksik sa internet ng isang bidyo ng may nagaganap na pagpupulong ng

samahan, organisasyon o grupo. I-save / I-download ang nasabing bidyo. Sumulat
ng Katitikan ng Pulong batay sa nilalaman ng nasabing bidyo.

Isaalang-alang ang pamantayan sa ibaba.

PAMANTAYAN PUNTOS
Nakasusulat ng organisado, at may kumpletong detalye na katitikan ng 10
pulong.
Nakasusulat ng katitikan ng pulong batay sa maingat, wasto at angkop 10
na paggamit ng wika.
Nasasalamin sa kabuuan ng sulatin ang tamang bahagi batay sa 10
natalakay.
KABUUANG PUNTOS 30

13
 14
Tayahin
A B
1. A 1. Presiding Officer
2. C 2. T
3. B 3. Isulat ng Sabay
4. A 4. T
5. C 5. Habang
Nagpupulong
Subukin
1. C
2. C
3. A
4. B
5. B
Susi sa Pagwawasto
 Sanggunian

Filipino sa Piling Larang- Akademik Patnubay ng Guro Unang Limbag 2016

Bernales, R., et al., 2017. Filipino sa Larangang AKADEMIKO. Malabon, City :

Mutya Publishing House, Inc

15
Filipino sa Piling
( Akademik )
Posisyong Papel

JENNIFER V. MARANGI
TAYTAY SENIOR HIGH SCHOOL

1
 Alamin

Bilang indibidwal, mayroon tayong kanya-kanyang pagtingin sa mga bagay-bagay sa

paligid natin. Dahil dito ay may iba’t iba rin tayong opinion ukol dito. Gayundin,
may kanya-kanya din tayong pinapanigan sa mga bawat isyu o problema sa ating
paligid na kailangan nating ihayag ang ating saloobin at pangatwiranan ito.
Ang debate ay isang uri ng pangangatwiran at sa araling ito, lilinangin ang
kasanayan sa pangangatwiran upang makasulat ng isang posisyong papel tungkol
sa isang isyu.

Dito tatalakayin ang isang mahalagang paraan ng masining na pagpapahayag

ng mga katwiran sa pamamagitan ng pagsulat. Napakahalagang ihayag natin
an gating katwiran sa pinapanigan nating panig. May mga pagkakataong
kailangan nating pumili ng panig; tama o mali, sang-ayon o tutol, dapat o
hindi dapat, mabuti ba o masama.

Ang pagpili ng panig ay pangangailangan. Hindi maaring walang pinapanigan.

Kailangan malaman kung paano ang tamang paraan ng pagpapahayag ng
katwiran sa iyong posisyon sa pamamagitan ng pagsulat.
Ang modyul na ito ay sadyang binuo para sa iyo upang maunawaan at malaman
kung paano gumawa ng posisyong papel at matamo pinakamahalagang kasanayan
sa pampagkatuto na:
Natutukoy ang katangian ng isang sulating akademiko. CS_FA11/12PB-Om-o-
112
Pagkatapos ng mga gawain ay inaasahang makamit mo ang mga sumusunod na
layunin:
1. Natutukoy at nauunawaan ang mahahalagang katangian ng
posisyong papel.
2. Nakasusunod sa istilo at teknikal na pangangailangan ng
akademikong sulating isusulat.
3. Nakasusulat ng sulating batay sa maingat, wasto at angkop na
paggamit ng wika.

2
 Subukin

A. Basahin at unawain ang mga kasunod na pahayag at tukuyin kung TAMA o

MALI ang bawat isa. Titik T ang isulat kung ito ay tama. Kung ito naman ay
mali, isulat ang salita o grupo ng mga salita na nakapagpamali dito.
__________ 1. Ang Posisyong Papel, ay katulad ng isang katitikan ng pulong, na
nagtatala ng diskusyon at desisyon sa isang pagpupulong.
__________ 2. Sa pagsulat ng posisyong papel, kailangang pumili ng paksang
malapit sa iyo ng maisapuso mo ang pagsulat nito.
__________ 3. Sikaping makapangalap ng iba’t ibang suporta tulad ng opinyon ng
mga eksperto at mga personal na karanasan.
__________ 4. Sa pagsulat ng posisyong papel, hindi na kailangan maipaliwanag
ng malinaw ng manunulat ang pangunahing puntong sumusuporta sa posisyon.
_________ 5. Kinakailangang ipahayag ang tamang tono sa pagsulat. Kailangang
magpahayag ng sapat na damdamin at ng hindi magsara ang
komunikasyon.Maayos ang posisyong papel kung makukuha ang tiwala at
respeto ng mga mambabasa sa pamamagitan ng katuwiran at ng wikang gamit
sa pagsulat.
_________ 6. Ang isang posisyong papel ay masasabing mbisa at maayos kung ito
ay nagtataglay ng mga katangiang Depinadong Isyu, Klarong Posisyon,
Mapangumbinsing Argumento at Angkop na Tono.
_________ 7. Isang hamon para sa manunulat ng posisyong papel ang pagpili ng
tono sa pagsusulat na nagpapahayag nang sapat ng kanilang mga damdamin at
nang hindi nagsasara ng komunikasyon.
_________ 8. Ang layunin ng posisyong papel ay mahikayat ang madla na ang
pinaniniwalaan ay katanggap-tanggap at may katotohanan.
_________ 9. Sa pagsulat ng posisyong papel, hindi na kailangan pang unawain
at alamin ang paksang ipagmamatuwid.
_________10. Maaring walang kauganayan sa paksa ang pangangatwiran at
katibayan na isusulat sa posisyong papel

3
 Balikan

Basahin, unawain at sagutan ang mga katanungan sa ibaba.

1. Ano ang kahalagahan ng katitikan ng pulong?
2. Paano malalaman at mauunawaan ng mga hindi nakadalo ng pulong ang mga
napag-usapan at napagkaisahan sa mismong pulong.
3. Ibigay at Ipaliwanag ang mga bahagi ng katitikan ng pulong.
4. Bilang mag-aaral, paano makakatulong sa iyo ang nakuha mong kaalaman
sa pagsulat ng katitikan ng pulong.

Mga Tala para sa Guro

Tandaan : Tiyaking nauunawaan at masunod ng mga mag-aaral ang

mga panuto sa pagsasagot. Makatutulonh kung basahin munang
mabuti ng mga mag-aaral ang lahat ng bahagi at panuto bago ito
simulant. Ipinaaalala rin ng guro ang pagpapahalaga sa katapatan
sa pagsasagot at pagwawasto nito.

4
 Tuklasin

Suriin ang larawan na nasa ibaba ipaliwanag mo kung ano ang nakikita mo
dito.

https://lagcceng10120.commons.gc.cuny.edu/blog-2-4/

Ang pangangatwiran ay isang uri ng panghihikayat. Nanghihikayat itong pumanig sa

opinyon ng manunulat. Binubuo ito ng mga matitibay na argumento o mga dahilan
upang mapasang-ayon ang mga mambabasa. Sinusuportahan naman ng mga
ebidensya ang mga argumento upang mapatibay ito at mas makumbinsi ang mga
mambabasa. Ang mga ebidensya sa mga argumento ay maaaring kunin sa
obserbasyon, mga pahayag mula sa awtoridad (pulis, abogado, dalubhasa, doktor,
propesor, atbp.), istatistiks o kaya’y mga mapagkakatiwalaang datos at pag-aaral.

5
 Suriin

Ang Posisyong Papel ay isang sanaysay na naglalahad ng opinion hinggil sa

isang usapin, karaniwan ng awtor o ng isang tiyak na entidad tulad ng isang
partidong politikal.
Ang Posisyong Papel, kagaya sa isang debate, ay naglalayong maipakita ang
katotohanan at katibayan ng isang tiyak na isyung kadalasan ay napapanahon at
nagdudulot ng magkakaibang pananaw sa marami depende sa persepsyon ng mga
tao.
Ang layunin nito ay mahikayat ang madla na ang pinaniniwalaan ay
katanggap-tanggap at may katotohanan. Mahalagang maipakita at mapagtibay ang
argumentong pinaglalaban gamit ang mga ebidensiyang magpapatotoo sa
posisyong pinaniniwalaan o pinaninindigan.
Bahagi ng Posisyong Papel
1. Introduksyon. Pagbanggit sa isyung tatalakayin at pagpapahayag ng iyong
posisyon.
2. Katawan. Pagbibigay ng impormasyong may kaugnayan sa paksang
tatalakayin. Dito rin ibinibigay ang mga impormasyong magsisilbing
ebidensiya upang masuportahan ang napiling panig.
3. Konklusyon. Nalahad ditto ang suhestiyon na aksyon at ang posibleng
solusyon sa isyu o problema.

Katangian ng Posisyong Papel ( Axelrod at Cooper, 2013 )

1. Depinadong Isyu. Maaring magmula ang isyu sa isang okasyon o isang
pagdedebate. Kahit ano pa man ito, kailangan maipaliwanag ng manunulat
ang isyu. Kailngan ring mabigyang kahulugan ito para maunawaan ng mga
mambabasa.
2. Klarong Posisyon. Bukod sa pagbibigay kahulugan sa isyu, kinakailangan
na maipahayag ng manunulat ang kanyang posisyon batay sa isyu.
3. Mapangumbinsing Argumento. Kinakalangan na makumbinsi ng
manunulat ang mga mambabasa batay sa kanyang posisyon sa isyu,
magagawa lamang niya ito kung magbibigay siya ng matalinong
pangangatwiran at solidong ebidensiya para masuportahan ang kanyang
posisyon.

6
 a. Matalinong Katwiran. Upang maunawaan ng mambabasa ang
argumento, kailangan maipaliwanag ng malinaw ng manunulat
ang pangunahing puntong sumusuporta sa posisyon.Kailangan
isaisip ng manunulat ang layuning maipahayag ang katotohanan.
b. Solidong Ebidensya. Kinakailangan makapagbigay ang
manunulat ng maayos, tototo at malinaw na ebidensiya na
susuporta sa kanya posisyon. Ito ay maaring anekdota,
teastimonya ng awtoridad, at estadistika.
c. Kontra Argumento. Kailangang isaisip ng manunulat ang mga
salungatang pananaw na maaaring kanyang iakomodeyt o
pabulaan. Sa pag-akomodeyt ng argumento, tinatangap ng
manunulat ang baliditi niyon at kinakwalipay niya ang kanyang
sariling pananaw. Sa pagpapabulaan, sinisikap ng manunulat na
ipakita kung paano naging mali ang isang argumento.
4. Angkop na Tono. Ipahayag ang tamang tono sa pagsulat. Kailangang
magpahayag ng sapat na damdamin at ng hindi magsara ang
komunikasyon.Maayos ang posisyong papel kung makukuha ang tiwala at
respeto ng mga mambabasa sa pamamagitan ng katuwiran at ng wikang
gamit sa pagsulat.

7
 Pagyamanin

Basahin at unawain ang halimbawa ng Posisyong Papel sa ibaba. Sagutan ang

WorkSheet pagkatapos ng halimbawang posisyong papel.

8
9
https://www.academia.edu/34730696/Halimbawa_ng_Posisyong_Papel

10
 ARGUMENTO Blg. 1: ARGUMENTO Blg. 2:

Ebidensya 1: Ebidensya 1:

Ebidensya 2 : Ebidensya 2 :

Aksyon kaugnay sa Isyu:

1. Ano ang nilalaman ng naturang posisyong papel?

2. Batay sa iyong pagsusuri, tinataglay ba nito ang mga katangian ng isang
epektibong posisyong papel? Ipaliwanag ang sagot.

11
 Isaisip

Punan ang patlang upang mabuo ang pahayag.

Natuklasan ko na ang posisyong papel ay
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
__________________

Mahalagang malaman natin ang katangian ng posiyong papel dahil

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
__________________

12
 Isagawa

Pag-aralan ang larawan sa ibaba. Suriin ang nais nitong ipahayag, pagkatapos,
sumulat ng posisyong papel batay dito. Isaalang-alang ang pamantayan sa
paggawa ng posisyong papel.
Tandaan sa pagsulat ng Posisyong Papel:
1. Lagyan ng pangalan, baitang at seksyon.
2. 3-5 pahina na laktaw-laktaw (maaaring kompyuterisado o sulat kamay)
3. May pamagat, introduksyon, 3-5 argumento at ebidensya at konklusyon.

https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/opinyon/2020/05/29/2017184/editoryal-huwag-ikumpromiso-
ang-buhay-ng-students

Pamantayan 10 6 3 1
Pokus at Detalye May isang Malinaw at tiyak May isang paksa. Hindi malinaw
malinaw at tiyak na paksa, ngunit Hindi gaanong ang paksa at ang
na paksa na hindi detalyado malinaw ang mga mga argumento.
sinusuportahan ang mga suportang
ng mga suportang impormasyo n o
detalyadong impormasyon o argumento
impormasyon at argumento.
argumento.
Organisasyon Kawili-wili ang May May Hindi malinaw
introduksyon, introduksyon introduksyon, ang introduksyon
naipakilala ng mahusay na pagtalakay, at pagtalakay sa
pagtalakay, at paksa, at ang

13
 mahusay ang may pagtatapos o pagtatapos o
paksa. karampatang konklusyon. konklusyon
pagtatapos o
konklusyon.
Tinig ng Malinaw ang May intensyon at May kaunting Hindi malinaw
Manunulat intension at layunin ang kalinawan sa ang intensyon at
layunin ng manunulat. May intensyon at layunin ng
manunulat. kaalaman ang layunin ng manunulat.
Kapansin-pansin manunulat sa manunulat.
ang kahusayan paksa. Limitado ang
ng manunulat sa kaniyang
paksa. kaalaman.
Pagpili ng mga Malinaw ang Malinaw ang Nasasabi ng Limitado ang
Angkop na Salita paggamit ng mga paggamit ng mga manunulat ang paggamit sa mga
salita. Angkop at salita bagaman nais sabihin, salita.
natural at hindi sa ilang bagaman walang
pinilit. pagkakataon ay baryasyon sa
hindi angkop at paggamit ng mga
natural. salita.
Estruktura, Mahusay ang Mainam ang Nakagagaw a ng Hindi maayos ang
Gramatika, pagkakaayos ng pagkakaayos ng mga pangungusa mga
Bantas at mga salita at mga salita at p na may saysay. pangungusap at
Pagbabaybay pangugusap. pangungusap. Maraming mga hindi
Walang May kaunting pagkakamal i sa maunawaan.
pagkakamali sa pagkakamali sa gramatika, Lubhang
gramatika, gramatika, bantas at baybay. maraming
bantas at baybay bantas at baybay. pagkakamali sa
gramatika,
bantas at baybay.

Tayahin

A. Basahin at unawain ang mga kasunod na pahayag at tukuyin

kung TAMA o MALI ang bawat isa. Titik T ang isulat kung ito ay tama. Kung
ito naman ay mali, isulat ang salita o grupo ng mga salita na nakapagpamali
dito.
_________ 1. Kinakailangang ipahayag ang tamang tono sa pagsulat. Kailangang
magpahayag ng sapat na damdamin at ng hindi magsara ang
komunikasyon.Maayos ang posisyong papel kung makukuha ang tiwala at

14
 respeto ng mga mambabasa sa pamamagitan ng katuwiran at ng wikang gamit
sa pagsulat.
__________ 2. Ang Posisyong Papel, ay katulad ng isang katitikan ng pulong, na
nagtatala ng diskusyon at desisyon sa isang pagpupulong.
__________ 3. Sikaping makapangalap ng iba’t ibang suporta tulad ng opinyon ng
mga eksperto at mga personal na karanasan.
__________ 4. Sa pagsulat ng posisyong papel, kailangang pumili ng paksang
malapit sa iyo ng maisapuso mo ang pagsulat nito.

__________ 5. Sa pagsulat ng posisyong papel, hindi na kailangan maipaliwanag

ng malinaw ng manunulat ang pangunahing puntong sumusuporta sa posisyon.
_________ 6. Ang layunin ng posisyong papel ay mahikayat ang madla na ang
pinaniniwalaan ay katanggap-tanggap at may katotohanan.
_________ 7. Ang isang posisyong papel ay masasabing mbisa at maayos kung ito
ay nagtataglay ng mga katangiang Depinadong Isyu, Klarong Posisyon,
Mapangumbinsing Argumento at Angkop na Tono.
_________8. Maaring walang kauganayan sa paksa ang pangangatwiran at
katibayan na isusulat sa posisyong papel.
_________ 9. Isang hamon para sa manunulat ng posisyong papel ang pagpili ng
tono sa pagsusulat na nagpapahayag nang sapat ng kanilang mga damdamin at
nang hindi nagsasara ng komunikasyon.
_________ 10. Sa pagsulat ng posisyong papel, hindi na kailangan pang unawain
at alamin ang paksang ipagmamatuwid.

Karagdagang Gawain

Manood ng balita, pumili ng napapanahong isyu na tinalakay sa balita. Sumulat

ng posisyong papel kaugnay dito. Siguraduhing nagtataglay ito ng mga katangian
at bahagi ng isang epektibong posisyong papel.

15
 16
Tayahin
1. T 6. T
2. Katulad 7. T
3. T 8. Maaring walang katulad
4. T 9. T
5. Hindi Kailangan 10. Hindi na
Subukin
1. Katulad 6. T
2. T 7. T
3. T 8. T
4. Hindi Kailangan 9. Hindi na
5. T 10. Maaring walang
kaugnayan
Susi sa Pagwawasto
 Sanggunian

Filipino sa Piling Larang- Akademik Patnubay ng Guro Unang Limbag 2016

Bernales, R., et al., 2017. Filipino sa Larangang AKADEMIKO. Malabon, City :

Mutya Publishing House, Inc

17
Filipino sa Piling
( Akademik )
Larawang Sanaysay

JENNIFER V. MARANGI
TAYTAY SENIOR HIGH SCHOOL

1
 Alamin
Ayon sa mga pag-aaral ng mga dalubhasa, ang pagpapahayag ng
damdamin at ideya ng mga sinaunang taong nakatira sa yungib ng kuweba ay sa
pamamagitan ng pagguhit. Isang halimbawa na rito ang sinaunang pagsulat sa
Ehipto o mas kilalang hieroglyphics. Ito ay sa dahilang wala pa silang kaalaman sa
proseso ng komunikasyon. Ngunit sa makabagong panahon ngayon, hindi na ito
angkop gamitin. Sa dahilang maraming pwedeng ipakahulugan ang isang larawan.
Ayon nga sa isang kawikaang Ingles, “ A picture is worth a thousand word “
Maaring magkaroon ng iba’t ibang pakahulugan ang isang larawan, depende ito sa
taong tumitingin. Kung ang isang larawan ay maaring magdulot ng kaguluhan sa
pag interpret nito, paano pa kaya kung ang isang set ng larawang magkakauganay
ay lalakipan pa ng sanaysay?

Kung kaya ang modyul na ito ay naglalaman ng gawaing gagabay sa iyo kung
paanong paraan mo maiuugnay ang isang set ng larawan na magkakaugnay at ang
sanaysay. Layunin nitong magabayan ka sa pagsulat ng essay/sanaysay sa mga
nakuha mong larawan. Ito ay tinatawag na Larawang Sanaysay. Makatutulong ang
mga gawaing ito sa paglinang ng iyong kakayahan sa pagsulat ng essay bilang tugon
sa pangangailangan sa iyong piniling larangan.
Ang modyul na ito ay sadyang binuo para sa iyo upang maunawaan at malaman
kung paano gumawa ng larawang sanaysay at matamo pinakamahalagang
kasanayan sa pampagkatuto na:

Nabibigyang -kahulugan ang mga terminong akademiko na may kaugnayan sa

piniling sulatin. CS_FA11/12PT-OM-O-90
Pagkatapos ng mga gawain ay inaasahang makamit mo ang mga sumusunod na
layunin:
1. Nauunawaan ang mahahalagang katangian ng pictorial essay.
2. Nakasusunod sa istilo at teknikal na pangangailangan ng
akademikong sulating isusulat.
3. Nakabubuo ng larawang sanaysay batay sa maingat, wasto, at
angkop na paggamit ng wika..

2
 Subukin

Isulat sa patlang ang TAMA kung ang diwa ng bawat kasunod na pangungusap.
Kung MALI, isulat sa patlang ang salitang dapat humalili sa salitang may
salungguhit upang maging tama ang pangungusap.
__________ 1. Larawan at teksto ang dalawang pangkalahatang sangkap ng pictorial
essay.
__________ 2. Ang pictorial essay ay isang kamangha-manghang anyo ng sining na
nagpapahayag ng kahulugan sa pamamagitan ng paghahanay ng mga
larawang sinusundan ng maikling kapsyon kada larawan.
__________ 3. Madalas na impersonal sa isang potgrapo at awtor ang isang pictorial
essay.
__________ 4. Mahalagang ang gumagawa ng pictorial essay ay may kakayahan at
kaalaman sa dalawang larangan, sa potograpo at sa kompyuter.
__________ 5. Higit na mainam kung ang potograpo mismo ang susulat ng teksto, o
sa kabilaan, kung ang manunulat mismo ang kukuha ng larawan.
__________ 6. Ang pictorial essay ay katulad ng picture story.
__________ 7. Kailangang may kawili-wiling simula, maayos na paglalahad ng
katawan at kawili-wiling wakas ang pictorial essay.
__________ 8. Kailangang pumili ng paksang mahalaga sa iyo at alam na alam mo.
Hindi kailangang napakaenggrande ng paksa. Maraming maliliit na
bagay ang maaring paksain ng isang mahusay na pictorial essay.
__________ 9. Maaring hindi organisado nang maayos ang teksto. Tiyakin ang teksto
ay tumatalakay sa larawan.
_________10. Piliin ang mga larawang may kalidad ang komposisyon. Iyong mga
artistik ang kuha.

3
 Balikan

Basahin, at unawain ang mga katanungan bago ito ay sagutan.

1. Ano ang kahulugan ng posisyong papel?
2. Makakatutulong ba sa iyo bilang mag-aaral ang natutunan mong kaalaman
sa pagsulat ng posisyong papel? Bakit.
3. Magbigay ng ilang katangian ng posisyong papel at ipaliwanag ito.

Mga Tala para sa Guro

Tandaan : Tiyaking nauunawaan at masunod ng mga mag-aaral ang

mga panuto sa pagsasagot. Makatutulonh kung basahin munang
mabuti ng mga mag-aaral ang lahat ng bahagi at panuto bago ito
simulant. Ipinaaalala rin ng guro ang pagpapahalaga sa katapatan
sa pagsasagot at pagwawasto nito.

4
 Tuklasin

Surin ang mga larawan sa ibaba, Sa bawat kasunod na patlang, isulat ang iyong
unang nakita sa bawat isa.
1. 2. 3.

https://dedatohsp.wordpress.com/2015/03/02/march-4-what-is-memory

____________________ ______________________ ___________________

Suriin

Larawang Sanaysay
Ang Larawang Sanaysay o pictorial essay o photo essay sa Ingles ay isang
koleksiyon ng mga imahe na inilagay sa isang particular na pagkakasunod-sunod
upang ipahayag ang mga pangyayari, mga damdamin at mga konsepto sa
pinakapayak na paraan.
Ito ay tulad din ng ibang sanaysay na gumagamit ng pamamaraang
pagsasalaysay. Sa pagsasalaysay, maaaring gamitin mismo ang mga binuong
larawan o dili kaya’y mga larawang may maikling teksto. Ang mga teksto sa
larawan ay nakatutulong sa mambabasa na makita ang ideyang kaisipan na nasa
larawan na nais ipahayag ng manunulat.

5
  Larawan at teksto ang pangkalahatang sangkap ng pictorial essay. Ang
teskto ay kadalasang may journalistic feel, ngunit ang pinaiikutan nito ay
ang larawan mismo at ito ay MAIKLI lamang.
 Ito ay kinakailangang may pamagat at tema.
 Binubuo lamang ng mga larawang may maikling teksto.
 Binubuo ng kalakhang teksto at sinasamahan ng mga larawan.
 Ang mga larawan ang lumulutang sa anyong ito, hidi ang mga salita.
Katangian ng Larawang – Sanaysay
1. Malinaw na Paksa
2. Pokus
3. Orihinalidad
4. Lohikal na Estruktura
5. Kawilihan
6. Komposisyon
7. Mahusay na Paggamit ng Wika
Kalikasan ng Larawang Sanaysay
 Nagpapahayag ng damdamin at kaisipan sa serye ng larawan.
 Ang mga larawan ang pangunahing nagkukwento samantalang ang teksto ay
suporta lamang.
 Gumamit lamang ng salita kung may mga detalyeng mahirap ipahayag.
 Inaayos ayon sa kronolohikal na pagkakasunod-sunod o ayon sa damdaming
gusting ipahayag. Ngunit kadalasan ay nasasaayos ayon sa pagkakaugnay ng
mga larawan.
 Ang mahalaga ay malinaw ang pahayag sa unag tingin pa lamang.
Halimbawa ng Larawang Sanaysay

6
 Pagyamanin

Mag-isip ka ng paksa na nais mong gawan ng Larawang sanaysay. Maglibot ka sa

inyong bakuran at kumuha o mag capture ng mga larawan batay sa naisip mong
paksa. Gumawa ng pictorial essay, siguraduhing nagtataglay ito ng mga katangian
at kalikasa ng isang mahusay na larawang sanaysay.

PAMANTAYAN PUNTOS
Nakasusunod sa istilo at teknikal na pangangailangan ng 10
akademikong sulating isusulat
Nakasusunod sa istilo at teknikal na pangangailangan ng 10
akademikong sulating isusulat
Nakabubuo ng larawang sanaysay batay sa maingat, wasto, at angkop 10
na paggamit ng wika..

KABUUANG PUNTOS 30

7
 Isaisip

Unawain at sagutan ang mga sumusunod na katanungan.

1. Ibigay ang pagkakaiba ng terminolohiyang pictorial essay at picture story.
2. Paano nakapagpapahayag ng mga ideya ang mga larawan?
3. Kailan nagiging makabuluhan ang paggawa ng larawang sanaysay o pictorial
essay?
4. May pagkakatulad o pagkakaiba ba ang larawang sanaysay o pictorial essay sa
iba pang tradisyunal sanaysay? Ipaliwanag ang sagot.

Isagawa

https://www.philstar.com/pilipino-star-ngayon/opinyon/2017/05/02/1690236/showbiz

8
 https://www.apalachtimes.com/opinion/20180914/mckee-cartoon-florence-flooding

https://www.history.com/news/worlds-most-catastrophic-floods-in-photos

Batay sa mga larawan sa itaas, bumuo ka ng larawang sanaysay. Dapat taglayin ng iyong katha ang
mga katangian at kalikasan ng isang epektibong larawang sanaysay.

9
 Tayahin

Isulat sa patlang ang TAMA kung ang diwa ng bawat kasunod na pangungusap.
Kung MALI, isulat sa patlang ang salitang dapat humalili sa salitang may
salungguhit upang maging tama ang pangungusap.
__________ 1. Ang pictorial essay ay isang kamangha-manghang anyo ng sining na
nagpapahayag ng kahulugan sa pamamagitan ng paghahanay ng mga
larawang sinusundan ng maikling kapsyon kada larawan.
__________ 2. Larawan at teksto ang dalawang pangkalahatang sangkap ng pictorial
essay.

__________ 3. Madalas na impersonal sa isang potgrapo at awtor ang isang pictorial

essay.
__________ 4. Higit na mainam kung ang potograpo mismo ang susulat ng teksto, o
sa kabilaan, kung ang manunulat mismo ang kukuha ng larawan.
__________ 5. Mahalagang ang gumagawa ng pictorial essay ay may kakayahan at
kaalaman sa dalawang larangan, sa potograpo at sa kompyuter.

__________ 6. Ang pictorial essay ay katulad ng picture story.

_________7. Piliin ang mga larawang may kalidad ang komposisyon. Iyong mga
artistik ang kuha.
__________8. Kailangang may kawili-wiling simula, maayos na paglalahad ng
katawan at kawili-wiling wakas ang pictorial essay.
__________ 9. Maaring hindi organisado nang maayos ang teksto. Tiyakin ang teksto
ay tumatalakay sa larawan.
__________ 10. Kailangang pumili ng paksang mahalaga sa iyo at alam na alam mo.
Hindi kailangang napakaenggrande ng paksa. Maraming maliliit na bagay ang
maaring paksain ng isang mahusay na pictorial essay.

10
 Karagdagang Gawain

Ipagpalagay na ikaw ay mamamahayag at litratista sa isang kilalang pahayagan.

Inatasan ka ng iyong editor na gumawa ng isang larawang sanaysay tungkol sa
mga nararanasan ng mga mag-aaral na problema sa Online Class. Layunin nitong
maipakita sa mambabasa ang epekto ng pandemya sa edukasyon ng mga
kabataang Pilipino. Susuriin at pagpapasyahan ang ginawa mong sanaysay batay
sa mga sumusunod: linaw ng mensahe; kaisahan ng mga larawan; ugnayan ng
mga larawan at salita; at organisasyon ng mga larawan.

11
 12
Tayahin
1. Tama 6. Hindi katulad
2. Tama 7. Tama
3. Personal 8. Tama
4. Tama 9. Organisado
5. Gramatika / Wika 10. Tama
Subukin
1. Tama 6. Hindi katulad
2. Tama 7. Tama
3. Personal 8. Tama
4. Gramatika / Wika 9. Organisado
5. Tama 10. Tama
Susi sa Pagwawasto
 Sanggunian

Filipino sa Piling Larang- Akademik Patnubay ng Guro Unang Limbag 2016

Bernales, R., et al., 2017. Filipino sa Larangang AKADEMIKO. Malabon, City :

Mutya Publishing House, Inc

13
 Department of Education Division Rizal

Office Address: DepEd Bldg.,Cabrera Rd.,Bgy. Dolores,Taytay,Rizal 1920

Telephone number: 09274562115/09615294771